Inhoud
WAT IS RECHT?....................................................................................................... 7
Centrale elementen............................................................................................. 7
! de kwaliteit van deze ordening is afhankelijk van 3 parameters !.................7
basisbegrippen.................................................................................................... 7
Objectief recht en subjectieve rechten............................................................7
Privaatrecht en publiek recht...........................................................................8
Materieel recht en formeel recht......................................................................8
bronnen van belgisch privaatrecht......................................................................8
Bronnen van Belgisch privaatrecht (art. 1.1 BW).............................................8
Vervaging van klassieke onderscheiden..........................................................8
meergelaagde rechtsorde................................................................................ 8
rechtssubjecten...................................................................................................... 9
Staat van de persoon.......................................................................................... 9
bezit van staat (lesopname 25/9)......................................................................10
Functies (in het afstammingsrecht):..............................................................10
Enkelvoudig en tweezijdig karakter...............................................................10
bekwaamheid.................................................................................................... 10
Soorten rechtssubjecten....................................................................................... 11
Natuurlijke personen......................................................................................... 11
Begin v/d juridische persoonlijkheid...............................................................11
Einde v/d juridische persoonlijkheid...............................................................11
Rechtspersonen................................................................................................. 12
Ratio............................................................................................................... 12
Bij een rechtspersoon..................................................................................... 12
soorten rechtspersonen..................................................................................... 13
verenigingen en stichtingen.............................................................................. 13
verenigingen.................................................................................................. 13
stichtingen..................................................................................................... 13
vennootschappen.............................................................................................. 14
Vennootschap onder firma (VOF)...................................................................14
maatschap..................................................................................................... 14
Besloten vennootschap (BV) - BVBA..............................................................14
Naamloze vennootschap (NV)........................................................................14
Coöperatieve vennootschap (CV)...................................................................15
aansprakelijkheid van rechtspersonen..............................................................15
1
, Onbeperkte aansprakelijkheid........................................................................15
Beperkte aansprakelijkheid............................................................................15
Het legaliteitsbeginsel m.b.t. rechtspersonen...................................................15
Ontstaan v/d rechtspersoon(lijkheid)................................................................15
Einde v/d rechtspersoon(lijkheid)......................................................................16
Tegenwerpelijkheid v/h bestaan v/d rechtspersoon aan derden.......................16
bekwaamheid natuurlijke personen......................................................................16
Rechtsbekwaamheid......................................................................................... 16
handelingsbekwaam.......................................................................................... 16
Juridische bekwaamheid.................................................................................... 16
uitzondering op principiële genotsbekwaamheid/rechtsbekwaamheid.............16
Juridische handelingsbekwaamheid..................................................................17
Algemene handelingsonbekwaamheid...........................................................17
Gedeeltelijk handelings(on)bekwaam............................................................18
Doel van deze uitzonderingen op het principe v/d handelingsbekwaamheid. 18
Ontstaan handelingsonbekwaamheid...............................................................19
sanctieregeling inzake onbekwaamheid............................................................20
Regels van (louter) dwingend recht versus regels van openbare orde.................20
Regels van dwingend recht............................................................................... 20
Overtreding leidt tot relatieve nietigheid:......................................................20
Regels van openbare orde................................................................................ 21
Overtreding leidt tot absolute nietigheid:......................................................21
Nietigheid rechtens versus nietigheid wegens benadeling...................................21
Nietigheid rechtens........................................................................................... 21
Nietigheid wegens benadeling..........................................................................21
Intrinsieke benadeling.................................................................................... 21
Extrinsieke benadeling................................................................................... 22
Sanctieregeling inzake onbekwaamheid natuurlijke personen.............................22
Inwerkingtreding Rechterlijke bescherming (art 499/7 JUNCTO 410 §1 OBW)...22
bekwaamheid en openbare orde..........................................................................23
Legaliteitsbeginsel inzake onbekwaamheid......................................................23
Genotsbekwaamheid van RECHTSPERSONEN......................................................23
UITZONDERINGEN............................................................................................. 23
handelingsBekwaamheid van rechtspersonen.....................................................25
handelingen van het rechtssubject......................................................................25
materiële handelingen (waaronder rechtsfeiten)..............................................25
rechtshandelingen (waaronder proceshandelingen)............................................26
2
, Geldigheid rechtshandelingen...........................................................................26
Algemenere benadering................................................................................. 26
A. Algemene benadering geldigheidsvoorwaarden rechtshandelingen.............27
1. handelingsbekwaamheid............................................................................27
2. Beantwoorden aan de werkelijke wil..........................................................27
3. Inhoud van de rechtshandeling = VOORWERP...........................................30
4. Een individuele rechtvaardiging voor het rechtssubject: de oorzaak.........31
B. Conformiteit met geldende dwingende rechtsregelingen.............................31
C. Organisatie v/d controle op de geldigheid....................................................32
nietigheid van rechtshandelingen........................................................................32
A. Een nietige rechtshandeling bestaat zolang ze niet werd vernietigd............32
B. Gevolgen van nietigverklaring......................................................................33
1. algemeen................................................................................................... 33
2. voor de partijen.......................................................................................... 33
3. voor derden................................................................................................ 33
C. ONDERSCHEID RELATIEVE EN ABSOLUTE NIETIGHEID..................................34
Absolute nietigheid........................................................................................ 34
Relatieve nietigheid....................................................................................... 34
TEGENWERPELIJKHEID VAN RECHTSHANDELINGEN P.99......................................35
A. UITZONDERINGEN......................................................................................... 35
B. Relativering op drie niveaus: niet enkel gevolgen van rh inter partes..........36
C. Tegenwerpelijkheid wordt soms aan bijkomende voorwaarden onderworpen,
zoals DIVERSE PUBLICITEITSVOORSCHRIFTEN..................................................37
1. registratie in een centraal register (CRH, CER, CRT, CRL, CRV)................37
2. publicatie in (de bijlagen bij) het Belgisch Staatsblad...............................37
3.mededeling v/d akte bij ter post aangetekende brief (art 319bis OBW). . . .38
4. betekening v/h vonnis (art 322 2e Lid OBW)...............................................38
5. overschrijving v/d notariële akte op het bevoegde kantoor Rechtszekerheid
v/d AAPD........................................................................................................ 38
Vertegenwoordiging bij rechtshandelingen..........................................................38
A. Begrip en vormen:......................................................................................... 38
Vertegenwoordiging....................................................................................... 38
B. Maatschappelijk nut/functie:.........................................................................39
Onmogelijk bij strikt persoonlijke rechtshandelingen:....................................39
C. grondslagen van vertegenwoordigingsbevoegdheid.....................................39
1. conventionele vertegenwoordiging............................................................39
2. door de rechter georganiseerde vertegenwoordiging................................40
3. wettelijke vertegenwoordiging...................................................................40
3
, D. Toerekening van rechtsgevolgen bij vertegenwoordiging............................41
Basisregels..................................................................................................... 41
Uitzonderingen............................................................................................... 42
Tegenstrijdige belangen bij vertegenwoordiging...........................................43
VORM VAN RECHTSHANDELINGEN.......................................................................44
A.Consensualisme versus formalisme...............................................................44
Consensualisme (= het principe)...................................................................44
Formalisme (= uitzondering)..........................................................................44
B. Soorten wilsuiting.......................................................................................... 45
Uitdrukkelijke wilsuiting (expliciet).................................................................45
Stilzwijgende wilsuiting (impliciet).................................................................45
uitzonderlijk: louter stilzwijgen.......................................................................45
C. Soorten vormen............................................................................................ 45
de akte (authentiek of onderhands)...............................................................45
andere vormen dan de akte...........................................................................48
D. Diverse functies van vormvereisten.............................................................48
1. Geldigheidsvereiste van de rechtshandeling.............................................49
2. Bewijsfunctie.............................................................................................. 49
3. Tegenwerpelijkheidsvereiste......................................................................51
4. Bescherming v/d consument......................................................................51
Soorten rechtshandelingen.................................................................................. 52
A. Indeling naargelang:..................................................................................... 52
1. Naar het aantal betrokken personen..........................................................52
2. Naar de invloed op de subjectieve rechten................................................52
3. Naar de vormvereisten waaraan ze onderworpen zijn of het voorwerp.....53
4. Naar het open of gesloten karakter............................................................54
5. Naar de invloed op het vermogen..............................................................54
Aansprakelijkheid................................................................................................. 55
Spreiding van schadelast is legio: (komt frequent voor)...................................56
definitie aansprakelijkheidsrecht:......................................................................56
Hercodificatie in boek 6 BW: buitencontractuele aansprakelijkheid..................56
Doelstellingen:............................................................................................... 56
Art. 1382-1386bis oud BW zijn opgeheven....................................................57
De bepalingen van boek 6 BW zijn.................................................................57
Soorten aansprakelijkheid.................................................................................... 57
Strafrechtelijke aansprakelijkheid (la résponsabilité pénale)............................57
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid (2 soorten):...............................................58
4
WAT IS RECHT?....................................................................................................... 7
Centrale elementen............................................................................................. 7
! de kwaliteit van deze ordening is afhankelijk van 3 parameters !.................7
basisbegrippen.................................................................................................... 7
Objectief recht en subjectieve rechten............................................................7
Privaatrecht en publiek recht...........................................................................8
Materieel recht en formeel recht......................................................................8
bronnen van belgisch privaatrecht......................................................................8
Bronnen van Belgisch privaatrecht (art. 1.1 BW).............................................8
Vervaging van klassieke onderscheiden..........................................................8
meergelaagde rechtsorde................................................................................ 8
rechtssubjecten...................................................................................................... 9
Staat van de persoon.......................................................................................... 9
bezit van staat (lesopname 25/9)......................................................................10
Functies (in het afstammingsrecht):..............................................................10
Enkelvoudig en tweezijdig karakter...............................................................10
bekwaamheid.................................................................................................... 10
Soorten rechtssubjecten....................................................................................... 11
Natuurlijke personen......................................................................................... 11
Begin v/d juridische persoonlijkheid...............................................................11
Einde v/d juridische persoonlijkheid...............................................................11
Rechtspersonen................................................................................................. 12
Ratio............................................................................................................... 12
Bij een rechtspersoon..................................................................................... 12
soorten rechtspersonen..................................................................................... 13
verenigingen en stichtingen.............................................................................. 13
verenigingen.................................................................................................. 13
stichtingen..................................................................................................... 13
vennootschappen.............................................................................................. 14
Vennootschap onder firma (VOF)...................................................................14
maatschap..................................................................................................... 14
Besloten vennootschap (BV) - BVBA..............................................................14
Naamloze vennootschap (NV)........................................................................14
Coöperatieve vennootschap (CV)...................................................................15
aansprakelijkheid van rechtspersonen..............................................................15
1
, Onbeperkte aansprakelijkheid........................................................................15
Beperkte aansprakelijkheid............................................................................15
Het legaliteitsbeginsel m.b.t. rechtspersonen...................................................15
Ontstaan v/d rechtspersoon(lijkheid)................................................................15
Einde v/d rechtspersoon(lijkheid)......................................................................16
Tegenwerpelijkheid v/h bestaan v/d rechtspersoon aan derden.......................16
bekwaamheid natuurlijke personen......................................................................16
Rechtsbekwaamheid......................................................................................... 16
handelingsbekwaam.......................................................................................... 16
Juridische bekwaamheid.................................................................................... 16
uitzondering op principiële genotsbekwaamheid/rechtsbekwaamheid.............16
Juridische handelingsbekwaamheid..................................................................17
Algemene handelingsonbekwaamheid...........................................................17
Gedeeltelijk handelings(on)bekwaam............................................................18
Doel van deze uitzonderingen op het principe v/d handelingsbekwaamheid. 18
Ontstaan handelingsonbekwaamheid...............................................................19
sanctieregeling inzake onbekwaamheid............................................................20
Regels van (louter) dwingend recht versus regels van openbare orde.................20
Regels van dwingend recht............................................................................... 20
Overtreding leidt tot relatieve nietigheid:......................................................20
Regels van openbare orde................................................................................ 21
Overtreding leidt tot absolute nietigheid:......................................................21
Nietigheid rechtens versus nietigheid wegens benadeling...................................21
Nietigheid rechtens........................................................................................... 21
Nietigheid wegens benadeling..........................................................................21
Intrinsieke benadeling.................................................................................... 21
Extrinsieke benadeling................................................................................... 22
Sanctieregeling inzake onbekwaamheid natuurlijke personen.............................22
Inwerkingtreding Rechterlijke bescherming (art 499/7 JUNCTO 410 §1 OBW)...22
bekwaamheid en openbare orde..........................................................................23
Legaliteitsbeginsel inzake onbekwaamheid......................................................23
Genotsbekwaamheid van RECHTSPERSONEN......................................................23
UITZONDERINGEN............................................................................................. 23
handelingsBekwaamheid van rechtspersonen.....................................................25
handelingen van het rechtssubject......................................................................25
materiële handelingen (waaronder rechtsfeiten)..............................................25
rechtshandelingen (waaronder proceshandelingen)............................................26
2
, Geldigheid rechtshandelingen...........................................................................26
Algemenere benadering................................................................................. 26
A. Algemene benadering geldigheidsvoorwaarden rechtshandelingen.............27
1. handelingsbekwaamheid............................................................................27
2. Beantwoorden aan de werkelijke wil..........................................................27
3. Inhoud van de rechtshandeling = VOORWERP...........................................30
4. Een individuele rechtvaardiging voor het rechtssubject: de oorzaak.........31
B. Conformiteit met geldende dwingende rechtsregelingen.............................31
C. Organisatie v/d controle op de geldigheid....................................................32
nietigheid van rechtshandelingen........................................................................32
A. Een nietige rechtshandeling bestaat zolang ze niet werd vernietigd............32
B. Gevolgen van nietigverklaring......................................................................33
1. algemeen................................................................................................... 33
2. voor de partijen.......................................................................................... 33
3. voor derden................................................................................................ 33
C. ONDERSCHEID RELATIEVE EN ABSOLUTE NIETIGHEID..................................34
Absolute nietigheid........................................................................................ 34
Relatieve nietigheid....................................................................................... 34
TEGENWERPELIJKHEID VAN RECHTSHANDELINGEN P.99......................................35
A. UITZONDERINGEN......................................................................................... 35
B. Relativering op drie niveaus: niet enkel gevolgen van rh inter partes..........36
C. Tegenwerpelijkheid wordt soms aan bijkomende voorwaarden onderworpen,
zoals DIVERSE PUBLICITEITSVOORSCHRIFTEN..................................................37
1. registratie in een centraal register (CRH, CER, CRT, CRL, CRV)................37
2. publicatie in (de bijlagen bij) het Belgisch Staatsblad...............................37
3.mededeling v/d akte bij ter post aangetekende brief (art 319bis OBW). . . .38
4. betekening v/h vonnis (art 322 2e Lid OBW)...............................................38
5. overschrijving v/d notariële akte op het bevoegde kantoor Rechtszekerheid
v/d AAPD........................................................................................................ 38
Vertegenwoordiging bij rechtshandelingen..........................................................38
A. Begrip en vormen:......................................................................................... 38
Vertegenwoordiging....................................................................................... 38
B. Maatschappelijk nut/functie:.........................................................................39
Onmogelijk bij strikt persoonlijke rechtshandelingen:....................................39
C. grondslagen van vertegenwoordigingsbevoegdheid.....................................39
1. conventionele vertegenwoordiging............................................................39
2. door de rechter georganiseerde vertegenwoordiging................................40
3. wettelijke vertegenwoordiging...................................................................40
3
, D. Toerekening van rechtsgevolgen bij vertegenwoordiging............................41
Basisregels..................................................................................................... 41
Uitzonderingen............................................................................................... 42
Tegenstrijdige belangen bij vertegenwoordiging...........................................43
VORM VAN RECHTSHANDELINGEN.......................................................................44
A.Consensualisme versus formalisme...............................................................44
Consensualisme (= het principe)...................................................................44
Formalisme (= uitzondering)..........................................................................44
B. Soorten wilsuiting.......................................................................................... 45
Uitdrukkelijke wilsuiting (expliciet).................................................................45
Stilzwijgende wilsuiting (impliciet).................................................................45
uitzonderlijk: louter stilzwijgen.......................................................................45
C. Soorten vormen............................................................................................ 45
de akte (authentiek of onderhands)...............................................................45
andere vormen dan de akte...........................................................................48
D. Diverse functies van vormvereisten.............................................................48
1. Geldigheidsvereiste van de rechtshandeling.............................................49
2. Bewijsfunctie.............................................................................................. 49
3. Tegenwerpelijkheidsvereiste......................................................................51
4. Bescherming v/d consument......................................................................51
Soorten rechtshandelingen.................................................................................. 52
A. Indeling naargelang:..................................................................................... 52
1. Naar het aantal betrokken personen..........................................................52
2. Naar de invloed op de subjectieve rechten................................................52
3. Naar de vormvereisten waaraan ze onderworpen zijn of het voorwerp.....53
4. Naar het open of gesloten karakter............................................................54
5. Naar de invloed op het vermogen..............................................................54
Aansprakelijkheid................................................................................................. 55
Spreiding van schadelast is legio: (komt frequent voor)...................................56
definitie aansprakelijkheidsrecht:......................................................................56
Hercodificatie in boek 6 BW: buitencontractuele aansprakelijkheid..................56
Doelstellingen:............................................................................................... 56
Art. 1382-1386bis oud BW zijn opgeheven....................................................57
De bepalingen van boek 6 BW zijn.................................................................57
Soorten aansprakelijkheid.................................................................................... 57
Strafrechtelijke aansprakelijkheid (la résponsabilité pénale)............................57
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid (2 soorten):...............................................58
4
