Vennootschapsboekhouden 2
,HOOFDSTUK 9: OPRICHTINGSKOSTEN ................................................................. 9
9.1 BOEKHOUDRECHT ..................................................................................................9
9.1.1 Voorstelling: verkort en voledig schema ................................................................................ 9
9.1.2 Definitie ........................................................................................................................ 10
9.2: BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING EN WAARDERING BIJ VERWERVING ............... 12
9.2.1 Aanscha<ing bij derden (directe waardering) ....................................................................... 12
9.2.2 Herstructureringskosten .................................................................................................... 12
Honoraria van experten: ......................................................................................................... 12
Personeelskosten bij afbraak, sluiting, ontslagvergoedingen: ................................................... 13
Voorzieningen voor sluitingskosten afdeling: ........................................................................... 13
Verkoop van IMVA en MVA met verlies ..................................................................................... 13
Verkoop van FVA met verlies ................................................................................................... 14
Activering van de herstructureringskosten ............................................................................... 14
9.3 Boekhoudkundige verwerking en waardering bij waardedalingen ............................ 15
9.3.1 Afschrijvingen .................................................................................................................... 15
Boekingen – afschrijving oprichtingskosten: ............................................................................ 15
9.3.2 niet recurrente afschrijvingen ............................................................................................. 15
Boeking: ................................................................................................................................ 15
9.4 toeligting .............................................................................................................. 15
HOOFSTUK 10: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA ....................................................... 16
10.1 boekhoudrecht ................................................................................................... 16
10.1.1 Definitie .......................................................................................................................... 16
Kenmerken van IMVA:............................................................................................................. 16
Soorten IMVA: ........................................................................................................................ 16
Kosten van ontwikkeling (specifiek voor 210) .......................................................................... 17
Concessies, licenties, octrooien, knowhow enz. (specifiek voor 211) ....................................... 17
Goodwill (specifiek voor 212) .................................................................................................. 17
Vooruitbetalingen (specifiek voor 213) .................................................................................... 17
10.2 verwerving .......................................................................................................... 18
10.2.1 aanscha<ing door aankoop bij derden .............................................................................. 18
10.2.2 aanscha<ing door eigen werken ....................................................................................... 18
Totstandkoming IVA – boeking personeelskosten als periodekost ............................................. 18
Aangaan lening IVA ................................................................................................................ 19
Op inventarisdatum ............................................................................................................... 19
Eventueel: beslissing activering intresten ................................................................................ 19
10.2.3 aanscha<ing door inbreng of verwerving van bedrijfstak of ondernemingsgeheel ................ 20
Boeking: Inbreng IVA bij oprichtingsakte of akte van inbrengverhoging bij de NV: ....................... 20
Boeking: Inbreng IVA bij oprichtingsakte of akte van inbrengverhoging bij de BV: ........................ 21
Kosten bij inbreng (idem BV/NV).............................................................................................. 21
10.2.4 samenvattende schema ................................................................................................... 22
10.3 waardedalingen .................................................................................................. 23
10.3.1 Waardeverminderingen .................................................................................................... 23
Boeking waardevermindering: ................................................................................................ 23
10.3.2 Afschrijvingen .................................................................................................................. 23
Boeking afschrijving: .............................................................................................................. 23
Boeking niet-recurrente afschrijving: ....................................................................................... 24
10.3.3 samenvattende schema ................................................................................................... 24
10.4 waardestijgingen (revalorisatie) ........................................................................... 25
10.4.1 Gewone herwaardering .................................................................................................... 25
10.4.2 Terugneming van waardeverminderingen .......................................................................... 25
2
, Boekingen: Terugname van waardeverminderingen op IVA met onbeperkte levensduurte .......... 25
10.4.3 Terugneming van de afschrijvingen (CBN-advies 2010/15) .................................................. 25
Boekingen bij terugname waardevermindering op IVA met beperkte levensduurte: .................... 25
Voorbeeldanalyse: ................................................................................................................. 26
10.4.4 samenvattend schema ..................................................................................................... 26
10.5 REALISATIE VAN IMMATERIËLE VASTE ACTIVA ....................................................... 27
10.5.0 Verkoop – Inleiding ........................................................................................................... 27
10.5.1 Verkoop van een niet-geherwaardeerd IVA......................................................................... 27
Boekingen: ............................................................................................................................ 27
10.5.2 Verkoop IVA met teruggenomen waardevermindering, zonder herwaarderingsmeerwaarden in
kapitaal ..................................................................................................................................... 28
Boeking: ................................................................................................................................ 28
10.5.3 Samenvattend schema .................................................................................................... 29
10.6 Kosten van onderzoek en ontwikkeling: subsidies ................................................ 30
Kosten van ontwikkeling: algemeen............................................................................................. 30
Boekingen voor project ‘Flagship’............................................................................................ 30
10.7 Software ............................................................................................................. 33
Verschillende vormen van software ............................................................................................. 33
Gebruikstoepassing: .................................................................................................................. 33
Waardering: ............................................................................................................................... 33
10.8 milieumaatregelen en immateriële vaste activa ................................................... 34
10.8.1 Emissierechten ................................................................................................................ 34
10.8.2 Brutomethode........................................................................................................... 35
Boekingen: ............................................................................................................................ 35
10.8.3 Nettomethode ................................................................................................................. 37
10.8.4 Groene stroom- en warmtecertificaten ............................................................................. 37
10.9 OPBRENGSTEN EN KOSTEN DIE VOORTVLOEIEN UIT IVA ....................................... 37
10.9.1 Definities .................................................................................................................. 37
10.9.2 Boekhoudkundige verwerking royalty-opbrengsten ........................................................... 37
Boekingen: ............................................................................................................................ 38
10.9.3 Boekhoudkundige verwerking royalty-kosten ..................................................................... 38
Boekingen: ............................................................................................................................ 38
10.9.4 samenvattend schema ..................................................................................................... 39
HOOFDSTUK 11: MATERIËLE VASTE ACTIVA ......................................................... 40
11.1 Boekhoudrecht ................................................................................................... 40
11.1.1 voorstelling: verkort en volledig schema ............................................................................ 40
11.1.2 Begrippen ........................................................................................................................ 40
Installaties, machines en uitrusting ........................................................................................ 41
Meubilair en rollend materieel ................................................................................................ 41
Leasing en soortgelijke rechten............................................................................................... 41
Overige materiële vaste activa ............................................................................................. 41
Activa in aanbouw en vooruitbetalingen ............................................................................... 41
Intercalaire intrest................................................................................................................ 41
11.1.3 Waardering ............................................................................................................... 42
Algemene waarderingsregels: .............................................................................................. 42
11.2 Verwerving.......................................................................................................... 42
11.2.1 Aanscha<ing door aankoop bij derden (aanscha<ingsprijs) ................................................ 42
Boekhoudkundige verwerking bij aankopen: ............................................................................ 42
Boekhoudkundige verwerking bij ruil: ...................................................................................... 43
11.2.2 Aanscha<ing door eigen werken (vervaardigingsprijs) ........................................................ 43
3
, Vervaardigingsprijs = som van: ............................................................................................. 43
Beperkingen: ........................................................................................................................ 43
Leningen voor financiering: .................................................................................................. 43
Boekhoudkundige verwerking: ............................................................................................. 44
11.2.3 Aanscha<ing door inbreng of verwerving van bedrijfsgeheel (inbrengwaarde) ...................... 45
Inbreng in natura: ................................................................................................................. 45
Kosten van inbreng: .............................................................................................................. 45
Verwerving van bedrijfsgeheel:............................................................................................. 45
Boekhoudkundige verwerking: ............................................................................................. 45
11.3 Waardedalingen .................................................................................................. 46
11.3.1 Waardeverminderingen (WVMI) .................................................................................. 46
Terugname waardeverminderingen indien zonder voorwerp (art. 3:98 KB WVV) ......................... 47
11.3.2 Afschrijvingen ........................................................................................................... 47
Boekingen: ............................................................................................................................ 48
11.3.3 Vaste Waardering ...................................................................................................... 49
11.4 Waardestijgingen ................................................................................................ 49
11.4.1 Gewone herwaardering (art. 3:35 KB WVV) ........................................................................ 49
Boekhoudkundige verwerking: ................................................................................................ 49
11.4.2 Waardestijging via terugname van afschrijvingen en WVMI (art. 3:89 KB WVV) ..................... 50
Boekhoudkundige verwerking van de terugname: .................................................................... 50
11.5 BUITENGEBRUIKSTELLING EN REALISATIE............................................................ 51
11.5.1 Buitengebruikstelling ....................................................................................................... 51
11.5.2 Realisatie ........................................................................................................................ 51
Bepaling meer- of minderwaarde: ........................................................................................... 51
Verkoop van een niet-geherwaardeerd vast actief .................................................................... 51
Verkoop van een geherwaardeerd vast actief zonder incorporatie in kapitaal............................. 52
11.6 Intercalaire intresten .......................................................................................... 54
11.6.1 Definitie .......................................................................................................................... 54
Voorbeeld – Gebouw in aanbouw ............................................................................................ 54
Stappen & Boekingstabellen ................................................................................................... 54
11.7 Terreinen en gebouwen (III.A) ............................................................................... 58
11.7.1 Definities (Art. 3:89 KB WVV) ............................................................................................ 58
11.7.2 Waardering ...................................................................................................................... 58
11.8 Installaties, machines en uitrusting (III.B) ............................................................ 59
11.8.1 Definities ......................................................................................................................... 59
11.8.2 Waardering en boekhoudkundige verwerking ..................................................................... 59
Boekingen in het vast waarderingsstelsel ................................................................................ 59
Boekingen in verband met verpakkingsmaterieel ..................................................................... 60
11.9 meubilair & rollend materieel .............................................................................. 63
11.9.1 definities ......................................................................................................................... 63
11.10 – LEASING & SOORTGELIJKE RECHTEN (III.D) ...................................................... 63
11.10.1 Definities ....................................................................................................................... 63
Algemene definitie van leasing (huurinanciering) ..................................................................... 63
Boekhoudkundige definitie (art. 3:89 KB WVV) ......................................................................... 63
Kenmerken van leasing .......................................................................................................... 63
Boekhoudkundige voorwaarden voor leasing ........................................................................... 64
Schematische voorstelling boekhoudkundige leasing .............................................................. 64
11.10.2 waardering en boekhoudkundige verwerking bij de leasinggever ....................................... 64
11.10.3 waardeering en boekhoudkundige verwerking bij de leasingnemer ................................... 70
11.10.4 Sale & lease back ........................................................................................................... 73
Wat betekent het? .................................................................................................................. 73
4
,HOOFDSTUK 9: OPRICHTINGSKOSTEN ................................................................. 9
9.1 BOEKHOUDRECHT ..................................................................................................9
9.1.1 Voorstelling: verkort en voledig schema ................................................................................ 9
9.1.2 Definitie ........................................................................................................................ 10
9.2: BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING EN WAARDERING BIJ VERWERVING ............... 12
9.2.1 Aanscha<ing bij derden (directe waardering) ....................................................................... 12
9.2.2 Herstructureringskosten .................................................................................................... 12
Honoraria van experten: ......................................................................................................... 12
Personeelskosten bij afbraak, sluiting, ontslagvergoedingen: ................................................... 13
Voorzieningen voor sluitingskosten afdeling: ........................................................................... 13
Verkoop van IMVA en MVA met verlies ..................................................................................... 13
Verkoop van FVA met verlies ................................................................................................... 14
Activering van de herstructureringskosten ............................................................................... 14
9.3 Boekhoudkundige verwerking en waardering bij waardedalingen ............................ 15
9.3.1 Afschrijvingen .................................................................................................................... 15
Boekingen – afschrijving oprichtingskosten: ............................................................................ 15
9.3.2 niet recurrente afschrijvingen ............................................................................................. 15
Boeking: ................................................................................................................................ 15
9.4 toeligting .............................................................................................................. 15
HOOFSTUK 10: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA ....................................................... 16
10.1 boekhoudrecht ................................................................................................... 16
10.1.1 Definitie .......................................................................................................................... 16
Kenmerken van IMVA:............................................................................................................. 16
Soorten IMVA: ........................................................................................................................ 16
Kosten van ontwikkeling (specifiek voor 210) .......................................................................... 17
Concessies, licenties, octrooien, knowhow enz. (specifiek voor 211) ....................................... 17
Goodwill (specifiek voor 212) .................................................................................................. 17
Vooruitbetalingen (specifiek voor 213) .................................................................................... 17
10.2 verwerving .......................................................................................................... 18
10.2.1 aanscha<ing door aankoop bij derden .............................................................................. 18
10.2.2 aanscha<ing door eigen werken ....................................................................................... 18
Totstandkoming IVA – boeking personeelskosten als periodekost ............................................. 18
Aangaan lening IVA ................................................................................................................ 19
Op inventarisdatum ............................................................................................................... 19
Eventueel: beslissing activering intresten ................................................................................ 19
10.2.3 aanscha<ing door inbreng of verwerving van bedrijfstak of ondernemingsgeheel ................ 20
Boeking: Inbreng IVA bij oprichtingsakte of akte van inbrengverhoging bij de NV: ....................... 20
Boeking: Inbreng IVA bij oprichtingsakte of akte van inbrengverhoging bij de BV: ........................ 21
Kosten bij inbreng (idem BV/NV).............................................................................................. 21
10.2.4 samenvattende schema ................................................................................................... 22
10.3 waardedalingen .................................................................................................. 23
10.3.1 Waardeverminderingen .................................................................................................... 23
Boeking waardevermindering: ................................................................................................ 23
10.3.2 Afschrijvingen .................................................................................................................. 23
Boeking afschrijving: .............................................................................................................. 23
Boeking niet-recurrente afschrijving: ....................................................................................... 24
10.3.3 samenvattende schema ................................................................................................... 24
10.4 waardestijgingen (revalorisatie) ........................................................................... 25
10.4.1 Gewone herwaardering .................................................................................................... 25
10.4.2 Terugneming van waardeverminderingen .......................................................................... 25
2
, Boekingen: Terugname van waardeverminderingen op IVA met onbeperkte levensduurte .......... 25
10.4.3 Terugneming van de afschrijvingen (CBN-advies 2010/15) .................................................. 25
Boekingen bij terugname waardevermindering op IVA met beperkte levensduurte: .................... 25
Voorbeeldanalyse: ................................................................................................................. 26
10.4.4 samenvattend schema ..................................................................................................... 26
10.5 REALISATIE VAN IMMATERIËLE VASTE ACTIVA ....................................................... 27
10.5.0 Verkoop – Inleiding ........................................................................................................... 27
10.5.1 Verkoop van een niet-geherwaardeerd IVA......................................................................... 27
Boekingen: ............................................................................................................................ 27
10.5.2 Verkoop IVA met teruggenomen waardevermindering, zonder herwaarderingsmeerwaarden in
kapitaal ..................................................................................................................................... 28
Boeking: ................................................................................................................................ 28
10.5.3 Samenvattend schema .................................................................................................... 29
10.6 Kosten van onderzoek en ontwikkeling: subsidies ................................................ 30
Kosten van ontwikkeling: algemeen............................................................................................. 30
Boekingen voor project ‘Flagship’............................................................................................ 30
10.7 Software ............................................................................................................. 33
Verschillende vormen van software ............................................................................................. 33
Gebruikstoepassing: .................................................................................................................. 33
Waardering: ............................................................................................................................... 33
10.8 milieumaatregelen en immateriële vaste activa ................................................... 34
10.8.1 Emissierechten ................................................................................................................ 34
10.8.2 Brutomethode........................................................................................................... 35
Boekingen: ............................................................................................................................ 35
10.8.3 Nettomethode ................................................................................................................. 37
10.8.4 Groene stroom- en warmtecertificaten ............................................................................. 37
10.9 OPBRENGSTEN EN KOSTEN DIE VOORTVLOEIEN UIT IVA ....................................... 37
10.9.1 Definities .................................................................................................................. 37
10.9.2 Boekhoudkundige verwerking royalty-opbrengsten ........................................................... 37
Boekingen: ............................................................................................................................ 38
10.9.3 Boekhoudkundige verwerking royalty-kosten ..................................................................... 38
Boekingen: ............................................................................................................................ 38
10.9.4 samenvattend schema ..................................................................................................... 39
HOOFDSTUK 11: MATERIËLE VASTE ACTIVA ......................................................... 40
11.1 Boekhoudrecht ................................................................................................... 40
11.1.1 voorstelling: verkort en volledig schema ............................................................................ 40
11.1.2 Begrippen ........................................................................................................................ 40
Installaties, machines en uitrusting ........................................................................................ 41
Meubilair en rollend materieel ................................................................................................ 41
Leasing en soortgelijke rechten............................................................................................... 41
Overige materiële vaste activa ............................................................................................. 41
Activa in aanbouw en vooruitbetalingen ............................................................................... 41
Intercalaire intrest................................................................................................................ 41
11.1.3 Waardering ............................................................................................................... 42
Algemene waarderingsregels: .............................................................................................. 42
11.2 Verwerving.......................................................................................................... 42
11.2.1 Aanscha<ing door aankoop bij derden (aanscha<ingsprijs) ................................................ 42
Boekhoudkundige verwerking bij aankopen: ............................................................................ 42
Boekhoudkundige verwerking bij ruil: ...................................................................................... 43
11.2.2 Aanscha<ing door eigen werken (vervaardigingsprijs) ........................................................ 43
3
, Vervaardigingsprijs = som van: ............................................................................................. 43
Beperkingen: ........................................................................................................................ 43
Leningen voor financiering: .................................................................................................. 43
Boekhoudkundige verwerking: ............................................................................................. 44
11.2.3 Aanscha<ing door inbreng of verwerving van bedrijfsgeheel (inbrengwaarde) ...................... 45
Inbreng in natura: ................................................................................................................. 45
Kosten van inbreng: .............................................................................................................. 45
Verwerving van bedrijfsgeheel:............................................................................................. 45
Boekhoudkundige verwerking: ............................................................................................. 45
11.3 Waardedalingen .................................................................................................. 46
11.3.1 Waardeverminderingen (WVMI) .................................................................................. 46
Terugname waardeverminderingen indien zonder voorwerp (art. 3:98 KB WVV) ......................... 47
11.3.2 Afschrijvingen ........................................................................................................... 47
Boekingen: ............................................................................................................................ 48
11.3.3 Vaste Waardering ...................................................................................................... 49
11.4 Waardestijgingen ................................................................................................ 49
11.4.1 Gewone herwaardering (art. 3:35 KB WVV) ........................................................................ 49
Boekhoudkundige verwerking: ................................................................................................ 49
11.4.2 Waardestijging via terugname van afschrijvingen en WVMI (art. 3:89 KB WVV) ..................... 50
Boekhoudkundige verwerking van de terugname: .................................................................... 50
11.5 BUITENGEBRUIKSTELLING EN REALISATIE............................................................ 51
11.5.1 Buitengebruikstelling ....................................................................................................... 51
11.5.2 Realisatie ........................................................................................................................ 51
Bepaling meer- of minderwaarde: ........................................................................................... 51
Verkoop van een niet-geherwaardeerd vast actief .................................................................... 51
Verkoop van een geherwaardeerd vast actief zonder incorporatie in kapitaal............................. 52
11.6 Intercalaire intresten .......................................................................................... 54
11.6.1 Definitie .......................................................................................................................... 54
Voorbeeld – Gebouw in aanbouw ............................................................................................ 54
Stappen & Boekingstabellen ................................................................................................... 54
11.7 Terreinen en gebouwen (III.A) ............................................................................... 58
11.7.1 Definities (Art. 3:89 KB WVV) ............................................................................................ 58
11.7.2 Waardering ...................................................................................................................... 58
11.8 Installaties, machines en uitrusting (III.B) ............................................................ 59
11.8.1 Definities ......................................................................................................................... 59
11.8.2 Waardering en boekhoudkundige verwerking ..................................................................... 59
Boekingen in het vast waarderingsstelsel ................................................................................ 59
Boekingen in verband met verpakkingsmaterieel ..................................................................... 60
11.9 meubilair & rollend materieel .............................................................................. 63
11.9.1 definities ......................................................................................................................... 63
11.10 – LEASING & SOORTGELIJKE RECHTEN (III.D) ...................................................... 63
11.10.1 Definities ....................................................................................................................... 63
Algemene definitie van leasing (huurinanciering) ..................................................................... 63
Boekhoudkundige definitie (art. 3:89 KB WVV) ......................................................................... 63
Kenmerken van leasing .......................................................................................................... 63
Boekhoudkundige voorwaarden voor leasing ........................................................................... 64
Schematische voorstelling boekhoudkundige leasing .............................................................. 64
11.10.2 waardering en boekhoudkundige verwerking bij de leasinggever ....................................... 64
11.10.3 waardeering en boekhoudkundige verwerking bij de leasingnemer ................................... 70
11.10.4 Sale & lease back ........................................................................................................... 73
Wat betekent het? .................................................................................................................. 73
4
