TRAUMATOLOGIE
BASISPRINCIPES FRACTUUR STABILISATIE
DOELSTELLINGEN
o Breukreductie en fixatie van fractuurfragmenten om de anatomische relaties te
herstellen
o Breukfixatie die absolute of relatieve stabiliteit biedt, afhankelijk van het type fractuur,
de patiënt en het letsel
o Vroegtijdige en veilige mobilisatie en revalidatie, waarbij de patiënt als geheel wordt
gezien
Het kan zijn dat 2 personen dezelfde leeftijd hebben, maar dat hun
algemene gezondheid heel verschillend is --> heeft impact op revalidatie
Kijken naar de patiënt en niet alleen het probleem
Dit is de rol van de kinesitherapeut
Holistische aanpak is enorm belangrijk : whole body, fysieke en mentale gezondheid,
omgevingsfactoren
o Behoud van de bloedtoevoer naar de zachte weefsels en het bot door zachte
reductietechnieken en zorgvuldige omgang met zachte weefsels
Chirurgische fractuurbehandeling maakt onmiddellijke mobilisatie mogelijk
IMPACT FRACTUUR FIXATIE OP KINESITHERAPIE EN REVALIDATIE
o PRIORITEITEN VOLGORDE
Passieve mobilisatie
Actieve mobilisatie
Herstel van kracht
Herstel van uithoudingsvermogen
Coördinatie
o MOBILISATIE, THE IMPORTANCE OF A QUICH START
Start de mobilisatie op de dag van of de dag na de fractuur behandeling, vanaf dat de
bloeding in controle is
Littekenvorming begint al in de dagen na de operatie (kunnen stijfheid
veroorzaken)
Spierdisbalans als reactie op trauma:
Fysiologisch beschermingsmechanisme van het lichaam --> remt
gewrichtsbewegingen
Veroorzaakt pijn
Kan contracturen veroorzaken
Behandeling: strekken van de hypertone spieren, tonificatie van de
hypotone spieren
Groter risico op kapselretractie + littekenvorming na intra-articulaire fracturen
o HOE TE MOBILISEREN
Actieve mobilisatie moet volgen op passieve mobilisatie
Mobilisatie moet de pijngrenzen overschrijden, maar moet onder het niveau van
intolerantie blijven
Controleer de postoperatieve instructies van de chirurg --> uitzonderingen voor
volledige mobilisatie na een operatie zijn:
Peesreparatie: actieve mobilisatie van de gerepareerde pees is niet
direct toegestaan
Prothetische vervanging (heup, schouder): volledig bewegingsbereik niet
onmiddellijk toegestaan
Implantaat met intra-articulaire positie: geen volledig bewegingsbereik
toegestaan zolang het implantaat op zijn plaats zit
Osteosynthese met pinnen + draden: geen volledige bewegingsvrijheid
, onmiddellijk toegestaan
o IMPACT VAN PIJN
Pijn wordt veroorzaakt door de laesie en door de chirurgische behandeling
Het belang van pijnmedicatie, gerelateerd aan de timing van fysiotherapie
Herken gerefereerde pijn (VB: kniepijn veroorzaakt door heupfractuur)
Herken abnormale pijn:
Compartiment syndroom
Zenuw laesie
Loslaten van implantaat / Secundaire fractuurverplaatsing / gewrichtsdislocatie
(prothese)
o IMPACT VAN ZWELLING
Zwelling wordt veroorzaakt door de laesie en door de chirurgische behandeling
De zwelling begint op het moment van het trauma --> tot 5 dagen aanhouden
Zwelling heeft invloed op de mobilisatie:
Beperkt de volledige mobilisatie
Stop de mobilisatie bij extreme zwelling (blaasvorming) voor het vermijden van
huidscheuren
Acute behandeling van zwelling = RICE (rust, ijs, compressie, elevatie)
In de heel acute fase is het goed om dit principe toe te passen, maar op
lange termijn is er geen effect
Zeker geen effect van langdurige rust --> je moet meteen starten met
mobiliseren na de operatie
o INTERPRETATIE VAN BEPERKTE BEWEGING
Zwelling
Spierdisbalans
Kapsulaire terugtrekking / littekenvorming
Ontwrichting, verplaatsing van fractuur fragmenten
Neurologische oorzaak : parese, paralyse
Terugkoppelen naar de behandelende arts om te achterhalen wat het
onderliggende probleem is van de beperkte beweging
,OPERATIE TECHNIEKEN
Absolute stabiliteit : conventionele stijve plaat- en schroefosteosynthese
Relatieve stabiliteit: biologische osteosynthese
o Endomedullaire nageling
o Hoekige stabiele plaat- en schroefosteosynthese
Gewrichtsvervangingstechnieken
ABSOLUTE STABILITEIT
PRINCIPE
o perfecte anatomische reductie en absolute stabiliteit van
botfragmenten bereiken (geen beweging)
o Compressie van de fragmenten zodat de fractuurlijn niet
meer zichtbaar is
HELING
o Directe (=primaire) fractuurgenezing
zonder callusvorming door de vorming van
“cutting cones”
o De fractuurlijn kan enkel onder de
microscoop gezien worden
o Er gaat nieuwe botformatie zijn door de
osteoblasten zonder littekenweefsel
IMPLANTAAT ( COMPRESSIE )
o Compressie schroeven
Breukfragmenten worden met een schroef
samengedrukt
De compressieschroef passeert de breuklijn
De schroef glijdt door het nabije fragment heen en
grijpt in het verre fragment aan
Door gebruik te maken van schroeven met gedeeltelijke schroefdraad
Door de proximale cortex te overboren
Als de breuk goed onder compressie staat ga je dit niet meer zien op RX
o Compressieplaten ( plaat met ovalen in )
De eerste schroef wordt geboord en geplaatst
Tweede schroef wordt excentrisch geboord (ver van
breuk)
Door het plaatsen van de tweede schroef worden de breukfragmenten
samengedrukt
Wanneer de schroefkop in de plaat zakt, beweegt de plaat weg van de
breuk en trekt aan de eerste schroef + vast breukfragment naar het
andere fragment
Hierdoor gaat er compressie gegeven worden in de fractuur
INDICATIES
o Oorspronkelijk (1958): alle breuken omdat er geen andere technieken beschikbaar waren
o Vanaf 1980: alleen intra-articulaire fracturen
, VOOR EN NADELEN
VOORDELEN NADELEN
Primaire bot heling, zonder callus vorming Een open reductie met hoge chirurgische
Staat onmiddellijke mobilisatie toe (nodig voor exposure
goede heling van articulaire fracturen) Schade aan zachte weefsels en aan de
periostale vascularisatie
Vertraagde union
Osteonecrose
Hardware fout en verlies van reductie /
secundaire fractuurdislocatie
Ontwikkeling van pseudo-artrose
Minder stabiele fixatie bij patiënten met
osteoporose (vanwege de verminderde
botkwaliteit hebben schroeven minder grip
en kunnen ze losraken)
- Technische nadelen
Chirurgische techniek van compressieplaten kan verlies van reductie veroorzaken
PRIMAIR SECUNDAIR
Primair verlies van reductie door Secundair verlies van reductie door
compressie van het fractuurfragment belasting
naar een plaat zonder anatomische Wanneer je toch een plaat gebruikt
vorm die de anatomie van het bot volgt,
Wanneer je een plaat gebruikt die de kan je reductie nog steeds
anatomische vorm niet volgt waar verliezen
gewoon recht is --> reductie wanneer de schroeven lossen
verliezen omwille van beweging en belasting
BASISPRINCIPES FRACTUUR STABILISATIE
DOELSTELLINGEN
o Breukreductie en fixatie van fractuurfragmenten om de anatomische relaties te
herstellen
o Breukfixatie die absolute of relatieve stabiliteit biedt, afhankelijk van het type fractuur,
de patiënt en het letsel
o Vroegtijdige en veilige mobilisatie en revalidatie, waarbij de patiënt als geheel wordt
gezien
Het kan zijn dat 2 personen dezelfde leeftijd hebben, maar dat hun
algemene gezondheid heel verschillend is --> heeft impact op revalidatie
Kijken naar de patiënt en niet alleen het probleem
Dit is de rol van de kinesitherapeut
Holistische aanpak is enorm belangrijk : whole body, fysieke en mentale gezondheid,
omgevingsfactoren
o Behoud van de bloedtoevoer naar de zachte weefsels en het bot door zachte
reductietechnieken en zorgvuldige omgang met zachte weefsels
Chirurgische fractuurbehandeling maakt onmiddellijke mobilisatie mogelijk
IMPACT FRACTUUR FIXATIE OP KINESITHERAPIE EN REVALIDATIE
o PRIORITEITEN VOLGORDE
Passieve mobilisatie
Actieve mobilisatie
Herstel van kracht
Herstel van uithoudingsvermogen
Coördinatie
o MOBILISATIE, THE IMPORTANCE OF A QUICH START
Start de mobilisatie op de dag van of de dag na de fractuur behandeling, vanaf dat de
bloeding in controle is
Littekenvorming begint al in de dagen na de operatie (kunnen stijfheid
veroorzaken)
Spierdisbalans als reactie op trauma:
Fysiologisch beschermingsmechanisme van het lichaam --> remt
gewrichtsbewegingen
Veroorzaakt pijn
Kan contracturen veroorzaken
Behandeling: strekken van de hypertone spieren, tonificatie van de
hypotone spieren
Groter risico op kapselretractie + littekenvorming na intra-articulaire fracturen
o HOE TE MOBILISEREN
Actieve mobilisatie moet volgen op passieve mobilisatie
Mobilisatie moet de pijngrenzen overschrijden, maar moet onder het niveau van
intolerantie blijven
Controleer de postoperatieve instructies van de chirurg --> uitzonderingen voor
volledige mobilisatie na een operatie zijn:
Peesreparatie: actieve mobilisatie van de gerepareerde pees is niet
direct toegestaan
Prothetische vervanging (heup, schouder): volledig bewegingsbereik niet
onmiddellijk toegestaan
Implantaat met intra-articulaire positie: geen volledig bewegingsbereik
toegestaan zolang het implantaat op zijn plaats zit
Osteosynthese met pinnen + draden: geen volledige bewegingsvrijheid
, onmiddellijk toegestaan
o IMPACT VAN PIJN
Pijn wordt veroorzaakt door de laesie en door de chirurgische behandeling
Het belang van pijnmedicatie, gerelateerd aan de timing van fysiotherapie
Herken gerefereerde pijn (VB: kniepijn veroorzaakt door heupfractuur)
Herken abnormale pijn:
Compartiment syndroom
Zenuw laesie
Loslaten van implantaat / Secundaire fractuurverplaatsing / gewrichtsdislocatie
(prothese)
o IMPACT VAN ZWELLING
Zwelling wordt veroorzaakt door de laesie en door de chirurgische behandeling
De zwelling begint op het moment van het trauma --> tot 5 dagen aanhouden
Zwelling heeft invloed op de mobilisatie:
Beperkt de volledige mobilisatie
Stop de mobilisatie bij extreme zwelling (blaasvorming) voor het vermijden van
huidscheuren
Acute behandeling van zwelling = RICE (rust, ijs, compressie, elevatie)
In de heel acute fase is het goed om dit principe toe te passen, maar op
lange termijn is er geen effect
Zeker geen effect van langdurige rust --> je moet meteen starten met
mobiliseren na de operatie
o INTERPRETATIE VAN BEPERKTE BEWEGING
Zwelling
Spierdisbalans
Kapsulaire terugtrekking / littekenvorming
Ontwrichting, verplaatsing van fractuur fragmenten
Neurologische oorzaak : parese, paralyse
Terugkoppelen naar de behandelende arts om te achterhalen wat het
onderliggende probleem is van de beperkte beweging
,OPERATIE TECHNIEKEN
Absolute stabiliteit : conventionele stijve plaat- en schroefosteosynthese
Relatieve stabiliteit: biologische osteosynthese
o Endomedullaire nageling
o Hoekige stabiele plaat- en schroefosteosynthese
Gewrichtsvervangingstechnieken
ABSOLUTE STABILITEIT
PRINCIPE
o perfecte anatomische reductie en absolute stabiliteit van
botfragmenten bereiken (geen beweging)
o Compressie van de fragmenten zodat de fractuurlijn niet
meer zichtbaar is
HELING
o Directe (=primaire) fractuurgenezing
zonder callusvorming door de vorming van
“cutting cones”
o De fractuurlijn kan enkel onder de
microscoop gezien worden
o Er gaat nieuwe botformatie zijn door de
osteoblasten zonder littekenweefsel
IMPLANTAAT ( COMPRESSIE )
o Compressie schroeven
Breukfragmenten worden met een schroef
samengedrukt
De compressieschroef passeert de breuklijn
De schroef glijdt door het nabije fragment heen en
grijpt in het verre fragment aan
Door gebruik te maken van schroeven met gedeeltelijke schroefdraad
Door de proximale cortex te overboren
Als de breuk goed onder compressie staat ga je dit niet meer zien op RX
o Compressieplaten ( plaat met ovalen in )
De eerste schroef wordt geboord en geplaatst
Tweede schroef wordt excentrisch geboord (ver van
breuk)
Door het plaatsen van de tweede schroef worden de breukfragmenten
samengedrukt
Wanneer de schroefkop in de plaat zakt, beweegt de plaat weg van de
breuk en trekt aan de eerste schroef + vast breukfragment naar het
andere fragment
Hierdoor gaat er compressie gegeven worden in de fractuur
INDICATIES
o Oorspronkelijk (1958): alle breuken omdat er geen andere technieken beschikbaar waren
o Vanaf 1980: alleen intra-articulaire fracturen
, VOOR EN NADELEN
VOORDELEN NADELEN
Primaire bot heling, zonder callus vorming Een open reductie met hoge chirurgische
Staat onmiddellijke mobilisatie toe (nodig voor exposure
goede heling van articulaire fracturen) Schade aan zachte weefsels en aan de
periostale vascularisatie
Vertraagde union
Osteonecrose
Hardware fout en verlies van reductie /
secundaire fractuurdislocatie
Ontwikkeling van pseudo-artrose
Minder stabiele fixatie bij patiënten met
osteoporose (vanwege de verminderde
botkwaliteit hebben schroeven minder grip
en kunnen ze losraken)
- Technische nadelen
Chirurgische techniek van compressieplaten kan verlies van reductie veroorzaken
PRIMAIR SECUNDAIR
Primair verlies van reductie door Secundair verlies van reductie door
compressie van het fractuurfragment belasting
naar een plaat zonder anatomische Wanneer je toch een plaat gebruikt
vorm die de anatomie van het bot volgt,
Wanneer je een plaat gebruikt die de kan je reductie nog steeds
anatomische vorm niet volgt waar verliezen
gewoon recht is --> reductie wanneer de schroeven lossen
verliezen omwille van beweging en belasting