HOOFDSTUK 1: Basis en definities
1.1 Waarom vreemdelingenrecht?
Het vreemdelingenrecht is belangrijk omdat België een superdiverse samenleving is waarin veel
mensen leven met verschillende nationaliteiten, statuten en verblijfsgronden.
Als sociaal werker kom je bijna zeker in contact met:
● asielzoekers
● studenten van buiten de EU
● arbeidsmigranten
● mensen zonder wettig verblijf
● slachtoffers van mensenhandel
● staatlozen
● gezinnen die familie willen laten overkomen
De verblijfsstatus bepaalt mee:
1
, ● toegang tot werk
● recht op huisvesting
● recht op OCMW-steun
● recht op gezondheidszorg
● mogelijkheid tot reizen
● recht op onderwijs
Omdat vreemdelingen meer risico lopen op achterstelling (armoede, onzeker verblijf,
dakloosheid, geen toegang tot diensten), moet een sociaal werker de basisregels kennen om
hen correct te begeleiden.
1.2 De vreemdeling
Juridische definitie:
Een vreemdeling is iedereen die niet aantoont dat hij Belg is.
Daaronder vallen dus:
● EU-burgers
2
, ● derdelanders (niet-EU)
● staatlozen
● mensen zonder documenten
Deze definitie is neutraal: het zegt enkel dat iemand niet de Belgische nationaliteit heeft.
1.3 Wettelijke verblijfsgronden
Er zijn verschillende redenen waarom iemand in België mag verblijven. Je PPT somt deze op.
Hieronder de uitgebreide uitleg:
1.3.1 Gezinshereniging en gezinsvorming
Gezinshereniging = hereniging van bestaande families
Bijvoorbeeld:
● partner komt bij erkende vluchteling wonen
● minderjarige kinderen komen bij hun ouders in België
● ouders komen bij een NBMV
3
, Gezinsvorming = nieuw gezin vormen
Bijvoorbeeld: huwelijk met iemand die nog in het buitenland woont.
Voorwaarden (afhankelijk van termijn van aanvraag):
Binnen het eerste jaar na erkenning:
● minder eisen
● vooral identiteit, samenwoonverplichting, geen gevaar voor openbare orde
Na 1 jaar:
● voldoende inkomsten (120% leefloon)
● ziekteverzekering
● voldoende huisvesting
● jaarlijkse controle eerste 5 jaar
Gezinshereniging geeft meestal tijdelijk verblijf (A-kaart) voor 5 jaar → daarna
definitieve verblijf.
1.3.2 Arbeid
Mensen kunnen naar België komen om te werken als:
4
1.1 Waarom vreemdelingenrecht?
Het vreemdelingenrecht is belangrijk omdat België een superdiverse samenleving is waarin veel
mensen leven met verschillende nationaliteiten, statuten en verblijfsgronden.
Als sociaal werker kom je bijna zeker in contact met:
● asielzoekers
● studenten van buiten de EU
● arbeidsmigranten
● mensen zonder wettig verblijf
● slachtoffers van mensenhandel
● staatlozen
● gezinnen die familie willen laten overkomen
De verblijfsstatus bepaalt mee:
1
, ● toegang tot werk
● recht op huisvesting
● recht op OCMW-steun
● recht op gezondheidszorg
● mogelijkheid tot reizen
● recht op onderwijs
Omdat vreemdelingen meer risico lopen op achterstelling (armoede, onzeker verblijf,
dakloosheid, geen toegang tot diensten), moet een sociaal werker de basisregels kennen om
hen correct te begeleiden.
1.2 De vreemdeling
Juridische definitie:
Een vreemdeling is iedereen die niet aantoont dat hij Belg is.
Daaronder vallen dus:
● EU-burgers
2
, ● derdelanders (niet-EU)
● staatlozen
● mensen zonder documenten
Deze definitie is neutraal: het zegt enkel dat iemand niet de Belgische nationaliteit heeft.
1.3 Wettelijke verblijfsgronden
Er zijn verschillende redenen waarom iemand in België mag verblijven. Je PPT somt deze op.
Hieronder de uitgebreide uitleg:
1.3.1 Gezinshereniging en gezinsvorming
Gezinshereniging = hereniging van bestaande families
Bijvoorbeeld:
● partner komt bij erkende vluchteling wonen
● minderjarige kinderen komen bij hun ouders in België
● ouders komen bij een NBMV
3
, Gezinsvorming = nieuw gezin vormen
Bijvoorbeeld: huwelijk met iemand die nog in het buitenland woont.
Voorwaarden (afhankelijk van termijn van aanvraag):
Binnen het eerste jaar na erkenning:
● minder eisen
● vooral identiteit, samenwoonverplichting, geen gevaar voor openbare orde
Na 1 jaar:
● voldoende inkomsten (120% leefloon)
● ziekteverzekering
● voldoende huisvesting
● jaarlijkse controle eerste 5 jaar
Gezinshereniging geeft meestal tijdelijk verblijf (A-kaart) voor 5 jaar → daarna
definitieve verblijf.
1.3.2 Arbeid
Mensen kunnen naar België komen om te werken als:
4
