Samenvatting Menselijke fysiologie - H22 Metabolisme en energiebalans

1
H22 Metabolisme en energiebalans
APPETITE & SATIETY

Gedragsmechanismen reguleren energie inname:
 Honger
 Verzadiging

Psychologische en sociale aspecten verstoren fysiologische controle
van voedselinname

Model voor regulatie voedselinname
2 hypothalamische centers:
 Feeding center : tonisch actief
 Verzadiging/ satiety center : inhibatie van feeding center  stopt
voedinginname
o Malfunctie : over-eten  obesitas

Hypothalamische centra maken deel uit van een ingewikkeld neuraal
netwerk
 Hoge hersencentra (cortex een limbisch systeem) bieden input aan
hypothalamus
 Chemische signalen bevatten :
o Neuropeptiden (hormonen, brain gut)
 Afgescheiden door maag-darmstelsel
o Adipokines (hormonen zoals leptine)
 Afgescheiden door vetweefsel

2 klassieke theorieën voor regulatie voedselinname beweren:
 Glucostatische theorie:
o Dat glucose metabolisme door hypothalamische centra honger
reguleert
o ↓ blood glucose  verzadigingscentrum = onderdrukt 
feeding centrer = dominant
o  blood glucose  verzadigingscentrum inhibeert feeding
center
 Lipostatische theorie:
o Elks eigen streefniveau voor lichaamsgewicht, 15% vetweefsel
o Signaal van vet  hersenen behoudt streefniveau
o  vetgehalte ,  leptineaanmaak, verzadigd gevoel ,
voedselinname
o Malfunctie pathway  obesitas
o Leptine:
  voedselinname
 Eiwithormoon vanuit adipocyten
 Negatief feedback tussen vetweefsel en hersenen
 Gecontroleerd door obese gene
 Afwezigheid obese gene bij muizen  obesitas
 Obesitas mensens  leptine resistant
 Vrijgave beïnvloedt door hormonen en neuropeptiden
o Neuropeptide Y:

, 2
H22 Metabolisme en energiebalans
  voedselinname
 Stimulus neurotransmitter voor voedselinname
 Leptine inhibeert neuropeptide
 Vrijgave beïnvloedt door hormonen en andere
neuropeptiden
o Grehlin:
 Door maag uitgscheiden tijdens vasten
  honger
  vrijlaten groeihormoon
o CCK, GLP-1
 Door darm uitgescheiden tijdens maaltijd
  voedselinname

Sensorische input beinvloedt ook honger via CZS:
 Slikken
 Smakken
 verzadigingsgevoel 
 Zicht
 Geur
 Smaak
 hongergevoel  of 

Smaak en aroma is fysiologisch gereguleerd
Stress heeft een psychologische impact op cravings
Anorexia nervosa = fysiologische en psychologisch componenten
aanwezig


ENERGY BALANCE

Energie input = energie output

 Energie input = vanuit voeding
 Energie output = arbeid 50% + warmte 50%
o Transport werk : moleculen verplaatsing doorheen membranen
o Mechanisch werk :
 Extern werk : skeletale spiercontracties  beweging
 Intern werk : beweging van cytoplasma blaasjes,
hartpompen
o Chemisch werk : groei, behoud, energie-en informatieopslag
 Synthese
 Opslag
 Korte termijn : ATP
 Long termijn : glycogeen, vet
 Totale lichaamsenergie = energieopslag + energie inname – energie
uitgave
 Meeste opgeslagen energie zit in moleculebindingen

 Meeste energieconsumptie in body is onbewust

, 3
H22 Metabolisme en energiebalans
 Vrijwillig  output  meer lichaamsbeweging
 Vrijwillig  input  letten op voeding



Zuurstofverbruik beïnvloedt energiegebruik

Energie intake:
 Meting door directe calorimetrie
o Warmte van verband eten meet de energiemaat (in kcal)
o 1 kilocalerie = hoeveel warmte nodig voor 1l water met 1°
te verhogen
 Metabolische energie < totale energie-inhoud (niet volledig
verteerbaar)
Energie output :
 Metabolic rate / stofwisselingssnelheid / energie-verbruik
 Moeilijke te bepalen
 Calorische intake – warmteproductie = energie voor arbeid
 Indirecte calorimetrie:
o O2 Zuurstofverbruik snelheid = snelheid metabolisering
voeding
o CO2Koolstofdioxideproductie snelheid = “ met. voeding
o Ratio CO2/O2  Respiratoire quotient of RER
 varieert van dieetsamenstelling
 Vertoond celullaire metabolisme
 Koolhydraat verbranding  RQ = 6/6 = 1
 Vet verbranding  RQ = 16/23 = 0.7
 In aerobe condities : RQ = VCO2/VO2
 In anaerobe condities : glucose  lactaat + H
 RER > 1.0



Factoren die metabolic rate beïnvloeden

Individueels laagste metabolic rate  basale metabolic rate (BMR)
Tijdens nachtrust
Individueels metabolic rate  resting metabolic rate (RMR)
Na 12-uur vasten in rust

Factoren:
 Leeftijd en geslacht
o Man > vrouw
o  lean muscle mass =  metabolic rate
o  leeftijd =  metabolic rate
 Magere spiermassa
o O2 verbruik , BMR: spier > vet
 Activiteitsniveau
o PA   metabolic rate