Vraag 1 : Geef de onderverdeling van het menselijk zenuwstelsel en bespreek de morfologie van
een neuron inclusief de basisclassificatie van neuronen
Het menselijk zenuwstelsel is onderverdeeld in 3 delen :
1. Het centraal zenuwstelsel (CNS)
a. Zenuwen gelegen in hersenen en ruggengraat
b. 2e craniale zenuw en retina
2. Het perifere zenuwstelsel (PNS)
a. Alle perifere zenuwen
b. Alle craniale zenuwen, behalve de 2e
c. Afferente en efferente zenuwen die signalen van en naar het CZS voeren
3. Autonoom zenuwstelsel
a. Bepaalde delen van het CZS en PZS
b. Reguleert de organen
Belangrijk!
Het CZS en PZS zijn gescheiden door de bloedhersenbarrière en door 3 membranen (pia
mater, arachnoidea en dura mater)
Anatomische distributie van de information flow :
o Visceraal : van en naar interne organen : innervatie van organen
o Somatisch : van en naar allesbehalve organen : innervatie huid/spieren
De morfologie van een neuron :
1. Cellichaam/soma
a. Gebied rond kern neuron, verantwoordelijk voor onderhoud van het neuron en
synthese van eiwitten, ontvangt informatie van de dendrieten en verwerkt deze
deels en stuurt ze door naar het axon.
2. Dendrieten
a. Uitsteeksels van het cellichaam die signalen ontvangen van andere neuronen en
doorgeven naar het cellichaam
3. Axon
a. Langwerpige uitsteeksel van het cellichaam, verantwoordelijk voor verwerken en
versturen van signalen over lange afstand naar andere neuronen.
b. Aan basis van axon ligt een breed deel (axon hillock) dat cellichaam verbindt met de
axon. Axon hillock wordt vervolgd door niet-gemyeliniseerd deel (axon initieel
segment) die verantwoordelijk is voor het genereren van een actiepotentiaal.
c. Het niet-gemyeliniseerd segment wordt vervolgd door een lang gemyeliniseerd
segment, deze myelineschede zorgt dat de actiepotentiaal sneller en verder
voortplant doorheen axon. Myelineschede regelmatig onderbroken in wat we
noemen ‘knopen van Ranvier’, verantwoordelijk voor de regeneratie van het
actiepotentiaal.
4. Presynaptische terminal
a. Plaats waar chemische of elektrische signalen zullen overgedragen worden naar
andere neuronen.
, Classificatie :
1. Afstand axonale projectie
a. Axon die in dezelfde hersenregio blijft = interneuron
b. Axon die verschillende regio’s overbrugt = projecting neuron
2. Dendritische boom
a. Duidelijk onderscheid tussen axon en dendrieten = pyramidaal
b. Geen duidelijk onderscheid tussen axon en dendrieten = radiaal
3. Processen (= aantal uitlopers)
a. 1 proces = unipolair, geeft enkel het signaal door, verwerkt signaal niet
b. 2 processen = bipolair, kan signaal beperkt verwerken
c. Multipolair (meerdere processen) = bevat een axon en vele dendrieten, dit
type neuron kan signalen ontvangen en verwerken.
Vraag 2 : Wat zijn gliacellen en geef 3 voorbeelden van type glia cellen met hun functie
Gliacellen zijn cellen in het zenuwstelsel die een ondersteunende functie hebben voor de neuronen.
Ze worden gedefinieerd door het wat ze NIET hebben (geen axonen, genereren geen actie-en
synaptische potentiaal)
3 voorbeelden zijn :
Astrocyten : opslag glycogeen, voeden de hersenen bij wegval glucosetoevoer uit bloed
Schwann-cellen; produceren myelineschede voor zenuwen in het perifere zenuwstelsel (kan
ook oligodendrocyten gebruiken, zelfde functie als Schwann-cellen maar dan in het centrale
zenuwstelsel
Microglia : zijn de macrofagen van het CNS, spelen een rol in het afweersysteem van het CZS,
wegwerken antigenen en wondherstel na inflammatie
1. Vraag 3 : Bespreek ruimtelijke en tijdelijke sommatie van input signalen en modulatie van
AP vuurfrequentie thv axon initieel segment
PSP = post-synaptische potentialen zijn zeer klein dus is het zeer moeilijk om individeel de
drempelwaarde in een axon initieel segment te bereiken, om een AP op te wekken. Er zijn dus
meerdere contacten nodig!
Ruimtelijke sommatie :
Combinatie van EPSPs afkomstig van meerdere dendrieten
EPSPs toekomend in meerdere dendrieten, die afzonderlijk niet sterk genoeg zijn om een AP
op te wekken, komen samen toe in cellichaam om gezamenlijk toch een signaal op te
wekken.
Tijdelijke sommatie :
Combinatie van kort op elkaar volgende EPSPs
Herhaaldelijk en snel opwekken van EPSPs zorgt ervoor dat het vorige membraanpotentiaal
nog geen kans heeft gehad om terug naar zijn basale waarde te gaan. Het nieuw toegekomen
EPSP zal combineren met het vorige waardoor er een sterkere EPSP wordt gevormd dan
beide apart. Herhaling van dit proces levert uiteindelijk een EPSP die dan sterk genoeg is om
een cellichaam te stimuleren tot actie.
, Modulatie van AP-vuurfrequentie
De AP-vuurfrequentie/tijdelijke sommatie kan niet oneindig worden opgedreven, uiteindelijk stoot
men op de absolute refractaire periode. Dit is een tijdsperiode na genereren van een AP waarna het
voor neuronen niet mogelijk is om nog een AP te genereren omdat Na+ kanalen moeten recupereren
van hun geïnactiveerde toestand en K+ kanalen moeten sluiten en dit neemt toch een bepaalde
tijdshoeveelheid in beslag.
Repetitive (Refractaire periode blijft het zelfde) en adaptatie (refractaire periode vergroot omdat K-
kanalen trager openen/sluiten)
Vraag 4 : Bespreek het effect van de kabelconstante op de propagatie van een PSP in dendrieten en
bespreek de rol van myelinisatie op AP-propagatie van een axon
Lengteconstante:
Dendrieten doen aan passieve propagatie; ze brengen geen Na+ kanalen tot expressie en kunnen
geen AP’en opwekken.
Dat wil zeggen dat de propagatie van een PSP in een dendriet zal afnemen en deze afname is
afhankelijk van de lengteconstante.
De lengteconstante geeft aan wat de kracht van een signaal is nadat het een bepaalde afstand heeft
afgelegd en is afhankelijk van oa. de straal van een dendriet (‘a)
Dit betekent dat het signaal in dikkere dendrieten minder snel zal afnemen dan bij dunnere
dendrieten en signalen verder zullen propageren.
Tijdsconstante
Hoe dikker de zenuw, hoe sneller de propagatie, dit kan worden aangetoond via de tijdsconstante.
Hoe groter T (tijdsconstante), hoe langer het duurt voor een signaal om te propageren.
Myelinisatie
Door de myelinisatie van een axon zal het neuron worden geïsoleerd met een myelineschede en zal
de membraanweerstand toenemen. Elke wikkeling van myeline rond een axon zorgt voor een
verhoging van de membraanweerstand en zorgt dat de lengteconstante zal stijgen, het gevolg is wel
dat de membraancapaciteit daalt.
In de knopen van Ranvier (plaatsen zonder myelineschede) bevinden zich Na & K-kanalen die een AP
kunnen genereren, dus die knopen zullen ervoor zorgen dat er telkens opnieuw een AP gegenereerd
zal kunnen worden. In segmenten van het axon omgeven door myeline kan enkel aan passieve
propagatie gedaan worden, maar over het hele axon heen gebeurt door de knopen van ranvier
actieve propagatie.
een neuron inclusief de basisclassificatie van neuronen
Het menselijk zenuwstelsel is onderverdeeld in 3 delen :
1. Het centraal zenuwstelsel (CNS)
a. Zenuwen gelegen in hersenen en ruggengraat
b. 2e craniale zenuw en retina
2. Het perifere zenuwstelsel (PNS)
a. Alle perifere zenuwen
b. Alle craniale zenuwen, behalve de 2e
c. Afferente en efferente zenuwen die signalen van en naar het CZS voeren
3. Autonoom zenuwstelsel
a. Bepaalde delen van het CZS en PZS
b. Reguleert de organen
Belangrijk!
Het CZS en PZS zijn gescheiden door de bloedhersenbarrière en door 3 membranen (pia
mater, arachnoidea en dura mater)
Anatomische distributie van de information flow :
o Visceraal : van en naar interne organen : innervatie van organen
o Somatisch : van en naar allesbehalve organen : innervatie huid/spieren
De morfologie van een neuron :
1. Cellichaam/soma
a. Gebied rond kern neuron, verantwoordelijk voor onderhoud van het neuron en
synthese van eiwitten, ontvangt informatie van de dendrieten en verwerkt deze
deels en stuurt ze door naar het axon.
2. Dendrieten
a. Uitsteeksels van het cellichaam die signalen ontvangen van andere neuronen en
doorgeven naar het cellichaam
3. Axon
a. Langwerpige uitsteeksel van het cellichaam, verantwoordelijk voor verwerken en
versturen van signalen over lange afstand naar andere neuronen.
b. Aan basis van axon ligt een breed deel (axon hillock) dat cellichaam verbindt met de
axon. Axon hillock wordt vervolgd door niet-gemyeliniseerd deel (axon initieel
segment) die verantwoordelijk is voor het genereren van een actiepotentiaal.
c. Het niet-gemyeliniseerd segment wordt vervolgd door een lang gemyeliniseerd
segment, deze myelineschede zorgt dat de actiepotentiaal sneller en verder
voortplant doorheen axon. Myelineschede regelmatig onderbroken in wat we
noemen ‘knopen van Ranvier’, verantwoordelijk voor de regeneratie van het
actiepotentiaal.
4. Presynaptische terminal
a. Plaats waar chemische of elektrische signalen zullen overgedragen worden naar
andere neuronen.
, Classificatie :
1. Afstand axonale projectie
a. Axon die in dezelfde hersenregio blijft = interneuron
b. Axon die verschillende regio’s overbrugt = projecting neuron
2. Dendritische boom
a. Duidelijk onderscheid tussen axon en dendrieten = pyramidaal
b. Geen duidelijk onderscheid tussen axon en dendrieten = radiaal
3. Processen (= aantal uitlopers)
a. 1 proces = unipolair, geeft enkel het signaal door, verwerkt signaal niet
b. 2 processen = bipolair, kan signaal beperkt verwerken
c. Multipolair (meerdere processen) = bevat een axon en vele dendrieten, dit
type neuron kan signalen ontvangen en verwerken.
Vraag 2 : Wat zijn gliacellen en geef 3 voorbeelden van type glia cellen met hun functie
Gliacellen zijn cellen in het zenuwstelsel die een ondersteunende functie hebben voor de neuronen.
Ze worden gedefinieerd door het wat ze NIET hebben (geen axonen, genereren geen actie-en
synaptische potentiaal)
3 voorbeelden zijn :
Astrocyten : opslag glycogeen, voeden de hersenen bij wegval glucosetoevoer uit bloed
Schwann-cellen; produceren myelineschede voor zenuwen in het perifere zenuwstelsel (kan
ook oligodendrocyten gebruiken, zelfde functie als Schwann-cellen maar dan in het centrale
zenuwstelsel
Microglia : zijn de macrofagen van het CNS, spelen een rol in het afweersysteem van het CZS,
wegwerken antigenen en wondherstel na inflammatie
1. Vraag 3 : Bespreek ruimtelijke en tijdelijke sommatie van input signalen en modulatie van
AP vuurfrequentie thv axon initieel segment
PSP = post-synaptische potentialen zijn zeer klein dus is het zeer moeilijk om individeel de
drempelwaarde in een axon initieel segment te bereiken, om een AP op te wekken. Er zijn dus
meerdere contacten nodig!
Ruimtelijke sommatie :
Combinatie van EPSPs afkomstig van meerdere dendrieten
EPSPs toekomend in meerdere dendrieten, die afzonderlijk niet sterk genoeg zijn om een AP
op te wekken, komen samen toe in cellichaam om gezamenlijk toch een signaal op te
wekken.
Tijdelijke sommatie :
Combinatie van kort op elkaar volgende EPSPs
Herhaaldelijk en snel opwekken van EPSPs zorgt ervoor dat het vorige membraanpotentiaal
nog geen kans heeft gehad om terug naar zijn basale waarde te gaan. Het nieuw toegekomen
EPSP zal combineren met het vorige waardoor er een sterkere EPSP wordt gevormd dan
beide apart. Herhaling van dit proces levert uiteindelijk een EPSP die dan sterk genoeg is om
een cellichaam te stimuleren tot actie.
, Modulatie van AP-vuurfrequentie
De AP-vuurfrequentie/tijdelijke sommatie kan niet oneindig worden opgedreven, uiteindelijk stoot
men op de absolute refractaire periode. Dit is een tijdsperiode na genereren van een AP waarna het
voor neuronen niet mogelijk is om nog een AP te genereren omdat Na+ kanalen moeten recupereren
van hun geïnactiveerde toestand en K+ kanalen moeten sluiten en dit neemt toch een bepaalde
tijdshoeveelheid in beslag.
Repetitive (Refractaire periode blijft het zelfde) en adaptatie (refractaire periode vergroot omdat K-
kanalen trager openen/sluiten)
Vraag 4 : Bespreek het effect van de kabelconstante op de propagatie van een PSP in dendrieten en
bespreek de rol van myelinisatie op AP-propagatie van een axon
Lengteconstante:
Dendrieten doen aan passieve propagatie; ze brengen geen Na+ kanalen tot expressie en kunnen
geen AP’en opwekken.
Dat wil zeggen dat de propagatie van een PSP in een dendriet zal afnemen en deze afname is
afhankelijk van de lengteconstante.
De lengteconstante geeft aan wat de kracht van een signaal is nadat het een bepaalde afstand heeft
afgelegd en is afhankelijk van oa. de straal van een dendriet (‘a)
Dit betekent dat het signaal in dikkere dendrieten minder snel zal afnemen dan bij dunnere
dendrieten en signalen verder zullen propageren.
Tijdsconstante
Hoe dikker de zenuw, hoe sneller de propagatie, dit kan worden aangetoond via de tijdsconstante.
Hoe groter T (tijdsconstante), hoe langer het duurt voor een signaal om te propageren.
Myelinisatie
Door de myelinisatie van een axon zal het neuron worden geïsoleerd met een myelineschede en zal
de membraanweerstand toenemen. Elke wikkeling van myeline rond een axon zorgt voor een
verhoging van de membraanweerstand en zorgt dat de lengteconstante zal stijgen, het gevolg is wel
dat de membraancapaciteit daalt.
In de knopen van Ranvier (plaatsen zonder myelineschede) bevinden zich Na & K-kanalen die een AP
kunnen genereren, dus die knopen zullen ervoor zorgen dat er telkens opnieuw een AP gegenereerd
zal kunnen worden. In segmenten van het axon omgeven door myeline kan enkel aan passieve
propagatie gedaan worden, maar over het hele axon heen gebeurt door de knopen van ranvier
actieve propagatie.
