URORADIOLOGIE: THEORETISCHE COLLGES
PROF. VANDERMEULEN
INHOUDSOPGAVE
1. algemene inleiding ............................................................................................................... 2
2. urolithiasis ........................................................................................................................... 2
2.1 conventionele radiologie .....................................................................................................3
2.2 echografie ..........................................................................................................................4
2.3 intraveneuze urografie .........................................................................................................7
2.4 computertomografie (CT).....................................................................................................9
2.5 differentiaal diagnose ........................................................................................................ 11
3. ontstekingen .......................................................................................................................11
3.1 acute pyelonefritis (APN) ................................................................................................... 11
3.2 Chronische pyelonefritis .................................................................................................... 12
4. focale nierparenchymletsels ...............................................................................................13
4.1 cysten .............................................................................................................................. 13
4.1.1 corticale cyste .......................................................................................................... 13
4.1.2 nier polycystose........................................................................................................ 14
4.1.3 parapyelische cyste .................................................................................................. 14
4.1.4 verwikkelde – complexe cysten .................................................................................. 14
4.2 vaste nierparenchymletsesls ............................................................................................. 15
4.2.1 nierparenchymtumoren ............................................................................................ 15
5. urotheliale tumoren (hogere urinewegen & blaas) ................................................................. 22
6. urethrale pathologie ............................................................................................................24
7. prostaatpathologie .............................................................................................................. 26
7.1.1 goedaardige hyperplasie ........................................................................................... 26
7.1.2 Carcinoom ............................................................................................................... 27
8. scrotale pathologie.............................................................................................................. 29
9. functionele nierparenchymaandoeningen → geen EX vragen !!! .............................................. 30
10. Nierbiopsie .........................................................................................................................30
1
,1. ALGEMENE INLEIDING
Stralingsbelasting
Substitutierecht
= recht dat radioloog heeft om een aangevraagd beeldvormend onderzoek te vervangen door een ander
onderzoek dat geschikter is volgens de richtlijnen voor goed medisch gebruik
→ radiologen in staat hun expertise te gebruiken om het meest optimale onderzoek (zoals RX, echo, CT of
MRI) uit te voeren om een diagnose te stellen
Onderzoeksmodaliteiten
Conventionele radiologie
o Nier streek enkel – blaas streek enkel (N/BSE)
o Intraveneuze urografie (IVU)
→ niet veel meer gebruikt want veel stralingsbelasting
o Cystografie
Echografie
CT
MRI
(angiografie)
→ therapeutisch
Hybride beeldvorming
→ nucleaire geneeskunde
2. UROLITHIASIS
→ nier-, ureter- en blaasstenen
3 plaatsen waar steen kan komen vast te zitten
VUJ
= vesico-uretrale junctie
2
, PUJ
→ pyelo-uretrale junctie
Pevlische ureter
→ wnr je iliacale vaten overkruist
2.1 CONVENTIONELE RADIOLOGIE
Projectie-opnamen
NSE
BSE
Zichtbaarheid stenen
> 90% stenen radio-opaak
→ zichtbaar op RX
o Calcium oxalaat calcium fosfaat 75%
o Struviet 10-15%
→ infectieus
< 10 % radiolucent
→ niet zichtbaar op RX
o Urinezuur 5-10%
o Cystine – xanthine < 1 %
Composiet (samengesteld) < 5 %
o Organisch materiaal
→ debris, proteïnen, Ca2+
Soorten stenen
Koraalstenen
→ vorm v kelken systeem in pyelon
! zegt niets over chemische samenstelling
Pyelumsteen
Blaassteen
→ gelaagd uitzicht op RX
3
PROF. VANDERMEULEN
INHOUDSOPGAVE
1. algemene inleiding ............................................................................................................... 2
2. urolithiasis ........................................................................................................................... 2
2.1 conventionele radiologie .....................................................................................................3
2.2 echografie ..........................................................................................................................4
2.3 intraveneuze urografie .........................................................................................................7
2.4 computertomografie (CT).....................................................................................................9
2.5 differentiaal diagnose ........................................................................................................ 11
3. ontstekingen .......................................................................................................................11
3.1 acute pyelonefritis (APN) ................................................................................................... 11
3.2 Chronische pyelonefritis .................................................................................................... 12
4. focale nierparenchymletsels ...............................................................................................13
4.1 cysten .............................................................................................................................. 13
4.1.1 corticale cyste .......................................................................................................... 13
4.1.2 nier polycystose........................................................................................................ 14
4.1.3 parapyelische cyste .................................................................................................. 14
4.1.4 verwikkelde – complexe cysten .................................................................................. 14
4.2 vaste nierparenchymletsesls ............................................................................................. 15
4.2.1 nierparenchymtumoren ............................................................................................ 15
5. urotheliale tumoren (hogere urinewegen & blaas) ................................................................. 22
6. urethrale pathologie ............................................................................................................24
7. prostaatpathologie .............................................................................................................. 26
7.1.1 goedaardige hyperplasie ........................................................................................... 26
7.1.2 Carcinoom ............................................................................................................... 27
8. scrotale pathologie.............................................................................................................. 29
9. functionele nierparenchymaandoeningen → geen EX vragen !!! .............................................. 30
10. Nierbiopsie .........................................................................................................................30
1
,1. ALGEMENE INLEIDING
Stralingsbelasting
Substitutierecht
= recht dat radioloog heeft om een aangevraagd beeldvormend onderzoek te vervangen door een ander
onderzoek dat geschikter is volgens de richtlijnen voor goed medisch gebruik
→ radiologen in staat hun expertise te gebruiken om het meest optimale onderzoek (zoals RX, echo, CT of
MRI) uit te voeren om een diagnose te stellen
Onderzoeksmodaliteiten
Conventionele radiologie
o Nier streek enkel – blaas streek enkel (N/BSE)
o Intraveneuze urografie (IVU)
→ niet veel meer gebruikt want veel stralingsbelasting
o Cystografie
Echografie
CT
MRI
(angiografie)
→ therapeutisch
Hybride beeldvorming
→ nucleaire geneeskunde
2. UROLITHIASIS
→ nier-, ureter- en blaasstenen
3 plaatsen waar steen kan komen vast te zitten
VUJ
= vesico-uretrale junctie
2
, PUJ
→ pyelo-uretrale junctie
Pevlische ureter
→ wnr je iliacale vaten overkruist
2.1 CONVENTIONELE RADIOLOGIE
Projectie-opnamen
NSE
BSE
Zichtbaarheid stenen
> 90% stenen radio-opaak
→ zichtbaar op RX
o Calcium oxalaat calcium fosfaat 75%
o Struviet 10-15%
→ infectieus
< 10 % radiolucent
→ niet zichtbaar op RX
o Urinezuur 5-10%
o Cystine – xanthine < 1 %
Composiet (samengesteld) < 5 %
o Organisch materiaal
→ debris, proteïnen, Ca2+
Soorten stenen
Koraalstenen
→ vorm v kelken systeem in pyelon
! zegt niets over chemische samenstelling
Pyelumsteen
Blaassteen
→ gelaagd uitzicht op RX
3
