same
samenvatting owe 6/7
,Inhoudsopgave
Vernevelen............................................................................................................................. 3
Voortplantingsstelsel............................................................................................................... 4
Anatomie/fysiologie hoofdstuk 15 voortplantingsstelsel......................................................4
Pre- en perinatale periode.....................................................................................................12
Anatomie/fysiologie hoofdstuk 16 voor de geboorte..........................................................12
Anatomie/fysiologie hoofdstuk 17 zwangerschap, gevalling en geboorte..........................19
Groei en ontwikkeling peuterperiode.....................................................................................26
Overige informatie..............................................................................................................26
Groei en ontwikkeling basisschoolperiode.............................................................................28
Overige informatie..............................................................................................................28
Groei en ontwikkeling adolescentieperiode (puberteit & volwassenenheid )..........................35
OVerige informatie.............................................................................................................35
Reumatische aandoeningen.................................................................................................38
Reumatische aandoeningen algemeen..............................................................................38
Reumatoïde artritis............................................................................................................. 40
Arthrosis deformans........................................................................................................... 43
Osteoporose...................................................................................................................... 44
Angststoornissen...................................................................................................................47
Ontstekingen in de darm.......................................................................................................52
Gastro-enteritis..................................................................................................................52
Divertikels.......................................................................................................................... 54
Colitus ulcerosa................................................................................................................. 56
Colontumoren........................................................................................................................ 58
Algemene oncologie.............................................................................................................. 60
Stomazorg............................................................................................................................. 69
extra informatie PRVT........................................................................................................77
Nieren en urine wegen – anatomie/fysiologie........................................................................79
Overige informatie urinewegen..........................................................................................84
Nieronderzoek.................................................................................................................... 87
Cystenieren........................................................................................................................ 87
Acute nierinsufficiëntie.......................................................................................................88
Chronische nierinsufficiëntie..............................................................................................91
Tumoren van de nieren......................................................................................................92
Hormonaal stelsel – hypofunctie – DM..................................................................................93
1
samenvatting
,Medicijnen toedienen.......................................................................................................... 102
Infusie................................................................................................................................. 113
Injecteren............................................................................................................................ 118
Overige informatie lesweken...............................................................................................126
Week 2......................................................................................................................... 126
Week 3......................................................................................................................... 126
Week 4......................................................................................................................... 128
Week 6......................................................................................................................... 130
Week 7......................................................................................................................... 130
Week 8......................................................................................................................... 134
Week 9......................................................................................................................... 137
Week 10....................................................................................................................... 138
Week 11....................................................................................................................... 141
Week 12....................................................................................................................... 142
Week 13....................................................................................................................... 142
Week 14....................................................................................................................... 144
Week 15....................................................................................................................... 145
Informatie hoorcolleges.......................................................................................................147
Week 3 zwangerschap/geboorte......................................................................................147
Week 4 basisschoolkind...................................................................................................149
Week 7 puberteit.............................................................................................................. 150
Week 11 amputatie..........................................................................................................153
Week 12 diabetes en nierinsufficiëntie.............................................................................154
Week 15 darmcarcinoom en stoma.................................................................................158
Week 16 crohn – colitis – reumatische aandoeningen....................................................160
2
samenvatting
, VERNEVELEN
Vernevelen is een vorm van inhaleren waarbij het medicijn via een nevel wordt toegediend.
De vloeistof of opgelost geneesmiddel wordt in de vorm van kleine druppeltjes aan de lucht
of aan een gas(mengsel) toegevoegd. Er ontstaat dan een nevel of aërosol in een
medicijnbeker die via een mondstuk of vernevelmasker wordt ingeademd. De druppelgrootte
bepaalt hoe ver de nevel in de luchtwegen kan doordringen.
Voordelen van het vernevelen (boven inhaleren) zijn:
- bij een normale inademing komt het medicijn altijd naar binnen, bij gebruik van een
vernevelapparaat speelt de inhalatietechniek een geringe rol
- zo mogelijk, kunnen er meerdere medicijnen tegelijk worden verneveld; NB niet alle
medicijnen kunnen samen worden verneveld. Soms is de volgorde van de te
vernevelen medicijnen van invloed op de werking ervan. Raadpleeg bijsluiter en/of
overleg met apotheker.
Een nadeel is dat het toedienen van het medicijn lang duurt, ongeveer 10 à 15 minuten. Het
vernevelapparaat is meestal aangesloten op het lichtnet waardoor de cliënt minder mobiel is.
Er zijn ook vernevelapparaten die op een accu werken.
Voor een goede nevel heb je een bepaalde hoeveelheid vloeistof nodig. De hoeveelheid
vloeistof die een goede nevel geeft is afhankelijk van het vernevelapparaat. Doorgaans wordt
een volume van 4 ml aangehouden1 (bij de Pariboy is dit 4 ml, bij de modernere PortaNeb-
Sidestream 2,5 ml; hierin blijft namelijk minder restvloeistof achter). Wanneer de ampul met
vernevelmedicijn niet de optimale hoeveelheid vloeistof voor een goede nevel bevat, vul je
het aan met NaCl 0,9% (Fysiologisch zout), niet met water! Fysiologisch zout is belangrijk,
omdat (gedestilleerd) water prikkelend kan werken.
Indicaties
Bij cliënten met astma of COPD is in principe geen indicatie voor vernevelen aanwezig.
Toediening van medicijnen via het vernevelapparaat heeft de voorkeur bij een hoog aantal
inhalaties of wanneer de cliënt niet met de inhalatiemethode om kan gaan, door bijvoorbeeld
lichamelijke zwakte, neurologische stoornissen, beperkt geestelijke vermogens. Ook wordt
de voorkeur van de cliënt meegewogen.
Volwassenen
Het vernevelen van medicijnen wordt, met name, toegepast bij:
- cliënten met aids (Pentamidine)
- cliënten met cystische fibrose (antibiotica, mucolytica, dornase alfa en
luchtwegverwijders).
Kinderen Bij kinderen zijn vernevelapparaten geïndiceerd:
- als vloeibare geneesmiddelen niet beschikbaar zijn als dosisaerosol (pMDI) of
poederinhalator (DPI)
- als behandeling met een dosisaërosol met voorzetkamer of poederinhalator voor het
kind niet uitvoerbaar is
- bij toedienen van Pentamidine bij aids.
3
samenvatting
samenvatting owe 6/7
,Inhoudsopgave
Vernevelen............................................................................................................................. 3
Voortplantingsstelsel............................................................................................................... 4
Anatomie/fysiologie hoofdstuk 15 voortplantingsstelsel......................................................4
Pre- en perinatale periode.....................................................................................................12
Anatomie/fysiologie hoofdstuk 16 voor de geboorte..........................................................12
Anatomie/fysiologie hoofdstuk 17 zwangerschap, gevalling en geboorte..........................19
Groei en ontwikkeling peuterperiode.....................................................................................26
Overige informatie..............................................................................................................26
Groei en ontwikkeling basisschoolperiode.............................................................................28
Overige informatie..............................................................................................................28
Groei en ontwikkeling adolescentieperiode (puberteit & volwassenenheid )..........................35
OVerige informatie.............................................................................................................35
Reumatische aandoeningen.................................................................................................38
Reumatische aandoeningen algemeen..............................................................................38
Reumatoïde artritis............................................................................................................. 40
Arthrosis deformans........................................................................................................... 43
Osteoporose...................................................................................................................... 44
Angststoornissen...................................................................................................................47
Ontstekingen in de darm.......................................................................................................52
Gastro-enteritis..................................................................................................................52
Divertikels.......................................................................................................................... 54
Colitus ulcerosa................................................................................................................. 56
Colontumoren........................................................................................................................ 58
Algemene oncologie.............................................................................................................. 60
Stomazorg............................................................................................................................. 69
extra informatie PRVT........................................................................................................77
Nieren en urine wegen – anatomie/fysiologie........................................................................79
Overige informatie urinewegen..........................................................................................84
Nieronderzoek.................................................................................................................... 87
Cystenieren........................................................................................................................ 87
Acute nierinsufficiëntie.......................................................................................................88
Chronische nierinsufficiëntie..............................................................................................91
Tumoren van de nieren......................................................................................................92
Hormonaal stelsel – hypofunctie – DM..................................................................................93
1
samenvatting
,Medicijnen toedienen.......................................................................................................... 102
Infusie................................................................................................................................. 113
Injecteren............................................................................................................................ 118
Overige informatie lesweken...............................................................................................126
Week 2......................................................................................................................... 126
Week 3......................................................................................................................... 126
Week 4......................................................................................................................... 128
Week 6......................................................................................................................... 130
Week 7......................................................................................................................... 130
Week 8......................................................................................................................... 134
Week 9......................................................................................................................... 137
Week 10....................................................................................................................... 138
Week 11....................................................................................................................... 141
Week 12....................................................................................................................... 142
Week 13....................................................................................................................... 142
Week 14....................................................................................................................... 144
Week 15....................................................................................................................... 145
Informatie hoorcolleges.......................................................................................................147
Week 3 zwangerschap/geboorte......................................................................................147
Week 4 basisschoolkind...................................................................................................149
Week 7 puberteit.............................................................................................................. 150
Week 11 amputatie..........................................................................................................153
Week 12 diabetes en nierinsufficiëntie.............................................................................154
Week 15 darmcarcinoom en stoma.................................................................................158
Week 16 crohn – colitis – reumatische aandoeningen....................................................160
2
samenvatting
, VERNEVELEN
Vernevelen is een vorm van inhaleren waarbij het medicijn via een nevel wordt toegediend.
De vloeistof of opgelost geneesmiddel wordt in de vorm van kleine druppeltjes aan de lucht
of aan een gas(mengsel) toegevoegd. Er ontstaat dan een nevel of aërosol in een
medicijnbeker die via een mondstuk of vernevelmasker wordt ingeademd. De druppelgrootte
bepaalt hoe ver de nevel in de luchtwegen kan doordringen.
Voordelen van het vernevelen (boven inhaleren) zijn:
- bij een normale inademing komt het medicijn altijd naar binnen, bij gebruik van een
vernevelapparaat speelt de inhalatietechniek een geringe rol
- zo mogelijk, kunnen er meerdere medicijnen tegelijk worden verneveld; NB niet alle
medicijnen kunnen samen worden verneveld. Soms is de volgorde van de te
vernevelen medicijnen van invloed op de werking ervan. Raadpleeg bijsluiter en/of
overleg met apotheker.
Een nadeel is dat het toedienen van het medicijn lang duurt, ongeveer 10 à 15 minuten. Het
vernevelapparaat is meestal aangesloten op het lichtnet waardoor de cliënt minder mobiel is.
Er zijn ook vernevelapparaten die op een accu werken.
Voor een goede nevel heb je een bepaalde hoeveelheid vloeistof nodig. De hoeveelheid
vloeistof die een goede nevel geeft is afhankelijk van het vernevelapparaat. Doorgaans wordt
een volume van 4 ml aangehouden1 (bij de Pariboy is dit 4 ml, bij de modernere PortaNeb-
Sidestream 2,5 ml; hierin blijft namelijk minder restvloeistof achter). Wanneer de ampul met
vernevelmedicijn niet de optimale hoeveelheid vloeistof voor een goede nevel bevat, vul je
het aan met NaCl 0,9% (Fysiologisch zout), niet met water! Fysiologisch zout is belangrijk,
omdat (gedestilleerd) water prikkelend kan werken.
Indicaties
Bij cliënten met astma of COPD is in principe geen indicatie voor vernevelen aanwezig.
Toediening van medicijnen via het vernevelapparaat heeft de voorkeur bij een hoog aantal
inhalaties of wanneer de cliënt niet met de inhalatiemethode om kan gaan, door bijvoorbeeld
lichamelijke zwakte, neurologische stoornissen, beperkt geestelijke vermogens. Ook wordt
de voorkeur van de cliënt meegewogen.
Volwassenen
Het vernevelen van medicijnen wordt, met name, toegepast bij:
- cliënten met aids (Pentamidine)
- cliënten met cystische fibrose (antibiotica, mucolytica, dornase alfa en
luchtwegverwijders).
Kinderen Bij kinderen zijn vernevelapparaten geïndiceerd:
- als vloeibare geneesmiddelen niet beschikbaar zijn als dosisaerosol (pMDI) of
poederinhalator (DPI)
- als behandeling met een dosisaërosol met voorzetkamer of poederinhalator voor het
kind niet uitvoerbaar is
- bij toedienen van Pentamidine bij aids.
3
samenvatting
