Kine bij ouderen theorie
HEALTHY AGEING
Waarom evidence-based medicine?
Bij elke beslissing in het klinisch
redeneerproces:
o Screening
o Diagnostiek ( welke testen?,
interpretatie)
o Uitspraak over prognose
o Interventie (welke behandeling? )
Bespreek het maken van beslissingen over
de behandeling:
Effectieve beslissingen kunnen pas
genomen worden als er een duidelijke klinische reden achter zit
Patiënten, omgevingen en pathologien zijn complex
Er is geen definitief juist of fout antwoord, er zijn enkel variaties in
correctheid van het maken van deze beslissing
Het kunnen beargumenteren is belangrijk.
Klinisch redeneren is een denk proces om de kinesitherapeut juiste
beslissingen te laten maken
Bespreek het stellen van een
diagnose:
Het model van diagnostisch
redeneren :
o Type 1 snel denken, on de
spot diagnose
o Type 2 traag denken, door
vaak type 2 te doorlopen ga je
op den duur in type 1 terecht
komen ”ervaring”
Diagnose is altijd een inschatting het
is nooit 100% zeker (15% is fout )
,Kine bij ouderen theorie
Bespreek het generaliseren van ouderen:
We kunnen gaan generaliseren door naar de kalenderleeftijd te zien
maar als we naar de biologische leeftijd zien kan dit soms gekke
situaties geven waarbij een jonger persoon toch een oudere
biologische leeftijd heeft door minder fit te zijn.
We moeten niet enkel curatief denken maar ook vooral preventief
Bespreek het proces van healthy ageing:
Is het proces van het ontwikkelen en
behouden van de functionele
mogelijkheden en de intrinsieke
capaciteiten dat zorgt voor het welzijn op
oudere leeftijd.
Functionele mogelijkheden en intrinsieke
capaciteiten staan centraal!
o Functionele mogelijkheden = is
bepaald door de omgeving en zijn
interactie. Men is dus afhankelijk van de omgeving om
functioneel te zijn. Het is ook bepaald door de intrinsieke
capaciteit. Met andere woorden het is dus de combinatie van
fysieke en mentale capaciteiten van een persoon. Iemand met
beperkte intrinsieke capaciteiten maar met een
rostoelvriendelijke woning en hulp, kan toch functioneel
onafhankelijk zijn.
o Intrinsieke capaciteit is de combinatie van fysieke en
mentale capaciteiten van een persoon (spierkracht, geheugen,
zintuigen,…) Intrinsieke capaciteit bestaat uit 6 domeinen:
Vitaliteit
Visuele capaciteit
Luister capaciteit
Cognitieve capaciteit
Psychologische capaciteit
Locomotorische capaciteit
Omgeving
o De fysieke, sociale en maatschappelijke omgeving waarin een
persoon leeft. Deze versterkt of beperkt de functionele
mogelijkheden
o Toegang tot zorg, ondersteuning, aangepaste woningen
Bespreek wat er met de intrinsieke capaciteit en de functionele
mogelijkheden gebeurt:
Beide nemen af wanneer men ouder wordt als een resultaat van
onderliggende aandoeningen en het verouderingsproces
,Kine bij ouderen theorie
Het is een grote variatie bij ouderen ze hebben elks hun individueel
traject
Bespreek de guideline van de WHO omtrent de daling van deze
twee factoren:
We gaan mensen regelmatig gaan testen op de 6 domeinen van
intrinsieke capaciteit
o Assess
o Interventions
o Self management
o Monitoring
De aanwezigheid van een verlaging van
capaciteit triggert altijd een medische bel
waarbij terug een assessment moet gebeuren
Multimodale oefeningen (kracht training,
balans, flexibiliteit,.. ) zouden aanbevolen
moeten zijn voor oudere mensen met een
verlagende fysieke capaciteit. Die wordt
gekenmerkt door tragere gang snelheid, grijp
kracht en andere uitkomstmaten.
Vitale capaciteit is het onderliggende
biopsychosociale aspect van de intrinsieke capaciteit.
We zien dat vermoeidheid is gecorreleerd is aan de vitale capaciteit
Bespreek de doelen van de geriatrische kinesitherapeuten:
Hun doelen zijn gerelateerd aan functie, activiteit en
onafhankelijkheid
De restrictie van onafhankelijkheid van beweging is de meest
voorkomende uitkomst voor veel aandoeningen bij ouderen
We gaan dus proberen het functioneren zo hoog mogelijk te houden
Zorg voor preventie van functioneel verlies
De oudere bijstaan tot een zo hoog mogelijk niveau van functioneren
Beide worden bereikt met de toevoeging van evidence based
principes
Waarom kinesitherapie bij ouderen ?
, Kine bij ouderen theorie
We gaan zorgen voor preventie
We gaan niet enkel kijken naar de hoofdreden van het nodig hebben
van therapie maar echt naar de volledige persoon en dus zo
secundaire problemen (multi-morbiditeiten) interdisciplinair
o Meer dan 50% van de oudere personen in de VS heeft drie of
meer chronische aandoeningen
o Veel ouderen gaan op een 8 jaar durend traject ineens veel
trager beginnen starten
De mortaliteit is het hoogste bij de gene die het snelste
wandelsnelheid verloren
Het verliezen van stap snelheid was voornamelijk aanwezig bij
oudere met multi morbiditeiten.
Bespreek de aanwezigheid van comorbiditeiten;
Het standaard medisch model voor een diagnose past niet voor de
oudere populatie
Er is hier niet spraken van een symptomen ziekte verband
Er zijn er veel meer factoren die er bij komen
o Synergetic morbiditeiten model
o Attributie model mensen weten al lang dat ze chronische
ziekte hebben en nieuwe klachten worden zo vaak toegewezen
aan de eerdere klachten wat niet juist is.
o Causaal chain model ziekte A zorgt voor ziekte B hierdoor
komt er een ketting aan verschillende ziektes die de medische
toestand kunne verslechteren of kunnen leiden tot andere
problemen. Bv: artrose beweegt minder is zo dus slechter voor
cardiovasculair systeem.
o Unmasking chain model een patient heeft een niet
aangetoonde subclinische of
gecompenseerde aandoening. Wanneer
de compenserende factor weg is gaan we
het probleem als acuut beschouwen. Bv :
mensen met duizeligheid hebben nog functionele balans door
visuele input compensatie mechanismen wanneer visus wordt
weg genomen is er dus wel een probleem.
We zien ook vaak additionele problemen bij ouderen door
polyfarmacy heel veel medicatie gebruik
Bespreek polyfarmacie :
Verhoogt het risico op negatieve medicatie interacties
Bij meer dan 12 medicaties vaak aanwezig
HEALTHY AGEING
Waarom evidence-based medicine?
Bij elke beslissing in het klinisch
redeneerproces:
o Screening
o Diagnostiek ( welke testen?,
interpretatie)
o Uitspraak over prognose
o Interventie (welke behandeling? )
Bespreek het maken van beslissingen over
de behandeling:
Effectieve beslissingen kunnen pas
genomen worden als er een duidelijke klinische reden achter zit
Patiënten, omgevingen en pathologien zijn complex
Er is geen definitief juist of fout antwoord, er zijn enkel variaties in
correctheid van het maken van deze beslissing
Het kunnen beargumenteren is belangrijk.
Klinisch redeneren is een denk proces om de kinesitherapeut juiste
beslissingen te laten maken
Bespreek het stellen van een
diagnose:
Het model van diagnostisch
redeneren :
o Type 1 snel denken, on de
spot diagnose
o Type 2 traag denken, door
vaak type 2 te doorlopen ga je
op den duur in type 1 terecht
komen ”ervaring”
Diagnose is altijd een inschatting het
is nooit 100% zeker (15% is fout )
,Kine bij ouderen theorie
Bespreek het generaliseren van ouderen:
We kunnen gaan generaliseren door naar de kalenderleeftijd te zien
maar als we naar de biologische leeftijd zien kan dit soms gekke
situaties geven waarbij een jonger persoon toch een oudere
biologische leeftijd heeft door minder fit te zijn.
We moeten niet enkel curatief denken maar ook vooral preventief
Bespreek het proces van healthy ageing:
Is het proces van het ontwikkelen en
behouden van de functionele
mogelijkheden en de intrinsieke
capaciteiten dat zorgt voor het welzijn op
oudere leeftijd.
Functionele mogelijkheden en intrinsieke
capaciteiten staan centraal!
o Functionele mogelijkheden = is
bepaald door de omgeving en zijn
interactie. Men is dus afhankelijk van de omgeving om
functioneel te zijn. Het is ook bepaald door de intrinsieke
capaciteit. Met andere woorden het is dus de combinatie van
fysieke en mentale capaciteiten van een persoon. Iemand met
beperkte intrinsieke capaciteiten maar met een
rostoelvriendelijke woning en hulp, kan toch functioneel
onafhankelijk zijn.
o Intrinsieke capaciteit is de combinatie van fysieke en
mentale capaciteiten van een persoon (spierkracht, geheugen,
zintuigen,…) Intrinsieke capaciteit bestaat uit 6 domeinen:
Vitaliteit
Visuele capaciteit
Luister capaciteit
Cognitieve capaciteit
Psychologische capaciteit
Locomotorische capaciteit
Omgeving
o De fysieke, sociale en maatschappelijke omgeving waarin een
persoon leeft. Deze versterkt of beperkt de functionele
mogelijkheden
o Toegang tot zorg, ondersteuning, aangepaste woningen
Bespreek wat er met de intrinsieke capaciteit en de functionele
mogelijkheden gebeurt:
Beide nemen af wanneer men ouder wordt als een resultaat van
onderliggende aandoeningen en het verouderingsproces
,Kine bij ouderen theorie
Het is een grote variatie bij ouderen ze hebben elks hun individueel
traject
Bespreek de guideline van de WHO omtrent de daling van deze
twee factoren:
We gaan mensen regelmatig gaan testen op de 6 domeinen van
intrinsieke capaciteit
o Assess
o Interventions
o Self management
o Monitoring
De aanwezigheid van een verlaging van
capaciteit triggert altijd een medische bel
waarbij terug een assessment moet gebeuren
Multimodale oefeningen (kracht training,
balans, flexibiliteit,.. ) zouden aanbevolen
moeten zijn voor oudere mensen met een
verlagende fysieke capaciteit. Die wordt
gekenmerkt door tragere gang snelheid, grijp
kracht en andere uitkomstmaten.
Vitale capaciteit is het onderliggende
biopsychosociale aspect van de intrinsieke capaciteit.
We zien dat vermoeidheid is gecorreleerd is aan de vitale capaciteit
Bespreek de doelen van de geriatrische kinesitherapeuten:
Hun doelen zijn gerelateerd aan functie, activiteit en
onafhankelijkheid
De restrictie van onafhankelijkheid van beweging is de meest
voorkomende uitkomst voor veel aandoeningen bij ouderen
We gaan dus proberen het functioneren zo hoog mogelijk te houden
Zorg voor preventie van functioneel verlies
De oudere bijstaan tot een zo hoog mogelijk niveau van functioneren
Beide worden bereikt met de toevoeging van evidence based
principes
Waarom kinesitherapie bij ouderen ?
, Kine bij ouderen theorie
We gaan zorgen voor preventie
We gaan niet enkel kijken naar de hoofdreden van het nodig hebben
van therapie maar echt naar de volledige persoon en dus zo
secundaire problemen (multi-morbiditeiten) interdisciplinair
o Meer dan 50% van de oudere personen in de VS heeft drie of
meer chronische aandoeningen
o Veel ouderen gaan op een 8 jaar durend traject ineens veel
trager beginnen starten
De mortaliteit is het hoogste bij de gene die het snelste
wandelsnelheid verloren
Het verliezen van stap snelheid was voornamelijk aanwezig bij
oudere met multi morbiditeiten.
Bespreek de aanwezigheid van comorbiditeiten;
Het standaard medisch model voor een diagnose past niet voor de
oudere populatie
Er is hier niet spraken van een symptomen ziekte verband
Er zijn er veel meer factoren die er bij komen
o Synergetic morbiditeiten model
o Attributie model mensen weten al lang dat ze chronische
ziekte hebben en nieuwe klachten worden zo vaak toegewezen
aan de eerdere klachten wat niet juist is.
o Causaal chain model ziekte A zorgt voor ziekte B hierdoor
komt er een ketting aan verschillende ziektes die de medische
toestand kunne verslechteren of kunnen leiden tot andere
problemen. Bv: artrose beweegt minder is zo dus slechter voor
cardiovasculair systeem.
o Unmasking chain model een patient heeft een niet
aangetoonde subclinische of
gecompenseerde aandoening. Wanneer
de compenserende factor weg is gaan we
het probleem als acuut beschouwen. Bv :
mensen met duizeligheid hebben nog functionele balans door
visuele input compensatie mechanismen wanneer visus wordt
weg genomen is er dus wel een probleem.
We zien ook vaak additionele problemen bij ouderen door
polyfarmacy heel veel medicatie gebruik
Bespreek polyfarmacie :
Verhoogt het risico op negatieve medicatie interacties
Bij meer dan 12 medicaties vaak aanwezig