STRAFRECHT
PRAKTISCH
Nieuw strafwetboek… 8 april 2026 -> wel nog altijd vooral het huidige kennen voor het examen (ook wel het nieuwe maar nog
focus op het ‘oude’)
Als we casus krijgen op examen -> oude toepassen
Maar theorievraag kan wel over het nieuwe -> wordt niet moeilijk zegt ze
Boek is belangrijk -> theorie vooral maar les gaat dan om de voorbeelden en toepassingen
- Ze werkt daarom met randnummers -> per randnummer gaat ze vb’en geven
- Theorie gaat ze wel geven
- Ze geeft geen pwp… boek en codex meepakken naar les
Enkel theorievragen van het nieuw strafwetboek!!!!!!!!!!
DE INHOUD
Wij zien materieel strafrecht (vss van formeel di strafproces)
- Dus exclusief procedure
- Vooral dan algemeen strafrecht -> principes rond het bestaan van wanneer bestraf ik iemand wel dan niet ->
eiglk wat de rechter in het hoofd moet houden
- Ze volgt inhoud van het boek – alles is leerstof -> dus je moet boek kennen plus haar toepassingen en
oefeningen
- Actualiteit
EVALUATIE (CHECK PWP)
- Meerkeuze vragen -> juist of fout GEEN GISCORRECTIE JOEPIE + ook niet uitleggen -> maar niet makkelijke
vragen natuurlijk… want geen giscorrectie dus laat je dan niet vangen; woorden zijn belangrijk/ instinkers
zitten erin
- Theorievragen
o Vb geeft de 5 voorwaarden opdat er sprake is van wettige verdediging -> geef dan de uitleg en ook
de vb’en! -> je moet veeeeel schrijven zegt ze
- Begrip toelichting/uitleggen
o In welk verband
o Wat wilde dat zegggen
o Vb erbij
- Tekst aanvullen
o Vb uit een arrest of vonnis -> uit de context zou je dan moeten kunnen afleiden wat er moet staan
o Vb cijfers van de straf ontbreken ‘gevangenisstraf mag maar xxx jaar lang zijn opdat de rechter
elektronisch toezicht mag doen’ (1j)
- Aantal casussen (3 à 4)
o Ook oplossing toelichten
o Zelf nagaan over wat gaat het; welke regel moet je toepassen, terugvinden codex en dan juist
toepassen op de casus
1
, o Vb wat is hier de maximumstraf hier
o ZE VERWACHT UITLEG!!! Veel schrijven dus (vb juist van 1j ofzo; dan krijg je maar 1/3 alsje geen
uitleg geeft)
- Te kennen:
o Handboek + alles wat ze erbij zegt -> dus vb’en en toep’en + extra eigen notities
2
, INLEIDING
BEGRIP STRAFRECHT
Wat is strafrecht?
- Wat bestrafbaar is en welke straffen er zijn en welk voor welk feit
- Def boek: geheel van rechtsregels die bepalen welke ‘handelingen en onthoudingen’ misdrijven uitmaken,
met welke ‘straffen en maatregelen’ daarop kan gereageerd worden en in welke ‘omstandigheden’ en tav
welke ‘personen’ deze misdrijven kunnen bestraft worden met de voorziene sancties. nr 1
o Handeling: DOEN
Vb: handeling: diefstal art 461 Sw. -> de straf is -> dan art 463 Sw.
o Onthouding: geen hulp verlenen aan iemand in groot gevaar
Vb onthouding: schuldig verzuim art 422bis Sw. (hier staat straf al direct bij; dat is meestal zo
o Straffen:
Opgelijst in art. 7 Sw.
we spreken van een vrijheidsstraf -> Twee types:
Gevangenisstraf -> term tot 5 jaar
Opsluiting
Probatie = verplichte therapie, verplichte opleiding, verplichte opname psychiatrisch
ziekenhuis
o Maatregelen: mogelijk voor personen die niet kunnen gestraft worden
= geestesgestoorden + minderjarigen
Maaaar maatschappij moet natuurlijk beschermd worden -> dus daarom spreken we van
beveiligingsmaatregelen
Die worden dan geïnterneerd! -> di opsluiting + behandeling eiglk
Ook hieronder vallen minderjarigen
o Omstandigheden: dat gaat over de tijd – art 2 Sw.
Speelt rol als het gaat over hoe enzo moet die gestraft worden
ALTIJD kijken naar het moment van de feiten!!!
Vb: je doodt opzettelijk, is er dan en omstandigheid dat je niet strafbaar bent ->
wettige verdediging
o Je moest zo reageren om je eigen leven te beschermen -> Dan straffen we
niet (rechtsvaardigingsgrond) – moet worden bekeken op moment van de
feiten!
o Tav welke personen
Persoon doet er toe
Vb zedenfeiten door leraar specifiek artikel -> dan moet je leraar zijn
Vb Zie minderjarigen en geestesgestoorden ->
Vb + ook de koning -> kan nooit gestraft worden
Waar vinden we het strafrecht nu terug?
2 grote bronnen:
- 1) Sw.: Bestaat uit 2 delen (ook bij nieuwe)
o Deel 1 = algemene deel
Algemeen strafrecht -> wij gaan vooral dat zien
Algemene principes rond strafbaarheid, bestraffing (hoe straffen, wie etc)
3
, Art 1-100ter Sw.
DAARNAAST: complementaire wetten (aanvullende wetten bij deel 1 strafrecht)
Hier vind je ook algemene principes
Vb nr 2
o Probatiewet -> regelt de mogelijkheid voor de rechter om een straf met
uitstel uit te spreken; opschroting etc (zie later)
o Interneringswet
o Jeugddelinquentiedecreet
o Deel 2 = bijzondere deel
Bijzonder strafrecht van het strafwetboek
Alles vanaf 101 tot einde
= omschrijving van allemaal misdrijven + daaraan gekoppeld de strafmaat
- 2) Bijzondere strafwetten
o = strafwetten die ook bijzonder strafrecht omvatten
o DI = bijzonder strafwetten van het bijzonder strafrecht
o Ook over misdrijven met hun specifieke straf
o Vb: Nr 3 -> wegverkeerswet => di bijzondere strafwet ook drugswet; hormonenwet; wapenwet etc.
o Kan ook 1 enkel artikel zijn; vb in het fiscaal recht -> di strafbaar met deze straf
NU VRAAG: IS DAT ALGEMENE VAN TOEPASSING OP DAT TWEEDE DEEL EN OP DIE BIJZONDERE STRAFWETTEN
- Art 100 Sw.
- Regelt de verhouding tussen deel 1 en deel 2 maar vooral tussen deel 1 en de bijzondere strafwetten
- = alle principes/regels van deel 1 zijn van toepassing op deel 2 (dit zonder uitzondering!!!!!!!!!!!)
- => MAAR OOK van toepassing op de bijzondere strafweten MET UITZONDERING VAN:
o 1. Bijzondere strafwet voorziet zelf een afwijking
Vb je ziet in de drugwet staan ‘art 53 Sw. is niet van toepassing op artikel X en Y van deze
wet’
o 2. Art 85 Sw. + artt 66 – 67 Sw.
Di 85: verzachtende omstandigheden bij wanbedrijven (feit waar 8d – 5j straf op staan)
Die regels gelden dus niet als je geconfronteerd wordt met een wanbedrijf uit een
bijzondere strafwet
66-67: medeplichtigen en mededaders
Wanneer ben je medeplichtig en welke straf riskeer je dan -> dus bijzondere
strafwet kan er vanafwijken
o MAAAAAAR art 100 zegt dan TENZIJ (dus dan TOCH VAN TOEPASSING)
Als de bijzondere strafwet zegt van wel; dus dat die bijz strafwet zegt ik verklaar ze wel van
toepassing
Praktijk: bijna altijd vb Drugwet; maar vb wegverkeerswet daar staat dat niet in (-> Dus vb
verzachtende omstandigheden bij verkeerswet GAAT NIET)
! nieuwe strafwetboek !
- Probatiewet wordt opgenomen in deel 1 -> dus wordt algemeen strafrecht
- Plus de uitzonderingen verdwijnen
o Tenzij dat de bijzondere strafwetten het dan ook weer uitsluiten
- Nieuw scharnierartikel die de verhoudingen regelt (art 77)
- Ook art 78 regelt de toepassing van het deel 1 van het neiuwe strafwetboek op de oude bijzondere
strafwetten
4
PRAKTISCH
Nieuw strafwetboek… 8 april 2026 -> wel nog altijd vooral het huidige kennen voor het examen (ook wel het nieuwe maar nog
focus op het ‘oude’)
Als we casus krijgen op examen -> oude toepassen
Maar theorievraag kan wel over het nieuwe -> wordt niet moeilijk zegt ze
Boek is belangrijk -> theorie vooral maar les gaat dan om de voorbeelden en toepassingen
- Ze werkt daarom met randnummers -> per randnummer gaat ze vb’en geven
- Theorie gaat ze wel geven
- Ze geeft geen pwp… boek en codex meepakken naar les
Enkel theorievragen van het nieuw strafwetboek!!!!!!!!!!
DE INHOUD
Wij zien materieel strafrecht (vss van formeel di strafproces)
- Dus exclusief procedure
- Vooral dan algemeen strafrecht -> principes rond het bestaan van wanneer bestraf ik iemand wel dan niet ->
eiglk wat de rechter in het hoofd moet houden
- Ze volgt inhoud van het boek – alles is leerstof -> dus je moet boek kennen plus haar toepassingen en
oefeningen
- Actualiteit
EVALUATIE (CHECK PWP)
- Meerkeuze vragen -> juist of fout GEEN GISCORRECTIE JOEPIE + ook niet uitleggen -> maar niet makkelijke
vragen natuurlijk… want geen giscorrectie dus laat je dan niet vangen; woorden zijn belangrijk/ instinkers
zitten erin
- Theorievragen
o Vb geeft de 5 voorwaarden opdat er sprake is van wettige verdediging -> geef dan de uitleg en ook
de vb’en! -> je moet veeeeel schrijven zegt ze
- Begrip toelichting/uitleggen
o In welk verband
o Wat wilde dat zegggen
o Vb erbij
- Tekst aanvullen
o Vb uit een arrest of vonnis -> uit de context zou je dan moeten kunnen afleiden wat er moet staan
o Vb cijfers van de straf ontbreken ‘gevangenisstraf mag maar xxx jaar lang zijn opdat de rechter
elektronisch toezicht mag doen’ (1j)
- Aantal casussen (3 à 4)
o Ook oplossing toelichten
o Zelf nagaan over wat gaat het; welke regel moet je toepassen, terugvinden codex en dan juist
toepassen op de casus
1
, o Vb wat is hier de maximumstraf hier
o ZE VERWACHT UITLEG!!! Veel schrijven dus (vb juist van 1j ofzo; dan krijg je maar 1/3 alsje geen
uitleg geeft)
- Te kennen:
o Handboek + alles wat ze erbij zegt -> dus vb’en en toep’en + extra eigen notities
2
, INLEIDING
BEGRIP STRAFRECHT
Wat is strafrecht?
- Wat bestrafbaar is en welke straffen er zijn en welk voor welk feit
- Def boek: geheel van rechtsregels die bepalen welke ‘handelingen en onthoudingen’ misdrijven uitmaken,
met welke ‘straffen en maatregelen’ daarop kan gereageerd worden en in welke ‘omstandigheden’ en tav
welke ‘personen’ deze misdrijven kunnen bestraft worden met de voorziene sancties. nr 1
o Handeling: DOEN
Vb: handeling: diefstal art 461 Sw. -> de straf is -> dan art 463 Sw.
o Onthouding: geen hulp verlenen aan iemand in groot gevaar
Vb onthouding: schuldig verzuim art 422bis Sw. (hier staat straf al direct bij; dat is meestal zo
o Straffen:
Opgelijst in art. 7 Sw.
we spreken van een vrijheidsstraf -> Twee types:
Gevangenisstraf -> term tot 5 jaar
Opsluiting
Probatie = verplichte therapie, verplichte opleiding, verplichte opname psychiatrisch
ziekenhuis
o Maatregelen: mogelijk voor personen die niet kunnen gestraft worden
= geestesgestoorden + minderjarigen
Maaaar maatschappij moet natuurlijk beschermd worden -> dus daarom spreken we van
beveiligingsmaatregelen
Die worden dan geïnterneerd! -> di opsluiting + behandeling eiglk
Ook hieronder vallen minderjarigen
o Omstandigheden: dat gaat over de tijd – art 2 Sw.
Speelt rol als het gaat over hoe enzo moet die gestraft worden
ALTIJD kijken naar het moment van de feiten!!!
Vb: je doodt opzettelijk, is er dan en omstandigheid dat je niet strafbaar bent ->
wettige verdediging
o Je moest zo reageren om je eigen leven te beschermen -> Dan straffen we
niet (rechtsvaardigingsgrond) – moet worden bekeken op moment van de
feiten!
o Tav welke personen
Persoon doet er toe
Vb zedenfeiten door leraar specifiek artikel -> dan moet je leraar zijn
Vb Zie minderjarigen en geestesgestoorden ->
Vb + ook de koning -> kan nooit gestraft worden
Waar vinden we het strafrecht nu terug?
2 grote bronnen:
- 1) Sw.: Bestaat uit 2 delen (ook bij nieuwe)
o Deel 1 = algemene deel
Algemeen strafrecht -> wij gaan vooral dat zien
Algemene principes rond strafbaarheid, bestraffing (hoe straffen, wie etc)
3
, Art 1-100ter Sw.
DAARNAAST: complementaire wetten (aanvullende wetten bij deel 1 strafrecht)
Hier vind je ook algemene principes
Vb nr 2
o Probatiewet -> regelt de mogelijkheid voor de rechter om een straf met
uitstel uit te spreken; opschroting etc (zie later)
o Interneringswet
o Jeugddelinquentiedecreet
o Deel 2 = bijzondere deel
Bijzonder strafrecht van het strafwetboek
Alles vanaf 101 tot einde
= omschrijving van allemaal misdrijven + daaraan gekoppeld de strafmaat
- 2) Bijzondere strafwetten
o = strafwetten die ook bijzonder strafrecht omvatten
o DI = bijzonder strafwetten van het bijzonder strafrecht
o Ook over misdrijven met hun specifieke straf
o Vb: Nr 3 -> wegverkeerswet => di bijzondere strafwet ook drugswet; hormonenwet; wapenwet etc.
o Kan ook 1 enkel artikel zijn; vb in het fiscaal recht -> di strafbaar met deze straf
NU VRAAG: IS DAT ALGEMENE VAN TOEPASSING OP DAT TWEEDE DEEL EN OP DIE BIJZONDERE STRAFWETTEN
- Art 100 Sw.
- Regelt de verhouding tussen deel 1 en deel 2 maar vooral tussen deel 1 en de bijzondere strafwetten
- = alle principes/regels van deel 1 zijn van toepassing op deel 2 (dit zonder uitzondering!!!!!!!!!!!)
- => MAAR OOK van toepassing op de bijzondere strafweten MET UITZONDERING VAN:
o 1. Bijzondere strafwet voorziet zelf een afwijking
Vb je ziet in de drugwet staan ‘art 53 Sw. is niet van toepassing op artikel X en Y van deze
wet’
o 2. Art 85 Sw. + artt 66 – 67 Sw.
Di 85: verzachtende omstandigheden bij wanbedrijven (feit waar 8d – 5j straf op staan)
Die regels gelden dus niet als je geconfronteerd wordt met een wanbedrijf uit een
bijzondere strafwet
66-67: medeplichtigen en mededaders
Wanneer ben je medeplichtig en welke straf riskeer je dan -> dus bijzondere
strafwet kan er vanafwijken
o MAAAAAAR art 100 zegt dan TENZIJ (dus dan TOCH VAN TOEPASSING)
Als de bijzondere strafwet zegt van wel; dus dat die bijz strafwet zegt ik verklaar ze wel van
toepassing
Praktijk: bijna altijd vb Drugwet; maar vb wegverkeerswet daar staat dat niet in (-> Dus vb
verzachtende omstandigheden bij verkeerswet GAAT NIET)
! nieuwe strafwetboek !
- Probatiewet wordt opgenomen in deel 1 -> dus wordt algemeen strafrecht
- Plus de uitzonderingen verdwijnen
o Tenzij dat de bijzondere strafwetten het dan ook weer uitsluiten
- Nieuw scharnierartikel die de verhoudingen regelt (art 77)
- Ook art 78 regelt de toepassing van het deel 1 van het neiuwe strafwetboek op de oude bijzondere
strafwetten
4
