samenvatting sociale wetgeving

SOCIALE WETGEVING
1. WAT IS SOCIALE WETGEVING?

Sociale wetgeving = geen scherp afgebakend geheel, maar bevat regels met een specifiek maatschappelijk
doel

 Bescherming van hun werknemersbelangen
 Bevordering van hun welzijn

Omvat 2 grote domeinen:

 Arbeidsrecht = regelt individuele & collectieve arbeidsverhoudingen
 Socialezekerheidsrecht = vangt sociale risico’s op= werkloosheid, ziekte, pensioen,
arbeidsongevallen...

Sociale zekerheid is van toepassing op:

 Werknemers
 Zelfstandigen
 Ambtenaren

7 pijlers socialezekerheidsvergoeding:

1. Ziekte-uitkering
2. Terugbetaling ziektekosten (geconventioneerde arts of niet)
3. Werkloosheidsuitkering (zelfstandigen  leefloon OCMW)
4. Groeipakket (geboortepremie)
5. Bijkomende premie voor mensen met een beperking
6. Pensioen (67 jaar)
7. Vakantiegeld (enkel of dubbel)

Wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomst

2. BRONNEN VAN SOCIALE WETGEVING

2.1 INTERNATIONALE RECHTSBRONNEN

Bilaterale verdragen = vedragen tussen België en een ander land

 Vb. sociale zekerheid van grensarbeiders

Multilaterale verdragen & organisaties = meer dan 2 landen sluiten een verdrag

 Internationale arbeidsorganisatie (IAO)
 Organisatie van economische samenwerking en ontwikkeling (OESO)
 Raad van Europa: europees verdrag voor de rechten van de mens (EVRM) & Europees sociaal handvest
 Internationale vereniging voor de sociale zekerheid (AISS)
 Benelux economische unie




1

,Europese Unie

 6 hoofdinstellingen: Europese raad, commissie, raad van ministers, parlement, hof van justitie &
rekenkamer
 4 nevenorganen: economisch en sociaal comité, comité van de regio’s, Europese investeringsbank &
Europese centrale bank


Hiërarchie van de Europese rechtsregels:

 Verordeningen = rechtstreeks toepasbaar in alle lidstaten
 Richtlijnen = verplichte omzetting in nationale wetgeving
 Beslissingen = rechtstreekse toepassing op welbepaalde bestemmingen
 Aanbevelingen = binden de lidstaten niet
 Adviezen



2.2 NATIONALE RECHTSBRONNEN

Sociale grondrechten (art. 23 Grondwet): geen directe afdwingbaarheid, wel leidraad voor beleid

Sociale rechtsbronnen:

 Wetten & decreten = federale of gewestelijke wetgevers
 Koninklijke besluiten = uitvoering van wetten
 Ministeriële besluiten = detailmaatregelen
 Collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) = ondertekend door sociale partners
 Rechtspraak & rechtsleer = geen precendentenrecht, maar interpretatief
 Gebruik & eenzijdige verbintenissen = gewoonterechtelijke of door wg opgelegd




2.3 HIËRARCHIE VAN RECHTSBRONNEN (NATIONAAL)

Rangorde (van hoog naar laag)

 Dwingende bepaling van de wet
 Algemeen verbindend verklaarde cao’s
 Niet-verbindende cao’s (maar bindend als ondertekend of lid van de partij)
 Geschreven individuele arbeidsovereenkomst
 Arbeidsreglement
 Mondelinge arbeidsovereenkomst

Toelichting: een lagere norm mag alleen afwijken van een hogere norm:

 Als deze niet in strijd is met de hogere norm
 Als ze de rechten van de wn niet vermindert of zijn plichten niet verzwaart
 Vb. arbeidswet = max 40u/ week  cao = 38u/week




3. DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST

2

, 3.1 WAT IS EEN COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST

Een collectieve arbeidsovereenkomst = een paritair akkoord dat wordt afgesloten tussen WG- en
WNorganisaties en dat zowel individuele als collectieve arbeidsrelaties regelt. Het bevat de rechten en de
plichten van wg & wn. Het is het gevolg van sociaal overleg

Vaak over afspraken rond:

 Loon
 Arbeidsduur
 Vakantiedagen
 Werkomstandigheden

Geldigheidsvereisten:

 Toestemming van partijen mag niet aangetast zijn door wilsgebreken (dwaling / bedrog / geweld)
 Partijen moeten bekwaam zijn
 Voorwerp en oorzaak van de cao moet bepaald en geoorloofd zijn

Vormvereisten:

 Schriftelijk
 In de juiste taal opgesteld
 Voldoen aan de algemene voorwaarden van een overeenkomst
 Specifieke vormvereisten respecteren
 Anders is coa ongeldig




3.2 WIE KAN EEN CAO SLUITEN?

Werknemerszijde: via hun vakbonden (ACV, ABVV, ACLVB)

 Voor ondernemingscao: 1 ondertekende organisatie volstaat
 In NAR of paritair comité: alle organisaties in dat orgaan moeten de coa ondertekenen

Werkgeverszijde: 1 of meer werkgevers of werkgeversorganisaties (UNIZO, boerenbond, VBO, UNISOC)

Nationale arbeidsraad (NAR) = paritaire overlegorganisatie van werkgevers- en
werknemersvertegenwoordigers die advies geeft aan de regering en het parlement over sociale en
economische vraagstukken




3.3 WAAROM EEN CAO?

Als er discussie onstaat  iets aan doen door in sociaal overleg te gaan en een cao af te sluiten




3.4 SOORTEN CAO

3.4.1 NATIONAAL NIVEAU CAO (INTERPROFESSIONEEL)


3