Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Wat is economie?.......................................................................3
1. Wat is economie?........................................................................................................ 3
2. Waarom keuzes maken?.............................................................................................. 4
3. Definitie van economie................................................................................................ 5
4. 2 grote economische vraagstukken.............................................................................6
5. Wat, hoe en voor wie?................................................................................................. 6
6. Productiefactoren........................................................................................................ 6
7. Eigen belang VS maatschappelijk belang....................................................................6
8. Keuze en opportuniteitskost........................................................................................7
Hoofdstuk 2: Het economisch probleem?.........................................................7
1. Productiemogelijkheidscurve (PMC)............................................................................7
Hoofdstuk 3: Vraag en Aanbod......................................................................11
1. Vraag......................................................................................................................... 12
1.1 Gevraagde hoeveelheid........................................................................................12
1.2 De wet van de vraag............................................................................................ 13
1.3 Vraagcurve en vraagschema................................................................................13
1.4 Een wijziging in de vraag......................................................................................14
1.5 Verandering in vraag............................................................................................ 14
1.6 6 belangrijke factoren die de vraag beïnvloeden..................................................14
1.7 Verschil verschuiving op de curven en van de curve............................................16
2. Aanbod...................................................................................................................... 16
2.1 Aangeboden hoeveelheid.....................................................................................16
2.2 Wet van het aanbod............................................................................................. 16
2.3 Aanbodcurve en aanbodschema...........................................................................17
2.4 Een verandering in het aanbod.............................................................................17
2.5 6 Belangrijkste factoren die aanbod van een goed beïnvloeden...........................17
3. Marktevenwicht......................................................................................................... 19
3.1 Prijs als regulator.................................................................................................. 19
3.2 Prijsaanpassingen................................................................................................. 20
3.3 Prijsvorming: een automatische regulator............................................................20
3.3 Verandering in prijs en hoeveelheid voorpsellen: 3 vragen..................................20
4. Stappenplan vraag- en aanbodschokken...................................................................23
Oefening 1.................................................................................................................. 24
Oefening 2.................................................................................................................. 24
Oefening 3.................................................................................................................. 24
Oefening 4!!!.............................................................................................................. 24
Hoofdstuk 4: Elasticiteit...............................................................................25
1. Prijselasticiteit van de vraag......................................................................................25
1.1 Prijselasticiteit van de vraag berekenen...............................................................26
1.2 Inelastische en elastische vraag...........................................................................27
, 1.3 TOTale omzet & elasticiteit...................................................................................29
1.4 Uitgaven en elasticiteit......................................................................................... 29
1.5 Verslaving en elasticiteit.......................................................................................30
2. Meer elasticiteiten van de vraag (inkomenselasticiteit).............................................30
2.1 Inkomenselasticiteit van de vraag........................................................................30
3. Kruiselingse elasticiteit.............................................................................................. 30
3.1 Kruiselingse elasticiteit van de vraag...................................................................30
4. Prijselasticiteit van het aanbod..................................................................................31
4.1 3 gevallen van aanbodelasticiteit.........................................................................32
4.2 Factoren die de elasticiteit van het aanbod beïnvloeden......................................32
Hoofdstuk 5: Productie organiseren..............................................................32
1. De onderneming en haar economisch probleem.......................................................32
1.1 Doelstelling van een bedrijf..................................................................................33
1.2 Boekhoudkundige winst........................................................................................ 33
1.3 Economische winst............................................................................................... 34
1.4 De opportuniteitskost van de productie van een bedrijf.......................................34
1.5 De beslissingen van de onderneming...................................................................35
2. Marktvormen en concurrentieomgeving....................................................................35
2.1 Perfecte concurrentie........................................................................................... 35
2.2 Monopolistische concurrentie...............................................................................36
2.3 oligopolie.............................................................................................................. 36
2.4 Monopolie............................................................................................................. 36
2.5 Samenvatting van marktvormen..........................................................................36
2.6 Bepalen van marktstructuur.................................................................................37
Hoofdstuk 6: Productie en kosten.................................................................37
1. Standaardsectie........................................................................................................ 38
1.1 Korte en lange termijn.......................................................................................... 38
1.2 Beslissingstermijnen............................................................................................. 38
2. Korte termijn (KT) productie......................................................................................39
2.1 Totale productiecurve........................................................................................... 39
2.2 Marginale productiecurve.....................................................................................40
2.3 Gemiddelde productiecurve..................................................................................41
2.4 OEfening............................................................................................................... 41
3. Korte termijn (KT) kosten..........................................................................................42
3.1 Totale kosten........................................................................................................ 43
3.2 Marginale kost...................................................................................................... 43
3.3 Gemiddelde kosten............................................................................................... 44
3.4 Waarom is verloop van GTK curve U-vormig?.......................................................44
3.5 Kostencurven en productiecurve..........................................................................44
3.6 Wijzigingen in de kostencurves............................................................................45
3.7 Oefening............................................................................................................... 46
4. Lange termijn (LT) kosten..........................................................................................46
4.1 De productiecurve................................................................................................ 46
4.2 Kosten op korte en lange termijn..........................................................................47
4.3 Toenemende schaalopbrengsten..........................................................................47
4.4 Afnemende schaalopbrengsten............................................................................48
, 4.5 Constante schaalopbrengsten..............................................................................48
Hoofdstuk 7: Perfecte concurrentie...............................................................49
1. Wat is perfecte concurrentie.....................................................................................49
1.1 Voorbeeld............................................................................................................. 49
2. De beslissing van het bedrijf.....................................................................................50
2.1 De Outputbeslissing van het bedrijf......................................................................50
2.2 beslissing Tijdelijke stopzetting............................................................................51
3. Output, prijs en winst op korte termijn......................................................................52
3.1 Marktaanbod op korte termijn..............................................................................52
3.2 Evenwicht op korte termijn...................................................................................52
3.3 Verandering in de marktvraag..............................................................................52
4. Output, prijs en winst op lange termijn......................................................................52
4.1 Toe- en uittreden.................................................................................................. 52
4.2 een nadere blik op toetreden...............................................................................53
Hoofdstuk 8: Monopolie................................................................................53
1. Het ontstaan van een monopolie...............................................................................54
1.1 Geen goede substituten.......................................................................................54
1.2 TOetredngsdrempels............................................................................................ 54
1.3 Prijszetting van een monopolist............................................................................55
2. Monopolie: de output- en prijsbeslissing van een monopolie.....................................55
2.1 Prijs en marginale opbrengst................................................................................55
2.2 Prijs- en outputbeslissing......................................................................................57
3. Vergelijking monopolie en perfecte competitie.........................................................59
3.1 Perfecte competitie.............................................................................................. 59
3.2 Monopolie............................................................................................................. 59
ECONOMIE MICRO
HOOFDSTUK 1: WAT IS ECONOMIE?
1. WAT IS ECONOMIE?
Economie wordt gemeten aan de hand van het BBP
BBP: Bruto Binnenlands Product
o = Totale geldwaarde van alle in een land geproduceerde finale goederen en
diensten gedurende een bepaalde periode (een jaar)
o = Meet de welvaart op vlak van geld
Wat heb je nodig om te produceren?
, Grondstoffen
Kapitaal: machines, nodig om onze grondstoffen om te zetten
Labour: arbeiders om machines te bedienen
Economie is een menswetenschap die keuzeproblemen bestudeert waarmee iedereen
wordt geconfronteerd.
Economie bestudeert mensen.
o We werken met mensen NIET voorspelbaar dus de uitkomt kan anders zijn
dan verwacht
Keuzes kunnen we bekijken vanop 3 niveaus
1. Keuzes van de consument
2. Keuzes van de producent/ bedrijfsleider: zijn er om winst te maken voor zichzelf,
maar ook voor de aandeelhouders
o Meestal keuzes op vlak van productie: ga ik dit product lanceren?, …
3. Keuzes van de overheid: moet zich baseren op de keuzes van de consumenten en
producenten
o Traditioneel: de rol van de overheid is het inspelen op een tekortkoming
2. WAAROM KEUZES MAKEN?
Oneindige behoefte van de mens= als een mens meer kan hebben gaat die NOOIT
nee zeggen
o PROBLEEM: we hebben eindige middelen
= SCHAARSTE: we willen alles, maar we kunnen niet alles altijd zomaar krijgen
Gevolg: leidt tot het feit dat we keuzes moeten maken
Mogelijke examenvragen:
o Wat is economie en gebruik daarbij de term schaarste: als consument,
producent en overheid hebben we oneindige behoeften, maar we hebben maar
beperkte middelen en tijd. Hierdoor moeten we dus keuzes maken.
o Leg het conflict uit tussen de beperkte middelen en de oneindige behoeften:
schaarste= het hebben van beperkte middelen en oneindige behoefte
Hoofdstuk 1: Wat is economie?.......................................................................3
1. Wat is economie?........................................................................................................ 3
2. Waarom keuzes maken?.............................................................................................. 4
3. Definitie van economie................................................................................................ 5
4. 2 grote economische vraagstukken.............................................................................6
5. Wat, hoe en voor wie?................................................................................................. 6
6. Productiefactoren........................................................................................................ 6
7. Eigen belang VS maatschappelijk belang....................................................................6
8. Keuze en opportuniteitskost........................................................................................7
Hoofdstuk 2: Het economisch probleem?.........................................................7
1. Productiemogelijkheidscurve (PMC)............................................................................7
Hoofdstuk 3: Vraag en Aanbod......................................................................11
1. Vraag......................................................................................................................... 12
1.1 Gevraagde hoeveelheid........................................................................................12
1.2 De wet van de vraag............................................................................................ 13
1.3 Vraagcurve en vraagschema................................................................................13
1.4 Een wijziging in de vraag......................................................................................14
1.5 Verandering in vraag............................................................................................ 14
1.6 6 belangrijke factoren die de vraag beïnvloeden..................................................14
1.7 Verschil verschuiving op de curven en van de curve............................................16
2. Aanbod...................................................................................................................... 16
2.1 Aangeboden hoeveelheid.....................................................................................16
2.2 Wet van het aanbod............................................................................................. 16
2.3 Aanbodcurve en aanbodschema...........................................................................17
2.4 Een verandering in het aanbod.............................................................................17
2.5 6 Belangrijkste factoren die aanbod van een goed beïnvloeden...........................17
3. Marktevenwicht......................................................................................................... 19
3.1 Prijs als regulator.................................................................................................. 19
3.2 Prijsaanpassingen................................................................................................. 20
3.3 Prijsvorming: een automatische regulator............................................................20
3.3 Verandering in prijs en hoeveelheid voorpsellen: 3 vragen..................................20
4. Stappenplan vraag- en aanbodschokken...................................................................23
Oefening 1.................................................................................................................. 24
Oefening 2.................................................................................................................. 24
Oefening 3.................................................................................................................. 24
Oefening 4!!!.............................................................................................................. 24
Hoofdstuk 4: Elasticiteit...............................................................................25
1. Prijselasticiteit van de vraag......................................................................................25
1.1 Prijselasticiteit van de vraag berekenen...............................................................26
1.2 Inelastische en elastische vraag...........................................................................27
, 1.3 TOTale omzet & elasticiteit...................................................................................29
1.4 Uitgaven en elasticiteit......................................................................................... 29
1.5 Verslaving en elasticiteit.......................................................................................30
2. Meer elasticiteiten van de vraag (inkomenselasticiteit).............................................30
2.1 Inkomenselasticiteit van de vraag........................................................................30
3. Kruiselingse elasticiteit.............................................................................................. 30
3.1 Kruiselingse elasticiteit van de vraag...................................................................30
4. Prijselasticiteit van het aanbod..................................................................................31
4.1 3 gevallen van aanbodelasticiteit.........................................................................32
4.2 Factoren die de elasticiteit van het aanbod beïnvloeden......................................32
Hoofdstuk 5: Productie organiseren..............................................................32
1. De onderneming en haar economisch probleem.......................................................32
1.1 Doelstelling van een bedrijf..................................................................................33
1.2 Boekhoudkundige winst........................................................................................ 33
1.3 Economische winst............................................................................................... 34
1.4 De opportuniteitskost van de productie van een bedrijf.......................................34
1.5 De beslissingen van de onderneming...................................................................35
2. Marktvormen en concurrentieomgeving....................................................................35
2.1 Perfecte concurrentie........................................................................................... 35
2.2 Monopolistische concurrentie...............................................................................36
2.3 oligopolie.............................................................................................................. 36
2.4 Monopolie............................................................................................................. 36
2.5 Samenvatting van marktvormen..........................................................................36
2.6 Bepalen van marktstructuur.................................................................................37
Hoofdstuk 6: Productie en kosten.................................................................37
1. Standaardsectie........................................................................................................ 38
1.1 Korte en lange termijn.......................................................................................... 38
1.2 Beslissingstermijnen............................................................................................. 38
2. Korte termijn (KT) productie......................................................................................39
2.1 Totale productiecurve........................................................................................... 39
2.2 Marginale productiecurve.....................................................................................40
2.3 Gemiddelde productiecurve..................................................................................41
2.4 OEfening............................................................................................................... 41
3. Korte termijn (KT) kosten..........................................................................................42
3.1 Totale kosten........................................................................................................ 43
3.2 Marginale kost...................................................................................................... 43
3.3 Gemiddelde kosten............................................................................................... 44
3.4 Waarom is verloop van GTK curve U-vormig?.......................................................44
3.5 Kostencurven en productiecurve..........................................................................44
3.6 Wijzigingen in de kostencurves............................................................................45
3.7 Oefening............................................................................................................... 46
4. Lange termijn (LT) kosten..........................................................................................46
4.1 De productiecurve................................................................................................ 46
4.2 Kosten op korte en lange termijn..........................................................................47
4.3 Toenemende schaalopbrengsten..........................................................................47
4.4 Afnemende schaalopbrengsten............................................................................48
, 4.5 Constante schaalopbrengsten..............................................................................48
Hoofdstuk 7: Perfecte concurrentie...............................................................49
1. Wat is perfecte concurrentie.....................................................................................49
1.1 Voorbeeld............................................................................................................. 49
2. De beslissing van het bedrijf.....................................................................................50
2.1 De Outputbeslissing van het bedrijf......................................................................50
2.2 beslissing Tijdelijke stopzetting............................................................................51
3. Output, prijs en winst op korte termijn......................................................................52
3.1 Marktaanbod op korte termijn..............................................................................52
3.2 Evenwicht op korte termijn...................................................................................52
3.3 Verandering in de marktvraag..............................................................................52
4. Output, prijs en winst op lange termijn......................................................................52
4.1 Toe- en uittreden.................................................................................................. 52
4.2 een nadere blik op toetreden...............................................................................53
Hoofdstuk 8: Monopolie................................................................................53
1. Het ontstaan van een monopolie...............................................................................54
1.1 Geen goede substituten.......................................................................................54
1.2 TOetredngsdrempels............................................................................................ 54
1.3 Prijszetting van een monopolist............................................................................55
2. Monopolie: de output- en prijsbeslissing van een monopolie.....................................55
2.1 Prijs en marginale opbrengst................................................................................55
2.2 Prijs- en outputbeslissing......................................................................................57
3. Vergelijking monopolie en perfecte competitie.........................................................59
3.1 Perfecte competitie.............................................................................................. 59
3.2 Monopolie............................................................................................................. 59
ECONOMIE MICRO
HOOFDSTUK 1: WAT IS ECONOMIE?
1. WAT IS ECONOMIE?
Economie wordt gemeten aan de hand van het BBP
BBP: Bruto Binnenlands Product
o = Totale geldwaarde van alle in een land geproduceerde finale goederen en
diensten gedurende een bepaalde periode (een jaar)
o = Meet de welvaart op vlak van geld
Wat heb je nodig om te produceren?
, Grondstoffen
Kapitaal: machines, nodig om onze grondstoffen om te zetten
Labour: arbeiders om machines te bedienen
Economie is een menswetenschap die keuzeproblemen bestudeert waarmee iedereen
wordt geconfronteerd.
Economie bestudeert mensen.
o We werken met mensen NIET voorspelbaar dus de uitkomt kan anders zijn
dan verwacht
Keuzes kunnen we bekijken vanop 3 niveaus
1. Keuzes van de consument
2. Keuzes van de producent/ bedrijfsleider: zijn er om winst te maken voor zichzelf,
maar ook voor de aandeelhouders
o Meestal keuzes op vlak van productie: ga ik dit product lanceren?, …
3. Keuzes van de overheid: moet zich baseren op de keuzes van de consumenten en
producenten
o Traditioneel: de rol van de overheid is het inspelen op een tekortkoming
2. WAAROM KEUZES MAKEN?
Oneindige behoefte van de mens= als een mens meer kan hebben gaat die NOOIT
nee zeggen
o PROBLEEM: we hebben eindige middelen
= SCHAARSTE: we willen alles, maar we kunnen niet alles altijd zomaar krijgen
Gevolg: leidt tot het feit dat we keuzes moeten maken
Mogelijke examenvragen:
o Wat is economie en gebruik daarbij de term schaarste: als consument,
producent en overheid hebben we oneindige behoeften, maar we hebben maar
beperkte middelen en tijd. Hierdoor moeten we dus keuzes maken.
o Leg het conflict uit tussen de beperkte middelen en de oneindige behoeften:
schaarste= het hebben van beperkte middelen en oneindige behoefte
