VOLLEDIGE samenvatting van deel reumatologie (2e bach kine)

BOT – OSTEO POROSE
INLEIDING
Reuma = verzamelnaam voor aandoeningen aan bewegingsapparaat die niet veroorzaakt
worden door ongeval of blessure

 Niet gelijk aan traumatologie
 Chronische reuma want elke reumatische aandoening is chronisch

Zowel mannen, vrouwen, jonge en oude mensen kunnen reumatische problemen hebben.
Veel organen kunnen betrokken zijn.

! Kinesitherapeut is CRUCIAAL in behandeling van reumatologische aandoeningen ! 
multidisciplinair

Visie van patiënten op kinesitherapeuten:

- Coachende rol
- Bevorderen fysieke activiteit
- Wegenemen van barrières of drempels via educatie, motiverende gespreksvoering
- Opstellen van plan van aanpak




BOT

FYSIOLOGIE – ORGANISATIE VAN BOT

Bot is metabool actief weefsel  continue remodelling (afbraak en aanmaak)

Verschillende celtypes

Bot is hard  resistent tegen weerstand

- Bot is ook flexibel  absorptie van energie door deformatie
- Te hard of te flexibel  microfracturen  fractuur

Bot moet ook licht zijn  beweging mogelijk

Bot herbergt hematopoëtische cellen

,Bot is opgebouwd uit calcium

Macroscopische organisatie:

- Axiale skelet (wervels, pelvis, schedel, sternum) vs appendiculaire skelet (lange
beenderen)
- Corticaal bot (buitenkant is parallel  sterk, rigide) vs trabeculair bot
(sponsachtig  veer)
- Lange beenderen hebben:
o Epifyse (trabeculair)
o Metafyse (groeiplaat)
o Diafyse (corticaal bot)
o Endosteum (zenuwen, bloedvaten, lymfevaten)
- Korte, platte beenderen hebben corticaal bot rond trabeculair bot

Microscopische organisatie:

- Corticaal bot:
o Osteon = cilindrische structuur die minerale matrix + osteocyten bevat
met centraal een kanaal met bloedvaten
o Parallel met lengte as van het bot
- Trabculair bot = 3D netwerk, open naar beenmerg
- Extracellulaire matrix =
o 90% type I collageen
o Andere eiwitten: proteoglycanen, osteocalcin, osteonectin
o groeifactoren
- Calciumhydroxyapatiet = tussen de collageen-lamellen  geeft stijfheid en sterkte
aan bot (mineralisatie)

Cellen:

- Osteoblasten = aanmaak bot  kunnen evolueren naar osteocyt
- Osteoclasten = afbraak bot
- Osteocyten = botcellen

Modelling (=constructie)

 Tijdens de groei tot adolescentie
 Chondrocyten (kraakbeencellen) differentiëren en produceren matrix en calcium
 Veranderen grootte en vorm
 Formatie en resorptie ontkoppeld
 Resorptie noodzakelijk voor beenmerg caviteit

Re-moddelling (re-constructie)

 Tijdens volwassen leven
 Resorptie oud bot (osteoclasten – 3 weken) en formatie nieuw bot (osteoblasten –
3 tot 4 maanden)
o Resorptie gaat botformatie vooraf  cyclus van 90-130 dagen
 Vorm blijft behouden
 Noodzakelijk voor gezond bot, herstel microschade, bron van calcium voor calcium
homeostase
 Bot is levens wezen!

,PIEK BOTMASSA

Piek bot massa (PBM) = hoeveelheid bot opgebouwd op einde van groei van skelet (25
jaar). Nadien botverlies gedurende rest van leven

- Hoe hoger piek, hoe meer marge je hebt om te verliezen
 Bepaalt risico op fracturen

Botmassa = PBM – botverlies

PBM afhankelijk van:

- Geslacht (vrouwen minder PMB)
- Genetisch Niet beïnvloedbaar
- Etniciteit (afrikaans > europees > aziatisch)
- Calcium inname in kinderjaren/adolescentie
- Roken, drugs, alcohol
- Fysieke activiteit  hoe meer je het belast, hoe sterker bot wordt!
Wel beïnvloedbaar
- Gewicht: laag gewicht  minder PBM want bot wordt minder belast
- Hormonen



Stijgt tot 25 jaar. Vanaf dan
neemt het af




BOTVERLIES

Botverlies door veroudering

Invloed botverlies:

- Versneld bij menopauze: vrouwelijke hormonen hebben beschermende rol
o Cave: vroege menopauze
- Inflammatoire ziekten (RA)
- Endocrinologische problemen: hyperparathyroïdie

Vooral trabeculair bot wordt afgebroken (procentueel), maar absoluut meer corticaal bot
omdat we meer corticaal bot hebben dan trabeculair

, BOT-PATHOLOGIEËN


ZIEKTE VAN PAGET
Goedaardige aandoening

Vooral op hogere leeftijd, zelden < 40 jaar

Ontkoppeling van bot aanmaak en bot afbraak  slecht georganiseerd bot 
fracturen, misvormingen

Vooral axiale skelet, femur en tibia

Kan pijn geven, maar vaak asymptomatisch

Typische afwijking op RX

! Kan makkelijk breken als je hier teveel op manipuleert !


AVASCULAIRE NECROSE
Niet vasculair = te weinig bevloeiing

Necrose = dood gaan weefsel

Avasculaire necrore = necrose door te weinig bloedtoevoer

Risicofactoren:

- Roken
- Alcohol
- Diabetes
- Corticosteroïden

Kop femur afgeplat en ingedeukt  acute pijn in heup, erger bij belasting!

Is eigenlijk traumatisch probleem, geen reumatologisch probleem


OSTEOPOROSE

DEFINITIE
= Verminderde botmassa en opbouw is verstoord. Verhoogde fractuur risico !

- Zit niet op 1 plaats, is gegeneraliseerd

Meest frequente metabole botaandoening

We doen aan fractuur preventie!




DIAGNOSE