LONGREVALIDATIE (RASKIN) 1
LONGKANKER (RASKIN) 14
ASTMA (PROF DR. LAPERRE) 18
COPD = CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE (THERESE LAPERRE) 27
RESTRICTIEF LONGLIJDEN, INTERSTITIELE LONGAANDOENINGEN EN RESPIRATOIRE FALEN (THERESE
LAPERRE) 39
RESPIRATOIRE INFECTIES (THERESE LAPERRE) 49
ANATOMIE EN FUNCTIE HART (MARC CLAEYS) 56
ATHEROSCLEROSE EN CARDIALE RISICOFACTOREN (MARC CLAEYS) 66
ISCHEMISCH HARTLIJDEN (CLAEYS) 77
RITMESTOORNISSEN (CLAEYS) 83
KLEPAANDOENINGEN EN ENDOCARDITIS 92
CARDIOMYOPATHIE EN HARTFALEN 101
VENEUZE PATHOLOGIE 110
LONGEMBOLEN 115
CARDIORESPIRATOIRE PATHOLOGIE
LONGREVALIDATIE (RASKIN)
1
,WAT IS COPD
= chronic obstructive pulmonary disease is een chronische, progressieve en ongeneeslijke
longaandoening, gekenmerkt door:
1. Chronische bronchitis
2. Emfyseem
3. Pulmonaire vasculaire remodeling
Oorzaak voornamelijk : roken
Feiten:
▪ Fysieke inactiviteit is aanwezig bij 1op 3 volwassenen
▪ Chronische longziekten gaan gepaard met verlaagde fysieke activiteit, vroegtijdig in het
ziekteproces en neemt progressief af. Dit is dan ook de belangrijkste voorspeller van all-
cause mortaliteit bij COPD patiënten.
▪ COPD is de derde doodsoorzaak wereldwijd
▪ Rokers zonder COPD vertonen gemiddeld meer fysieke activiteit ivm rokers met COPD.
VERBAND GOLD-STADIUM EN FYSIEKE ACTIVITEIT
Hoe ernstiger COPD (hoger GOLD-stadium), hoe minder fysiek actief patiënten zijn:
▪ Minder stappen
▪ Minder tijd in matig/intensieve activiteit
▪ Lager activiteitenniveau
▪ Slechtere 6-minuten wandeltest
VERBAND DYSPNOE EN FYSIEKE ACTIVITEIT
▪ Hoe meer kortademigheid (hogere mMRC), hoe minder fysiek actief de patiënt is.
▪ Dit uit zich in minder stappen, minder intensieve activiteit, lager activiteitenniveau en een
slechtere looptest.
VERBAND GOLD-STADIUM EN 6MWT
Hoe hoger het GOLD-stadium (dus ernstiger COPD), hoe korter de afstand die wordt gelopen tijdens
de 6MWT.
Met andere woorden: de fysieke capaciteit daalt naarmate de longziekte erger wordt.
2
,De gemiddelde afstand is dus groter bij GOLD-stadium II dan bij stadium IV
VERBAND 6MWT EN MORTALITEIT
Hoe hoger er gescoord wordt dus verdere afstand wordt gelopen op de 6MWT, hoe kleiner de kans
op mortaliteit is.
De 6-minuten wandeltest (6MWT) is een sterke en onafhankelijke voorspeller van mortaliteit bij
patiënten met chronische ziekten zoals COPD.
VICIEUZE CIRKEL BIJ COPD
Belangrijke figuur!
COPD → luchtpijp obstructie → moeilijk uitademen → lucht blijft vastzitten in de longen →
hyperinflatie (chronisch volle longen)
1. Hyperinflatie → dyspnoe (kortademigheid) → angst en minder inspanning → hypoxemie →
tachypnoe (versneld ademenen, minder expiratie)
2. Hyperinflatie → activiteitsbeperking om dyspnoe te vermijden → verminderde conditie
(spierkracht en uithoudingsvermogen) → verhoogde armarbeid nodig
Exacerbations → COPD verergert bij aanvallen, want alles versterkt: meer luchtwegobstructie, meer
symptomen, meer beperking.
Doorbreken van
deze vicieuze cirkel:
▪ Obstructie tegengaan —> inhalatietherapie
3
, ▪ Airtrapping → inhalatietherapie
▪ Hypoxemie → zuurstof
▪ Decontionering —> revalidatie
▪ Infectie —> vaccinatie
▪ Angst —> psychotherapie/revalidatie
▪ Stoppen met roken —> Tabacoloog
SPIERDYSFUNCTIE
Spiermassa ligt lager bij COPD patiënten ivm gezonde patiënten
Oorzaken
1. Oxidatieve stress → verhoogt door COPD, roken, ontsteking → geprogrameerde celdood
→ eiwitafbraak
2. Systemische inflammatie → stimuleert eiwitafbraak → hypoxemie → celdood
3. Ondervoeding → onvoldoende eiwitiname → spierafbraak
4. Chronische inactiviteit → meer artofie, snellere spiervermoeidheid
5. Hypoxemie (zuurstoftekort) → minder energieproductie in spieren
6. Corticosteroïdengebruik → verminderde eiwitsynthese
LONGREVALIDATIE
Longrevalidatie is een multidisciplinaire en op maat gemaakte interventie voor mensen met
chronische longaandoeningen. Het is gebaseerd op een uitgebreide evaluatie van de patiënt en
omvat onder andere:
• Lichamelijke training
• Educatie
• Gedragsverandering
Het doel is om:
• De fysieke en psychologische conditie van de patiënt te verbeteren.
• De langdurige naleving van gezonde leefgewoonten te bevorderen.
EFFECTEN VAN LONGREVATIE
4
LONGKANKER (RASKIN) 14
ASTMA (PROF DR. LAPERRE) 18
COPD = CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE (THERESE LAPERRE) 27
RESTRICTIEF LONGLIJDEN, INTERSTITIELE LONGAANDOENINGEN EN RESPIRATOIRE FALEN (THERESE
LAPERRE) 39
RESPIRATOIRE INFECTIES (THERESE LAPERRE) 49
ANATOMIE EN FUNCTIE HART (MARC CLAEYS) 56
ATHEROSCLEROSE EN CARDIALE RISICOFACTOREN (MARC CLAEYS) 66
ISCHEMISCH HARTLIJDEN (CLAEYS) 77
RITMESTOORNISSEN (CLAEYS) 83
KLEPAANDOENINGEN EN ENDOCARDITIS 92
CARDIOMYOPATHIE EN HARTFALEN 101
VENEUZE PATHOLOGIE 110
LONGEMBOLEN 115
CARDIORESPIRATOIRE PATHOLOGIE
LONGREVALIDATIE (RASKIN)
1
,WAT IS COPD
= chronic obstructive pulmonary disease is een chronische, progressieve en ongeneeslijke
longaandoening, gekenmerkt door:
1. Chronische bronchitis
2. Emfyseem
3. Pulmonaire vasculaire remodeling
Oorzaak voornamelijk : roken
Feiten:
▪ Fysieke inactiviteit is aanwezig bij 1op 3 volwassenen
▪ Chronische longziekten gaan gepaard met verlaagde fysieke activiteit, vroegtijdig in het
ziekteproces en neemt progressief af. Dit is dan ook de belangrijkste voorspeller van all-
cause mortaliteit bij COPD patiënten.
▪ COPD is de derde doodsoorzaak wereldwijd
▪ Rokers zonder COPD vertonen gemiddeld meer fysieke activiteit ivm rokers met COPD.
VERBAND GOLD-STADIUM EN FYSIEKE ACTIVITEIT
Hoe ernstiger COPD (hoger GOLD-stadium), hoe minder fysiek actief patiënten zijn:
▪ Minder stappen
▪ Minder tijd in matig/intensieve activiteit
▪ Lager activiteitenniveau
▪ Slechtere 6-minuten wandeltest
VERBAND DYSPNOE EN FYSIEKE ACTIVITEIT
▪ Hoe meer kortademigheid (hogere mMRC), hoe minder fysiek actief de patiënt is.
▪ Dit uit zich in minder stappen, minder intensieve activiteit, lager activiteitenniveau en een
slechtere looptest.
VERBAND GOLD-STADIUM EN 6MWT
Hoe hoger het GOLD-stadium (dus ernstiger COPD), hoe korter de afstand die wordt gelopen tijdens
de 6MWT.
Met andere woorden: de fysieke capaciteit daalt naarmate de longziekte erger wordt.
2
,De gemiddelde afstand is dus groter bij GOLD-stadium II dan bij stadium IV
VERBAND 6MWT EN MORTALITEIT
Hoe hoger er gescoord wordt dus verdere afstand wordt gelopen op de 6MWT, hoe kleiner de kans
op mortaliteit is.
De 6-minuten wandeltest (6MWT) is een sterke en onafhankelijke voorspeller van mortaliteit bij
patiënten met chronische ziekten zoals COPD.
VICIEUZE CIRKEL BIJ COPD
Belangrijke figuur!
COPD → luchtpijp obstructie → moeilijk uitademen → lucht blijft vastzitten in de longen →
hyperinflatie (chronisch volle longen)
1. Hyperinflatie → dyspnoe (kortademigheid) → angst en minder inspanning → hypoxemie →
tachypnoe (versneld ademenen, minder expiratie)
2. Hyperinflatie → activiteitsbeperking om dyspnoe te vermijden → verminderde conditie
(spierkracht en uithoudingsvermogen) → verhoogde armarbeid nodig
Exacerbations → COPD verergert bij aanvallen, want alles versterkt: meer luchtwegobstructie, meer
symptomen, meer beperking.
Doorbreken van
deze vicieuze cirkel:
▪ Obstructie tegengaan —> inhalatietherapie
3
, ▪ Airtrapping → inhalatietherapie
▪ Hypoxemie → zuurstof
▪ Decontionering —> revalidatie
▪ Infectie —> vaccinatie
▪ Angst —> psychotherapie/revalidatie
▪ Stoppen met roken —> Tabacoloog
SPIERDYSFUNCTIE
Spiermassa ligt lager bij COPD patiënten ivm gezonde patiënten
Oorzaken
1. Oxidatieve stress → verhoogt door COPD, roken, ontsteking → geprogrameerde celdood
→ eiwitafbraak
2. Systemische inflammatie → stimuleert eiwitafbraak → hypoxemie → celdood
3. Ondervoeding → onvoldoende eiwitiname → spierafbraak
4. Chronische inactiviteit → meer artofie, snellere spiervermoeidheid
5. Hypoxemie (zuurstoftekort) → minder energieproductie in spieren
6. Corticosteroïdengebruik → verminderde eiwitsynthese
LONGREVALIDATIE
Longrevalidatie is een multidisciplinaire en op maat gemaakte interventie voor mensen met
chronische longaandoeningen. Het is gebaseerd op een uitgebreide evaluatie van de patiënt en
omvat onder andere:
• Lichamelijke training
• Educatie
• Gedragsverandering
Het doel is om:
• De fysieke en psychologische conditie van de patiënt te verbeteren.
• De langdurige naleving van gezonde leefgewoonten te bevorderen.
EFFECTEN VAN LONGREVATIE
4
