1
H10 Neoplasie
Algemene kenmerken
Tumor – Neoplasma - Kanker
- Tumor:
o abnormaal gezwel – zwelling;
o wordt gebruikt ipv neoplasma
- Neoplasma:
o abnormale en autonome groei van cellen, waarbij beginstimulus niet meer
aanwezig is.
- Kanker:
o kwaadaardig/maligne neoplasma
Incidentie van tumoren
- Maligne neoplasma: ongeveer 33 % van de mensen
- Incidentie neemt toe met de leeftijd
- Mortaliteit variabel, globaal hoog
Incidentie van tumoren Vlaanderen 2022
- Vooral ouderen krijgen de ziekte : 70% vrouwen en 81% mannen zijn 60+jaar
- Vijfjaarsoverleving
Incidentie 10 meest voorkomende kankers in Vlaanderen 2022
Man:
- Prostaat
- Long
- Dikke darm
Vrouw:
- Borst
- Long
- Dikke darm
“Big 5”: 5 meest voorkomende vormen van kanker wereldwijd: longkanker, borstkanker,
darmkanker, prostaatkanker en huidkanker.
Structuur van kanker
1. neoplastische cellen:
- Kan epitheelcel, bloedcel, astrocyt (steuncel van hersenen) enz. zijn
2. stroma (steunweefsel)
- Geven mechanische steun, signalen en voedingsstoffen
- Bevat:
o Fibroblasten: desmoplastische reactie (kanker uit epitheelcellen wordt
door fibroblasten tegengewerkt om in te groeien -> werkt niet)
o Bloedvaten: angiogenesis (bloedvaten nemen toe want meer cellen bij
groeiende kanker) (therapie kan bv angiogenese remmers zijn ->
tumor minder O2 )
, 2
H10 Neoplasie
o Lymfocytair infiltraat: lymfocyten geven weerstand tegen tumor ->
komen vrij bij immunologissche reactie (immunotherapie: versterken
normale immunologiche reactie tegen tumor)
Tumorcellen en stroma
- carcinoom
- kanker opgebouwd uit cellen die dicht tegen elkaar
liggen en met elkaar vergroeid, tussendoor stroma tss
kanker weefsel (hierin bloedvaten)
Stroma: angiogenesis
1. getransformeerde cel
2. avasculaire tumor nodule
3. gevasculariseerde tumor
4. gevasculariseerde tumor met centrale necrose (bij
bloedvaten onvoldoende kunnen volgen -> necrose)
(niet bij alle tumoren) (men kan ook door afremming
angiogenose voor necrosevorming zorgen)
Groeiwijzen van een tumor
Darmpoliep: wss nog beligne
1. Sessiel (plaatselijke verhevenheid wand darm)
2. Peduncylated poliep: met voetje
3. Papillair: meerdere uitsteeksels
4. Exofytisch/ fungating
5. Geulcereerd (hier wordt het necrotisch)
6. Annulair: Rondom rond darm groeien
Classificatie van tumoren
- volgens gedrag
o Goedaardig/benigne
o Kwaadaardig/maligne
- volgens soort cel of weefsel waaruit is ontstaan
o Epitheel: carcinoma
o Bindweefsel/bot: sarcoma
Classificatie van tumoren: Benigne
- blijven lokaal
- Ze groeien traag
- Lijken nog goed op oorspronkelijk weefsel
H10 Neoplasie
Algemene kenmerken
Tumor – Neoplasma - Kanker
- Tumor:
o abnormaal gezwel – zwelling;
o wordt gebruikt ipv neoplasma
- Neoplasma:
o abnormale en autonome groei van cellen, waarbij beginstimulus niet meer
aanwezig is.
- Kanker:
o kwaadaardig/maligne neoplasma
Incidentie van tumoren
- Maligne neoplasma: ongeveer 33 % van de mensen
- Incidentie neemt toe met de leeftijd
- Mortaliteit variabel, globaal hoog
Incidentie van tumoren Vlaanderen 2022
- Vooral ouderen krijgen de ziekte : 70% vrouwen en 81% mannen zijn 60+jaar
- Vijfjaarsoverleving
Incidentie 10 meest voorkomende kankers in Vlaanderen 2022
Man:
- Prostaat
- Long
- Dikke darm
Vrouw:
- Borst
- Long
- Dikke darm
“Big 5”: 5 meest voorkomende vormen van kanker wereldwijd: longkanker, borstkanker,
darmkanker, prostaatkanker en huidkanker.
Structuur van kanker
1. neoplastische cellen:
- Kan epitheelcel, bloedcel, astrocyt (steuncel van hersenen) enz. zijn
2. stroma (steunweefsel)
- Geven mechanische steun, signalen en voedingsstoffen
- Bevat:
o Fibroblasten: desmoplastische reactie (kanker uit epitheelcellen wordt
door fibroblasten tegengewerkt om in te groeien -> werkt niet)
o Bloedvaten: angiogenesis (bloedvaten nemen toe want meer cellen bij
groeiende kanker) (therapie kan bv angiogenese remmers zijn ->
tumor minder O2 )
, 2
H10 Neoplasie
o Lymfocytair infiltraat: lymfocyten geven weerstand tegen tumor ->
komen vrij bij immunologissche reactie (immunotherapie: versterken
normale immunologiche reactie tegen tumor)
Tumorcellen en stroma
- carcinoom
- kanker opgebouwd uit cellen die dicht tegen elkaar
liggen en met elkaar vergroeid, tussendoor stroma tss
kanker weefsel (hierin bloedvaten)
Stroma: angiogenesis
1. getransformeerde cel
2. avasculaire tumor nodule
3. gevasculariseerde tumor
4. gevasculariseerde tumor met centrale necrose (bij
bloedvaten onvoldoende kunnen volgen -> necrose)
(niet bij alle tumoren) (men kan ook door afremming
angiogenose voor necrosevorming zorgen)
Groeiwijzen van een tumor
Darmpoliep: wss nog beligne
1. Sessiel (plaatselijke verhevenheid wand darm)
2. Peduncylated poliep: met voetje
3. Papillair: meerdere uitsteeksels
4. Exofytisch/ fungating
5. Geulcereerd (hier wordt het necrotisch)
6. Annulair: Rondom rond darm groeien
Classificatie van tumoren
- volgens gedrag
o Goedaardig/benigne
o Kwaadaardig/maligne
- volgens soort cel of weefsel waaruit is ontstaan
o Epitheel: carcinoma
o Bindweefsel/bot: sarcoma
Classificatie van tumoren: Benigne
- blijven lokaal
- Ze groeien traag
- Lijken nog goed op oorspronkelijk weefsel
