een VOLLEDIGE SAMENVATTING van ADVANCED PRACTICAL SKILLS onderste lidmaat 2E MASTER 1SEM

DE HEUP
1.INSPECTIE
Inspectie wordt nooit door kleren heen uitgevoerd
 Globale inspectie
o algemene houding
 hyper kyfolordotische houding  anteversie bekken : anterieure heupflexoren kunnen
verkort of hypertoon zijn en de hamstrings gaan meer verlengen
 flatback houding
 swayback houding
o gewichtsverdeling
o stand benen, bekken, LWZ, …
o dynamisch
 Lokale inspectie
o botcontouren
o gewrichtsstand
o spierconditie
o huidtoestand

 structurele verandering: aangeboren
o niet veranderlijk buiten door operatie
 functionele verandering: spierfunctie probleem
o wel nog corrigeerbaar
 RX-foto’s vaak nodig om onderscheid te kunnen maken

 HOEK TUSSEN COLLUM FEMORIS EN SCHAFT
o Normaal : 125°  richting van krachtvector door het midden
van het acetabulum
o Coxa valga : >135°  krachtvector meer naar boven : been
meer naar lateraal  VARUM stand OL
 Compensatie : abductiestand
o Coxa vara : <120°  krachtvector meer naar onderen : been
meen naar mediaal  VALGUM stand OL
 Compensatie : adductiestand

 VERHOUDING CONDYLI FEMORIS EN COLLUM FEMORIS
o Normaal : 15° : de actielijn thv het midden van
acetabulum
o Anteversie : 35° grotere hoek : krachtvector meer naar
voor
 verhoogde MEDIALE rotatie van dijbeen
( binnenkant voet wandelen )
o Retroversie : 5° Kleinere hoek : krachtvector meer naar achter
 verhoogde LATERALE Rotatie van dijbeen
 CALCANEAL VALGUS
o = Pelvis rotatie, endorotatie femur, knie valgus, endorotatie tibia, pronatie voet

2.PALPATIE
 temperatuur en zwelling
o voor en na klinisch onderzoek
 structuurpalpatie: op einde van onderzoek
o kan al voor provocatie zorgen, dat de rest van het onderzoek beïnvloedt  gaan we op het einde
van het KO doen

,3. ACTIEF BEWEEGLIJKHEIDSONDERZOEK
Actief: beweging actief uitvoeren door patiënt  de therapeut gaat de beweging gaan analyseren
 belang van comfort: ontspannen en comfortabele houding
 we willen tijdens de analyse antwoordt op :
o beweeglijkheid (ROM)
o pijn (ook bevragen)
o coördinatie
o compensaties
o bereidheid voor uitvoeren beweging
 fear avoidance: schrik
 Aandachtspunten
o keuze van bewegingen op basis van anamnese
o voor het passief onderzoek
o bilateraal, waarbij eerst niet-aangedane zijde
o functie van heup altijd in combinatie met SIG en lumbaal
 Functionele testen  we gaan het nodig hebben tijdens het dagelijks functioneren
o Functionele demo : de pijnlijke beweging/houding
o controle gangpatroon, posturale balans
o tenenstand, hurken, uitvalpas, lopen, springen
 Lokaal-anatomische testen
o fysiologische beweging flexie, extensie, abductie, adductie, endo, exo
o a fysiologische bewegingen : translatie en tractie

 Belang van kinetaal: eenvoudige communicatie = kunnen uitleggen van bewegingen in lekentaal
!!! Steeds 5 componenten analyseren en bevragen !!!
o vb. flexie heup:
 INSTRUCTIE : je mag je knie tot aan je schouder brengen,
 niet met gestrekte knie  eerder lengtetest van hamstrings
 verwachte compensatie: meedraaien bekken en lumbaal vanaf 120°
 indien eerder: niet verwacht
o vb. extensie heup
 INSTRUCTIE : probeer een gestrekt been zo hoog mogelijk te heffen
 verwachte compensatie: lumbaal meebewegen vanaf 20°
 Lig vs stand
 In stand meer zwaarte kracht, hoger valrisico en meer posturale controle nodig
wel functioneler
o Vb. abductie heup
 INSTRUCTIE : vraag of hij het been zo ver mogelijk naar zijkant wil brengen, tenen naar het
plafond blijven wijzen
o Vb. adductie heup
 INSTRUCTIE niet geteste been gaat over het te testen been in 4 en dat adductie uitvoeren
o Vb. exorotatie heup
 INSTRUCTIE : je mag je rechter hiel naar linker knie brengen, probeer bovenbeen stil op tafel
te houden
 Compensatie : abductie of flexie in de knie
o Vb. endorotatie
 ENDO : hiel naar buiten bewegen, been op tafel laten

,4 PASSIEF BEWEEGLIJKHEIDSONDERZOEK
 Passief: therapeut voert beweging uit
 Vier belangrijke puntjes nagaan:
o ROM (beweeglijkheid)
o pijn (ook bevragen)
o trajectweerstand
o eindgevoel: hard, elastisch of zacht/leeg
 hard: bot op bot (vb. elleboogextensie)
 zacht/leeg: spier op spier (vb. elleboogflexie)
 elastisch: kapsel op rek (vb. heup in elke beweging)
 Aandachtspunten
o bilateraal, waarbij eerst niet-aangedane zijde
 Heupgewricht
o Caput femoris: convex
o Acetabulum: concaaf
tegengestelde rol en glij beweging ( hier wordt niet echt translatie uit gevoerd dus minder van
belang )
o Acetabulum gericht naar lateraal-ventraal-caudaal
o Capsulair patroon; endo>abd/flex>ext
o Rustpositie: 30°flexie – 30° abductie° - lichte exorotatie
o Closed packed position: max extensie – lichte abd – lichte endo
o Gemiddelde bewegingsuitlsag (maar vooral Re – Li vgl)
o Eindgevoel : elastisch

FYSIOLOGISCHE BEWEGINGEN
 Bij rol en glij tegengesteld doet de glij altijd de beweging van de translatie
 angulaire bewegingen: rol- en glijbeweging samen
 comfort van zowel patiënt en therapeut belangrijk
o eigen ergonomie: tafelhoogte veranderen
o positie van patiënt op tafel veranderen
Heupflexie
 UITGANGSHOUDING P.
o Ruglig, kussen onder hoofd en knierol, P. op de rand van de tafel laten
liggen
 UITGANGSHOUDING T.
o 1 hand in de knie knieholte  heupflexie uitvoeren tot SISA
meebeweegt
o 1 hand palperen van SISA  kijken wanneer het bekken gaat kantelen
 40EVALUATIE
o Pijn, ROM, eindgevoel en trajectweerstand
o Verwachting ROM : 120°
Heupextensie
 UITGANGSHOUDING P.
o Buiklig, knierol, P. op rand laten liggen, lage tafelhoogte
o Laat onderbeen maximaal hangen
 UITGANGSHOUDING T.
o 1 hand op mediaal van distale femur plaatsen  tot dat ilium beweegt
o 1 hand palperen van ilium  fixatie op tafel
 EVALUATIE
o Pijn, ROM, eindgevoel en trajectweerstand
o Verwachting ROM : 15-20°

, Heupabductie
 UITGANGSHOUDING P.
o Ruglig, kussen onder hoofd, P. op de rand van de tafel laten liggen, hoge tafelhoogte
 Vermijden van heupflexie
o ! Tenen van voet wijzen recht omhoog  geen endo of exorotatie
 UITGANGSHOUDING T.
o 1 hand onder het onderbeen en houd vast aan mediale knie
o 1 hand palperen van SISA ( ipsi of hetero )  kijken wanneer het bekken
gaat kantelen
 EVALUATIE
o Pijn, ROM, eindgevoel en trajectweerstand
o Verwachting ROM : 45°
Heupadductie
 UITGANGSHOUDING P.
o Ruglig met 1 been als een brug over het andere been
 UITGANGSHOUDING T.
o T. staat contralateraal van het te testen been
o 1 hand onder het onderbeen en vasthouden aan mediale knie
o 1 hand palperen van SISA contralateraal kijken wanneer het bekken gaat kantelen
o !! zorg dat je start vanaf de middellijn ( 0° )
 EVALUATIE
o Pijn, ROM, eindgevoel en trajectweerstand
o Verwachting ROM : 25°
Endo- en exorotatie
 Ruglig
o UITGANGSHOUDING P.
 ruglig, 90° knie flexie en 90° heupflexie
 knie P. moet op borsthoogte van T. zijn
o UITGANGSHOUDING T.
 Optie 1
 1 hand thv ventrale knie
 1 hand onderzijde voet
 Optie 2
 1 hand thv ventrale knie
 1 hand omvat de kuit, onderbeen rust op arm T.
o EVALUATIE
 Pijn, ROM, eindgevoel en trajectweerstand
 Verwachting ROM : 40 endorotatie en 60° exorotatie
 Buiklig - endorotatie
o UITGANGSHOUDING P.
 buiklig, 90° knie flexie
 onderbenen naar de buitenkant laten roteren
o UITGANGSHOUDING T.
 1 hand op distale onderbeen en duwen naar endorotatie
 1 hand op tuber ischiadicum homolateraal
o EVALUATIE
 Verwachting ROM : 40 endorotatie en 60° exorotatie

AFYSIOLOGISCHE BEWEGINGEN
 tracties en translaties vooral tracties en geen translaties
o in lateraal-ventraal-caudale richting
 geen afysiologische onderzoekstechnieken in heup
o tractie wel als behandelingstechniek gebruikt
o tractie gebeurt loodrecht op acetabulum