Myrthe Verwerft
EPM201
,Myrthe Verwerft EPM201
Elektriciteit..................................................................................................................................9
1. Gelijkspanning........................................................................................................................ 9
1.1. Wat?......................................................................................................................................... 10
1.2. Bouw van materie.................................................................................................................. 10
1.3. Elektronenconfiguratie.........................................................................................................11
1.3.1. Beweging van elektronen rond de kern.................................................................... 11
1.3.2. Energieniveaus en schillen (atoommodel van Bohr)............................................... 11
1.3.3. Edelgasconfiguratie..................................................................................................... 11
1.3.4. Vrije elektronen en ionen........................................................................................... 11
1.3.5. Metaal vs niet-metaal...................................................................................................12
1.4. Elektronen en stroomkring.................................................................................................. 13
1.4.1. Elektronen en ladingen............................................................................................... 13
1.4.2. Wat gebeurt er in een batterij?...................................................................................13
1.4.3. Hoe werkt een stroomkring?...................................................................................... 13
1.4.4. Gesloten stroomkring..................................................................................................13
1.4.5. Schakeling met componenten.................................................................................... 14
1.5. Grootheden en eenheden......................................................................................................14
1.5.1. Stroomsterkte (I - Ampère)......................................................................................... 14
1.5.2. Spanning (U - Volt).......................................................................................................15
1.5.3. Vermogen (P - Watt).....................................................................................................15
1.5.4. Weerstand R (Ohm)...................................................................................................... 16
1.5.4.1. Wet van Pouillet..................................................................................................16
1.5.4.2. Wet van Ohm.......................................................................................................17
1.5.5. Wet van Joule................................................................................................................ 17
1.5.5.1. Temperatuur en weerstand................................................................................18
1.5.6. Geleiding (G)................................................................................................................. 18
1.6. Zekeringen.............................................................................................................................. 19
1.6.1. Serieschakeling.............................................................................................................19
Toepassingen:...................................................................................................................19
1.6.2. Parallelschakeling........................................................................................................ 20
Eigenschappen:................................................................................................................ 20
Toepassingen:...................................................................................................................20
2. Wisselspanning..................................................................................................................... 21
2.1. Gelijkstroom (DC) vs Wisselstroom (AC)........................................................................... 21
2.1.1. Gelijkstroom (DC – Direct Current).......................................................................... 21
1
,Myrthe Verwerft EPM201
2.1.2. Historische context (Edison vs. Tesla).......................................................................21
2.1.3. Waarom wisselspanning beter is:.............................................................................. 22
2.2. Transformatieverhouding.....................................................................................................23
2.3. Opwekking van wisselspanning (AC)..................................................................................24
2.3.1. Wisselstroom (AC - Alternating Current).................................................................24
2.4. Effectieve spanning (Ueff).................................................................................................... 25
2.5. Vermogen bij wisselspanning.............................................................................................. 26
3. 3 fasen spanning....................................................................................................................27
3.1. Monofasige vs. Driefasige spanning................................................................................... 27
3.1.1. Monofasige spanning (éénfase).................................................................................. 27
3.1.1.1. Opwekking van monofasige spanning.............................................................27
3.1.2. Driefasige spanning..................................................................................................... 27
3.1.2.1. Neuter (nulpunt)..................................................................................................28
3.1.2.2. Golven van de fasen............................................................................................28
3.1.2.3. Anders getekend: Ster-schakeling (Y-schakeling)..........................................29
3.2. Driefasenspanning in grafiek...............................................................................................29
3.2.1. Elektrische vermogen.................................................................................................. 29
3.3. Driehoekschakeling (Δ-schakeling).....................................................................................29
4. Evenementen......................................................................................................................... 31
4.1. Elektriciteitsvoorziening bij evenementen........................................................................31
4.1.1.1. Aggregaten (aka groep, generator)................................................................... 32
4.1.1.2. Aansluitingen (connectoren)............................................................................. 33
4.1.1.3. Verplaatsbare (verleng-) kabels......................................................................... 36
Podia, trussing, rigging............................................................................................................ 38
1. Waar let je op bij de keuze van een podium?..................................................................... 38
2. Indoor podia (partikabels)....................................................................................................38
2.1. Steigerbouw / Scaffolding / Echaffaudage (Layher)...........................................................39
3. Outdoor podia....................................................................................................................... 40
3.1. Ground Support..................................................................................................................... 40
3.2. Mobiele podia.........................................................................................................................40
4. Begrippen op en rond het podium...................................................................................... 41
5. Trussing................................................................................................................................. 42
6. Rigging (handtakel & motortakel)....................................................................................... 43
7. Creatieve rigging................................................................................................................... 43
8. Tracking.................................................................................................................................43
2
,Myrthe Verwerft EPM201
9. Barriers & hekwerk...............................................................................................................44
Audio.......................................................................................................................................... 45
1. Theorie................................................................................................................................... 45
a. Wat is geluid?............................................................................................................................ 45
b. Eigenschappen van golven...................................................................................................... 45
i. Frequentie & golfvormen................................................................................................... 46
1. Hoorbare frequenties.................................................................................................. 46
ii. Samengestelde golven, klanken & harmonischen......................................................... 46
c. Voortplanting en verspreiding van geluid.............................................................................48
i. Voorplanting........................................................................................................................48
ii. Verspreiding....................................................................................................................... 48
iii. Reflectie & diffractie........................................................................................................ 50
d. Amplitude → p12....................................................................................................................... 51
i. De effectieve geluidsdruk kunnen we meten in Pascal................................................. 51
ii. Absolute decibelschaal (SPL & IL)...................................................................................52
1. Referentiewaarde......................................................................................................... 52
2. Geluidsniveau dBSPL..................................................................................................52
3. Intensiteitsniveau dBIL.............................................................................................. 52
iii. dB-weging..........................................................................................................................53
iv. Gehoorschade & regelgeving........................................................................................... 54
e. Fase............................................................................................................................................. 55
2. Akoestische keten................................................................................................................. 55
a. Microfoons.................................................................................................................................56
i. Richtingskarakteristiek......................................................................................................56
ii. Gerichte microfoons..........................................................................................................57
iii. Soorten microfoons volgens werking............................................................................ 57
1. Elektrodynamische (dynamische) microfoons......................................................... 57
2. Elektrostatische (condensator) microfoons..............................................................58
3. Grootmembraan- en kleinmembraan-condensatormicrofoons............................59
4. Shotgun-condensatormicrofoons..............................................................................60
b. Signaaloverdracht (kabels).......................................................................................................61
i. Audiokabels......................................................................................................................... 61
ii. Ongebalanceerde lijnen.................................................................................................... 61
iii. Gebalanceerde lijnen....................................................................................................... 62
iv. Veelgebruikte connectoren..............................................................................................62
3
,Myrthe Verwerft EPM201
c. Luidsprekers.............................................................................................................................. 62
i. Verschillende conussen per frequentie............................................................................63
ii. Rol van het omhulsel (kast)............................................................................................... 63
d. PA-systeem, mengtafel en outboard...................................................................................... 63
i. Conventioneel PA-systeem................................................................................................ 63
ii. Line-array............................................................................................................................64
iii. Front-fill.............................................................................................................................64
iv. Delay stacks........................................................................................................................65
v. Audiofeedback (ronzingen of Larsen-effect).................................................................. 65
e. Mengtafel................................................................................................................................... 65
i. Soorten ingangen................................................................................................................ 66
ii. Subgroep............................................................................................................................. 66
iii. Channel strip.....................................................................................................................67
f. Outboard.....................................................................................................................................69
i. Effecten.................................................................................................................................69
ii. Dynamiek (Filters, effecten en correctie toestellen)..................................................... 69
iii. Analyse en correctie......................................................................................................... 69
3. Digitaal in de praktijk.......................................................................................................... 70
a. Systeem inregelen, soundcheck en linecheck.......................................................................71
i. Systeem inregelen............................................................................................................... 71
ii. Soundcheck.........................................................................................................................71
iii. Linecheck...........................................................................................................................71
iv. Stageplot en Inputlist....................................................................................................... 72
b. Stageblock, monitors en monitormix.................................................................................... 73
c. Verschil analoge en digitale techniek.................................................................................... 74
Licht........................................................................................................................................... 76
1. Fysische kenmerken van licht..............................................................................................76
1.1. Elektromagnetisch spectrum (onderscheid op basis van golflengte).......................76
1.2. De golflengten van de afzonderlijke kleuren banden zijn respectievelijk:............. 77
1.3. HET ZICHTBAAR LICHTSPECTRUM......................................................................77
2. Reflectie –absorptie –transmissie........................................................................................78
2.1. Additieve kleurmenging (licht)............................................................................................ 78
2.2. Subtractieve kleurmenging (filters / inkt)...........................................................................78
3. Begrippen: Witbalans en Kleurtemperatuur..................................................................... 79
3.1. Witbalans................................................................................................................................ 79
4
,Myrthe Verwerft EPM201
3.2. Kleurtemperatuur.................................................................................................................. 80
4. Functies van licht..................................................................................................................81
4.1. Aanvullen van ontbrekend of ontoereikend licht..............................................................81
4.2. Verzwakken of versterken van de gevoelswaarde............................................................. 81
4.3. Het richten van de blik van de kijker..................................................................................81
4.4. Decoratieve / Show functie................................................................................................... 81
5. Lichtbronnen.........................................................................................................................82
5.1. Gloeilampen (halogeenlammpen & PAR lampen)............................................................. 82
5.1.1. Wolfraam Lampen (Gloeilampen).............................................................................. 82
5.1.2. Wolfraam Halogeenlampen........................................................................................ 82
5.1.3. PAR-lampen (lamp met interne reflector).................................................................83
5.2. Gaspontladingslampen......................................................................................................... 84
5.2.1. Fluorescentielampen (TL, spaarlampen)...................................................................84
5.2.2. HMI-lampen................................................................................................................. 85
5.2.3. Industriële HID-lampen (High Intensity Discharge).............................................. 85
5.3. LED.......................................................................................................................................... 86
5.4. Laser........................................................................................................................................ 86
6. Lichtarmaturen..................................................................................................................... 87
6.1. Conventionele (spots / fillers)............................................................................................... 87
6.2. Intelligente lichtbronnen......................................................................................................93
6.3. Effectlicht............................................................................................................................... 94
6.4. Rookmachines (fogger, hazer).............................................................................................. 94
6.5. effecten.................................................................................................................................... 95
6.6. Toebehoren (filters,…)............................................................................................................ 95
6.7. Trussingen Rigging............................................................................................................... 95
7. Lichtstuurtafels en vermogensturing..................................................................................95
7.1. Lichtsturing - stuurtafel (lichtgordel)................................................................................. 95
7.1.1. Analoge lichtstuurtafels.............................................................................................. 96
7.1.2. Dimmers........................................................................................................................ 96
7.1.3. Digitale lichtstuurtafel................................................................................................ 98
8. Lichtplan................................................................................................................................99
Beeld.........................................................................................................................................101
1. Beeldregistratie...................................................................................................................101
2. Videobeelden.......................................................................................................................104
2.1. Interlacing vs Progressive.................................................................................................. 104
5
,Myrthe Verwerft EPM201
2.1.1. Interlaced scanning....................................................................................................104
2.1.2. Progressive scanning................................................................................................. 104
2.2. PAL vs NTSC........................................................................................................................105
2.3. Kleuren: Component vs Composiet.................................................................................. 106
2.4. Beeld aspect ratio.................................................................................................................106
2.5. Videoformaten (analoog en digitaal).................................................................................107
3. AV productie....................................................................................................................... 107
3.1. Single cam............................................................................................................................. 107
3.1.1. ENG / EFP reportage + montage..............................................................................107
3.2. Multicam............................................................................................................................... 108
3.2.1. Production (+ div. beeldbronnen)............................................................................. 110
3.2.2. Vision........................................................................................................................... 110
3.2.3. Sound........................................................................................................................... 111
3.2.4. Soorten.........................................................................................................................111
3.2.4.1. Vaste studio regie............................................................................................. 111
3.2.4.2. Captatiewagen (captatiewagen – Outside Broadcasting)............................111
3.2.4.3. Flightcase setup................................................................................................ 112
3.2.4.4. Intercom.............................................................................................................112
4. Beeldweergave..................................................................................................................... 113
4.1. Projectie................................................................................................................................ 113
4.1.1. Keuze van het projectiescherm................................................................................ 113
4.2. Led en plasma schermen + videowalls.............................................................................. 114
4.3. Daylightpixel screens.......................................................................................................... 114
4.4. FX Video mapping...............................................................................................................115
4.5. FX 3D.....................................................................................................................................115
4.6. FX Peppersghost/ hologra.................................................................................................. 115
Backline................................................................................................................................... 116
6
,Myrthe Verwerft EPM201
Deel 1 : Elektriciteit
● stroomkring, parallel en serie + oefeningen
● gelijkstroom + oefeningen
● wisselstroom + oefeningen
● 3-fasen + oefeningen
● elektriciteitsvoorzieningen evenementen + oefeningen
theorie in 3 pdf documenten + eigen nota's
bijkomend materiaal : screencast, oefentoets
Deel 2 : Geluid
● fysische kenmerken: frequentie, golflengte, voortplantingssnelheid, fase
● gedragingen
● decibels + oefeningen
● de akoestische keten (microfoons, signaaloverdracht, luidsprekers)
● signaalbewerking : mengtafels en outboard
● analoge vs digitale audio
theorie in 3 pdf documenten + eigen nota's
bijkomend materiaal : screencast, audio ppt's en oefentoets
Deel 3 : licht
● fysische kenmerken
● reflectie/absorptie/transmissie
● witbalans/kleurtemperatuur
● lichtbronnen
● lichtarmaturen + toebehoren, doeken, rookmachines, effects
● lichtstuurtafels, vermogenssturing, dmx
● lichtplan, wysiswig
7
,Myrthe Verwerft EPM201
theorie in 1 pdf document + eigen nota's
bijkomend materiaal : audio ppt's en oefentoets
Deel 4: podia, rigging en trussing
● indoor podia
● outdoor podia + terminologie
● trussing
● fencing
theorie in 1 pdf document + eigen nota's
Deel 5: Beeld
● Beeldregistratie
● Audio-visuele productie : Single cam en Multi cam
● Weergave en bijzondere projectie-technieken
theorie in 1 pdf document + eigen nota's
bijkomend materiaal : oefentoets
Deel 6: Backline
● pdf overzicht muziekinstrumenten
● backline video
Examenvorm : laptop examen → kijk bij startpagina om te zien hoe het examen er uitziet
8
, Myrthe Verwerft EPM201
Wat bestaat er allemaal van techniek? Wat zijn de mogelijkheden? Wat zijn de restricties?
Elektriciteit
Elektriciteit
Elektriciteit is een abstract risico, je ziet het niet, je hoort het niet en je ruikt het niet maar
elektriciteit kan doden.
Stopcontact = 230 volt in Europa
Aarding = pennetjes die verbonden zijn aan een kabel naar de
zekeringskast die met een koperen staal meters diep in de aarde zit
1. Gelijkspanning
1. Brandstof + lucht → warmte in de ketel
2. Water → stoom onder hoge druk
3. Stoom drijft turbine aan → mechanische energie
4. Turbine draait alternator → elektrische energie naar het net
5. Stoom → condensor → terug water
6. Koeltoren + voedingspomp → water opnieuw naar de ketel
9