communicatievaardigheden volledige samenvatting

Communicatievaardigheden
H1,H2: Doelgericht schrijven, doelgroepgericht schrijven

Voordat je begint met schrijven

Beantwoord 3 vragen….

1. Waar gaat mijn tekst over? (= onderwerp)
2. Wie zijn mijn lezers? (= doelpubliek)
3. Wat wil ik met mijn tekst bereiken (= doel)
 Dit is dus je werkplan

Wie leest mijn tekst?

Betrek je doelgroep: leesmotief bepalen: welk belang heeft jouw doelgroep
bij jouw onderwerp?

- Doelgroep bepaalt inhoud, bronnen, taal, toon, lay-out…
- Jezelf niet gelijk aan maatstaf: richt je tot de lezer
 Referentiekader

Jouw context kan anders zijn dan die van jouw doelgroep -> je moet dus
stilstaan bij referentiekader van doelgroep. (Voorkennis)

Wie is mijn lezer?

Ijkpersoon/persona (referentiekader) opstellen

= model voor hele groep, ook heterogene groepen

Hoe bepalen?

- Naam
- Leeftijd
- Geslacht
- Politieke/ sociale/ culturele/ religieuze achtergrond
- Werk? Functie?
- Hobby? Interesses?
- …

Voorbeeld opstellen persona

- Middelbare school -> we gaan 1 leerkracht individualiseren
- Jan 47 jaar
- Single
- Sportief
- Politiek -> open Vld
- Katholiek


1

,Schrijven voor bepaalde doelgroep? Denk aan wat de gemiddelde persoon
is daarbinnen.

Let op: referentiekader van zender niet gelijk aan doelgroep (=
ontvanger)

Om doelgroep te leren kennen:

1) Doelgebonden vragen




2

, 2) Doelgroep gebonden vragen

(= eerder algemeen):

- Vragen rond ijk persoon en diens referentiekader
- Hoeveel belangstelling is er?
- Wat is de omvang van de doelgroep?
- Welk beeld heeft de doelgroep van de zender?

Werkplan uitschrijven (oefening + examen)

- Leesmotief doelgroep bepalen
- Ijkpersoon en diens referentiekader bepalen
- Doel(groep) bevonden vragen beantwoorden

Inhoud

Je weet voor wie je schrijft: inhoud aanpassen

- Vb. informatie over vaccinaties: personen met medische achtergrond
vs. Burger
- Voor artsen eerder vakjargon, voor burger niet maar ‘eenvoudiger,
gegroepeerd
 Voor kinderen vaak gebruikgemaakt van figuren vb.
monstertjes

Voorbeeld: wat zijn de verschillen? Wat merk je op?

Wetenschappelijke tekst

- Engelse termen
- Termen dat mensen zouden moeten opzoeken voor ze weten wat ze
betekenen
- Woordkeuze
- Bredere informatie
- Eerder passief geschreven: formeel

Populairwetenschappelijke tekst

- Beperkte informatie
- Luchtiger, eenvoudiger
- Aanspreekvormen

Hanteer juiste taal

Wat wil de lezer?

- Woordkeuze: vakjargon of niet?
 Beide: verwijzen naar ‘dat wil zegen’ bij het gebruik van een
term.
 Kadertje met afkortingen of termen

3

, - Lengte van de tekst
- (Correcte en consequente) tone of voice (toon of stijl):
 Formeel – informeel
 Serieus – luchtig
 Direct – indirect
 Commercieel – informatief
 Technisch – toegankelijk
- U of je?: u is formeler dan je en afstandelijker

Stel beide komen aan bod?

- Dan kan je verwijzen naar ‘dat wil zegen’ bij het gebruik van een
term.
- Kadertje met afkortingen of termen

De lay- out

- Lettertype- en grootte
 Zorg dat lettertype niet afleidt van boodschap
 Grootte: 9 a 10, 11 a 12
- Niet te veel opmaakmogelijkheden
- Voldoende witruimte
 Ademruimte voor je tekst
- Functionele afbeeldingen, grafieken, tabellen; schema’s
 Goede kwaliteit en functioneel
 Bijschrift toevoegen: wat er te zien is



Voorbeeld 2 tijdschriften

- Joepie opvallender: meer tekst, foto’s, felle
kleuren
- Er is een taalverschil: Nederlands – Engels
- Joepie: je weet al veel over inhoud het is luchtig
- Nature: komt wat serieuzer over: lettertype,
kleurgebruik
- Doelgroep joepie: jongeren
- Doelgroep nature: zakelijke, professionele mensen

Welk effect wil je?

4 à 6 tekstdoelen:

Informeren: informatief tekstdoel

- Val met de deur in huis: plaats de essentie in het begin van de tekst.
Lezer heeft meer concentratie in het begin.

4