Student: Marthe De Clercq
Onderwijsvakken: Biologie – Plastische Opvoeding
Academiejaar: 2025 – 2026
Educatieve Bachelor in het secundair onderwijs
Samenvatting - Samen
School Maken
Hogeschool Gent
Departement Lerarenopleiding
Campus Ledeganck
K.L. Ledeganckstraat 8 | 9000 Gent
Website: https://www.hogent.be
,Digitaal eindrapport: Error! Use the Home tab to apply Kop 1 to the text that you want to appear here.
Inhoudsopgave
Inleiding : Samen School Maken ..................................................................................................... 5
1 Thema 1: Bruggen bouwen voor gelijke onderwijskansen ........................................................ 6
1.1 Probleemanalyse ........................................................................................................... 6
1.2 OORZAKEN van ongelijkheid in het onderwijs ................................................................ 7
1.2.1 Ongelijke kansen van leerlingen ................................................................................ 7
1.2.2 Ongelijke behandeling van de leerling....................................................................... 8
1.3 Inspanningen overheid: GOK-decreet en GOK-beleid .............................................. 12
1.3.1 GOK-decreet ............................................................................................................ 12
1.4 (Kans)Armoede-beleid op school (inclusief rol van de individuele leerkracht) ............. 15
1.4.1 Oorzaken van armoede ............................................................................................. 15
1.4.2 Onderwijs als hefboom voor (kans)armoedebestrijding?........................................... 16
1.5 Kritische nood! ............................................................................................................... 17
1.6 Bruggen bouwen naar leerlingen en ouders: Brugfiguren (gastspreker, 13/10/25) ....... 17
1.6.1 Functie en uitgangspunten van een brugfiguur .......................................................... 17
1.6.2 Preventieve huisbezoeken ......................................................................................... 17
1.6.3 Ouderbetrokkenheid en drempels .............................................................................. 18
1.6.4 Warme doorverwijzing ............................................................................................... 18
1.6.5 Partners van brugfiguren ........................................................................................... 18
1.6.6 Praktische werking..................................................................................................... 18
1.6.7 Opleiding en profiel .................................................................................................... 19
1.6.8 Kernboodschap ......................................................................................................... 19
1.7 Genderbewust onderwijs (gastcollege & video) Door Jonas Dierickx.......................... 19
1.7.1 Belangrijke begrippen en terminologie ....................................................................... 19
1.7.2 Gendernormen .......................................................................................................... 19
1.7.3 Genderkoek (4 lagen) ................................................................................................ 19
1.7.4 Gender en onderwijs: onderzoeksbevindingen .......................................................... 20
1.7.5 Onveiligheid op school ............................................................................................... 20
1.7.6 Waarom genderbewust onderwijs? ............................................................................ 20
1.7.7 De 4 bouwstenen van genderbewust onderwijs ......................................................... 21
1.7.8 Intersectionaliteit ........................................................................................................ 21
1.7.9 Dialoogmodel: drie werelden ..................................................................................... 21
1.7.10 Kernboodschap...................................................................................................... 22
2 Thema 2: schoolbeleid ........................................................................................................... 23
2.1 Verkenning van schoolbeleid en schoolorganisatie ...................................................... 23
2.1.1 Visie/Missie van een school ...................................................................................... 23
2.1.2 Pedagogisch project ............................................................................................... 23
2.1.3 Schoolwerkplan (van visie naar actie)...................................................................... 24
2.1.4 Schoolteam .............................................................................................................. 25
,Digitaal eindrapport: Error! Use the Home tab to apply Kop 1 to the text that you want to appear here.
2.1.5 Partners van de school ............................................................................................. 26
2.1.6 Participatie op school ............................................................................................... 27
2.1.7 Klassenraden ........................................................................................................... 29
2.2 Kwaliteitsontwikkeling op school, inclusief het OK ......................................................... 29
2.2.1 Referentiekader Onderwijskwaliteit (ROK) ............................................................ 30
2.2.2 PDCA-cyclus voor kwaliteitsontwikkeling in scholen ................................................. 34
2.3 Ondersteuning van en toezicht op onderwijskwaliteit .............................................. 37
2.3.1 Inspectie en doorlichting ............................................................................................ 37
2.3.2 Vakgroepwerking ....................................................................................................... 41
2.3.3 Pedagogische begeleidingsdienst (PBD) ................................................................... 42
3 Thema 3: Leerlingenbegeleiding ............................................................................................ 43
3.1 Leerlingenbegeleiding: visie en kaders .......................................................................... 43
3.1.1 Visie op leerlingenbegeleiding ................................................................................... 43
3.1.2 Kader 1: Zorgcontinuüm .......................................................................................... 44
3.1.3 Kader 2: Handelingsgericht (samen)werken (HGW) .............................................. 45
3.1.4 Kader 3: geïntegreerd beleid binnen 4 begeleidingsdomeinen ................................ 46
3.1.5 Kader 4: Vierlijnenmodel.......................................................................................... 47
3.1.6 Kader 5: Model van geïntegreerde leerlingenbegeleiding ..................................... 48
3.1.7 Kader 6: Preventiepiramide ..................................................................................... 49
3.2 Invulling van leerlingenbegeleiding door de individuele leerkracht ............................. 51
3.3 Centrum van leerlingenbegeleiding (CLB) ................................................................. 52
3.4 Pesten op school: voorkomen, aanpak en beleid......................................................... 54
3.4.1 Opdracht: Actua ......................................................................................................... 54
3.4.2 Pesten (g)een probleem? .......................................................................................... 55
3.4.3 Wat is pesten? ........................................................................................................... 55
3.4.4 Pesten en het verschil met… ..................................................................................... 56
3.4.5 Pesten is een groepsproces .................................................................................... 57
3.4.6 De impact van pesten ............................................................................................... 57
3.4.7 Pesten op school voorkomen ................................................................................... 57
3.4.8 Pesten op school aanpakken (micro, de leerkracht).................................................. 59
3.5 Leerlingenvolgsysteem (LVS) .................................................................................... 60
3.5.1 Basisprincipes ........................................................................................................... 60
3.5.2 Voordelen van een leerlingvolgsysteem ..................................................................... 60
3.5.3 Nadelen van een leerlingvolgsysteem........................................................................ 60
3.5.4 Principes privacywetgeving – GDPR / AVG ............................................................. 60
3.5.5 Structuur in het LVS ................................................................................................... 61
4 Thema 4: Ouderbetrokkendheid............................................................................................. 62
4.1 Visie en kaders .............................................................................................................. 62
4.1.1 10 trends in de samenleving ...................................................................................... 62
4.1.2 Samenwerkingen met ouders (twee soorten) ............................................................. 62
4.1.3 3 pijlers voor samenwerking ...................................................................................... 63
, Digitaal eindrapport: Error! Use the Home tab to apply Kop 1 to the text that you want to appear here.
4.1.4 Participatiehuis .......................................................................................................... 65
4.2 Brugfiguren (gastspreker) ................................................. Error! Bookmark not defined.
4.3 Communicatie met ouders ............................................................................................. 66
4.3.1 Schriftelijke communicatie met ouders ................................................................... 66
4.3.2 Mondelinge communicatie met ouders ................................................................... 68
4.4 Slechtnieuwsgesprek met ouders .................................................................................. 69
4.4.1 Doelen van een slechtnieuwsgesprek: ....................................................................... 71
4.4.2 Stappenplan slechtnieuwsgesprek............................................................................. 71
= hulpmiddel voor het voeren van een slechtnieuwsgesprek.................................................. 71
5 Thema 5: Actualiteit en innovaties in het onderwijs ................................................................ 78
5.1 Universal design for learning (UDL) ........................................................................... 78
5.1.1 UDL met 3 principes, deels gebaseerd op de drie delen van de hersenen: ................ 78
5.1.2 UDL vanuit het perspectief van de leerling ................................................................. 79
5.1.3 UDL in de praktijk: TIPS ............................................................................................. 79
5.1.4 Leerdoelen UDL ........................................................................................................ 79
5.2 Co-teaching.................................................................................................................. 79
5.2.1 3 indicatoren die de graad van samenwerking bepalen ............................................. 80
5.2.2 Waarom kiezen voor co-teaching? ............................................................................. 80
5.2.3 6 modellen van co-teaching ....................................................................................... 80
5.2.4 Succesfactoren om co-teaching te implementeren: op school- en klasniveau? ........ 82
5.2.5 Andere mogelijkheden van samenwerken tussen leerkrachten .................................. 82
5.3 Innovatieve leeromgeving ........................................................................................... 83
5.3.1 6 adviezen om onderwijs in beweging te krijgen ....................................................... 83
5.4 Innovatieve leeromgeving: good practice GO! Campus / Atheneum Herzele (gastspreker)
84
5.5 Opvolging van de onderwijsactualiteit......................................................................... 85
Onderwijsvakken: Biologie – Plastische Opvoeding
Academiejaar: 2025 – 2026
Educatieve Bachelor in het secundair onderwijs
Samenvatting - Samen
School Maken
Hogeschool Gent
Departement Lerarenopleiding
Campus Ledeganck
K.L. Ledeganckstraat 8 | 9000 Gent
Website: https://www.hogent.be
,Digitaal eindrapport: Error! Use the Home tab to apply Kop 1 to the text that you want to appear here.
Inhoudsopgave
Inleiding : Samen School Maken ..................................................................................................... 5
1 Thema 1: Bruggen bouwen voor gelijke onderwijskansen ........................................................ 6
1.1 Probleemanalyse ........................................................................................................... 6
1.2 OORZAKEN van ongelijkheid in het onderwijs ................................................................ 7
1.2.1 Ongelijke kansen van leerlingen ................................................................................ 7
1.2.2 Ongelijke behandeling van de leerling....................................................................... 8
1.3 Inspanningen overheid: GOK-decreet en GOK-beleid .............................................. 12
1.3.1 GOK-decreet ............................................................................................................ 12
1.4 (Kans)Armoede-beleid op school (inclusief rol van de individuele leerkracht) ............. 15
1.4.1 Oorzaken van armoede ............................................................................................. 15
1.4.2 Onderwijs als hefboom voor (kans)armoedebestrijding?........................................... 16
1.5 Kritische nood! ............................................................................................................... 17
1.6 Bruggen bouwen naar leerlingen en ouders: Brugfiguren (gastspreker, 13/10/25) ....... 17
1.6.1 Functie en uitgangspunten van een brugfiguur .......................................................... 17
1.6.2 Preventieve huisbezoeken ......................................................................................... 17
1.6.3 Ouderbetrokkenheid en drempels .............................................................................. 18
1.6.4 Warme doorverwijzing ............................................................................................... 18
1.6.5 Partners van brugfiguren ........................................................................................... 18
1.6.6 Praktische werking..................................................................................................... 18
1.6.7 Opleiding en profiel .................................................................................................... 19
1.6.8 Kernboodschap ......................................................................................................... 19
1.7 Genderbewust onderwijs (gastcollege & video) Door Jonas Dierickx.......................... 19
1.7.1 Belangrijke begrippen en terminologie ....................................................................... 19
1.7.2 Gendernormen .......................................................................................................... 19
1.7.3 Genderkoek (4 lagen) ................................................................................................ 19
1.7.4 Gender en onderwijs: onderzoeksbevindingen .......................................................... 20
1.7.5 Onveiligheid op school ............................................................................................... 20
1.7.6 Waarom genderbewust onderwijs? ............................................................................ 20
1.7.7 De 4 bouwstenen van genderbewust onderwijs ......................................................... 21
1.7.8 Intersectionaliteit ........................................................................................................ 21
1.7.9 Dialoogmodel: drie werelden ..................................................................................... 21
1.7.10 Kernboodschap...................................................................................................... 22
2 Thema 2: schoolbeleid ........................................................................................................... 23
2.1 Verkenning van schoolbeleid en schoolorganisatie ...................................................... 23
2.1.1 Visie/Missie van een school ...................................................................................... 23
2.1.2 Pedagogisch project ............................................................................................... 23
2.1.3 Schoolwerkplan (van visie naar actie)...................................................................... 24
2.1.4 Schoolteam .............................................................................................................. 25
,Digitaal eindrapport: Error! Use the Home tab to apply Kop 1 to the text that you want to appear here.
2.1.5 Partners van de school ............................................................................................. 26
2.1.6 Participatie op school ............................................................................................... 27
2.1.7 Klassenraden ........................................................................................................... 29
2.2 Kwaliteitsontwikkeling op school, inclusief het OK ......................................................... 29
2.2.1 Referentiekader Onderwijskwaliteit (ROK) ............................................................ 30
2.2.2 PDCA-cyclus voor kwaliteitsontwikkeling in scholen ................................................. 34
2.3 Ondersteuning van en toezicht op onderwijskwaliteit .............................................. 37
2.3.1 Inspectie en doorlichting ............................................................................................ 37
2.3.2 Vakgroepwerking ....................................................................................................... 41
2.3.3 Pedagogische begeleidingsdienst (PBD) ................................................................... 42
3 Thema 3: Leerlingenbegeleiding ............................................................................................ 43
3.1 Leerlingenbegeleiding: visie en kaders .......................................................................... 43
3.1.1 Visie op leerlingenbegeleiding ................................................................................... 43
3.1.2 Kader 1: Zorgcontinuüm .......................................................................................... 44
3.1.3 Kader 2: Handelingsgericht (samen)werken (HGW) .............................................. 45
3.1.4 Kader 3: geïntegreerd beleid binnen 4 begeleidingsdomeinen ................................ 46
3.1.5 Kader 4: Vierlijnenmodel.......................................................................................... 47
3.1.6 Kader 5: Model van geïntegreerde leerlingenbegeleiding ..................................... 48
3.1.7 Kader 6: Preventiepiramide ..................................................................................... 49
3.2 Invulling van leerlingenbegeleiding door de individuele leerkracht ............................. 51
3.3 Centrum van leerlingenbegeleiding (CLB) ................................................................. 52
3.4 Pesten op school: voorkomen, aanpak en beleid......................................................... 54
3.4.1 Opdracht: Actua ......................................................................................................... 54
3.4.2 Pesten (g)een probleem? .......................................................................................... 55
3.4.3 Wat is pesten? ........................................................................................................... 55
3.4.4 Pesten en het verschil met… ..................................................................................... 56
3.4.5 Pesten is een groepsproces .................................................................................... 57
3.4.6 De impact van pesten ............................................................................................... 57
3.4.7 Pesten op school voorkomen ................................................................................... 57
3.4.8 Pesten op school aanpakken (micro, de leerkracht).................................................. 59
3.5 Leerlingenvolgsysteem (LVS) .................................................................................... 60
3.5.1 Basisprincipes ........................................................................................................... 60
3.5.2 Voordelen van een leerlingvolgsysteem ..................................................................... 60
3.5.3 Nadelen van een leerlingvolgsysteem........................................................................ 60
3.5.4 Principes privacywetgeving – GDPR / AVG ............................................................. 60
3.5.5 Structuur in het LVS ................................................................................................... 61
4 Thema 4: Ouderbetrokkendheid............................................................................................. 62
4.1 Visie en kaders .............................................................................................................. 62
4.1.1 10 trends in de samenleving ...................................................................................... 62
4.1.2 Samenwerkingen met ouders (twee soorten) ............................................................. 62
4.1.3 3 pijlers voor samenwerking ...................................................................................... 63
, Digitaal eindrapport: Error! Use the Home tab to apply Kop 1 to the text that you want to appear here.
4.1.4 Participatiehuis .......................................................................................................... 65
4.2 Brugfiguren (gastspreker) ................................................. Error! Bookmark not defined.
4.3 Communicatie met ouders ............................................................................................. 66
4.3.1 Schriftelijke communicatie met ouders ................................................................... 66
4.3.2 Mondelinge communicatie met ouders ................................................................... 68
4.4 Slechtnieuwsgesprek met ouders .................................................................................. 69
4.4.1 Doelen van een slechtnieuwsgesprek: ....................................................................... 71
4.4.2 Stappenplan slechtnieuwsgesprek............................................................................. 71
= hulpmiddel voor het voeren van een slechtnieuwsgesprek.................................................. 71
5 Thema 5: Actualiteit en innovaties in het onderwijs ................................................................ 78
5.1 Universal design for learning (UDL) ........................................................................... 78
5.1.1 UDL met 3 principes, deels gebaseerd op de drie delen van de hersenen: ................ 78
5.1.2 UDL vanuit het perspectief van de leerling ................................................................. 79
5.1.3 UDL in de praktijk: TIPS ............................................................................................. 79
5.1.4 Leerdoelen UDL ........................................................................................................ 79
5.2 Co-teaching.................................................................................................................. 79
5.2.1 3 indicatoren die de graad van samenwerking bepalen ............................................. 80
5.2.2 Waarom kiezen voor co-teaching? ............................................................................. 80
5.2.3 6 modellen van co-teaching ....................................................................................... 80
5.2.4 Succesfactoren om co-teaching te implementeren: op school- en klasniveau? ........ 82
5.2.5 Andere mogelijkheden van samenwerken tussen leerkrachten .................................. 82
5.3 Innovatieve leeromgeving ........................................................................................... 83
5.3.1 6 adviezen om onderwijs in beweging te krijgen ....................................................... 83
5.4 Innovatieve leeromgeving: good practice GO! Campus / Atheneum Herzele (gastspreker)
84
5.5 Opvolging van de onderwijsactualiteit......................................................................... 85
