Vakdidactiek geschiedenis
Kennisrijke minimumdoelen
Vanuit ‘leerperspectief’: belang van rol van het ‘geheugen’ voor het
menselijk leven
Vanuit democratisch perspectief: gedeelde kennisbasis bevordert
maatschappelijke cohesie in diverse samenleving
Vanuit perspectief dat elk kind recht heeft op brede en rijke kennisbasis
1. Minimumdoelen in kennisrijk curriculum
Doelen als kapstok:
Inhoudsrijk
Specifiek
Coherent
Ambitieus
Haalbaar
Ontwikkelen van historisch besef in de lagere school
Hoofddoel = ontwikkelen van elementair historisch besef of historisch
bewustzijn
Ontwikkelt zich niet vanzelf
Dient doelgericht aangeleerd te worden
Opdeling in 3 componenteng:
Kennis van het verleden
Kennis van geschiedenis
Reflectie en dialoog over het verleden en geschiedenis voor heden en
toekomst
, 1.1. Wat is geschiedenis?
Geschiedenis = wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het
verleden, proberen een beeld te vormen van wat geweest is.
Historische beeldvorming = bronnen gebruiken om een beeld te krijgen van
het verleden is een constructie.
1.2. Wat is het doel van geschiedenisonderwijs?
Historisch denken = Leren nadenken over het verleden en brengen feiten in
verband door middel van historisch denken
Historisch bewustzijn/ historisch besef = bouwt voort op historische denken,
niet enkel om inzicht in verleden ook inzicht in reflectie over de relatie tussen
verleden, heden en toekomst
Hoofddoel voor geschiedenisonderwijs in nieuwe minimumdoelen
Socialisering van jongeren en persoonsvorming:
Maatschappelijke rol
o Kennis met waarden, normen
o Tradities van onze samenleving en het verleden
o Kritisch naar kijken
Persoonsvorming
o Kritisch nadenken
o Eigen mening vormen
o Respectvol van mening te verschillen
1.3. Historisch denken: leren denken als een historicus
Definitie van Van Boxtel & Van Drie
Een activiteit waarbij leerlingen aan de slag gaan met informatie over het
verleden om historische verschijnselen te beschrijven, te vergelijken en te
verklaren.
6 componenten:
Stellen van historische vragen
Plaatsen in de historische context
Gebruik historische begrippen
Gebruik historische meta-begrippen (oorzaak, gevolg, historisch bewijs,
verandering)
Gebruik bronnen en argumentatie
, Holistische activiteit: vaardigheden sterk op elkaar inhaken
Historisch denken = onnatuurlijke handeling, moet aangeleerd worden
Verschillende manieren
o Modelling
o Constructivistische aanpak
De minimumdoelen geschiedenis voor het basisonderwijs
3 componenten onderscheiden om te werken aan de ontwikkeling van historisch
bewustzijn
Onlosmakelijk met elkaar verbonden