gezinspedagogie 2 - samenvatting

GEZINSPEDAGOGIE
1. GEZINS- EN OPVOEDINGSONDERSTEUNING

1.1 GEZINS- EN OPVOEDINGSONDERSTEUNING: VERKENNING EN DEFINIËRING

*begin jaren 90:

*opvoeding ondersteunende activiteiten werden opgezet

*doel: opvoedingssituatie van kinderen verbeteren

*opvoeders helpen opvoeden

*richten op: situatie waarin kind wordt opgevoed

*richten op ouders en context (bv: gezin, buurt, kinderopvang, …)

*bedenkingen

 Ouders worden uitgesloten uit het debat over ‘het probleem’
 Ouders moeten zich aanpassen
 Aandacht voor noden en behoeften van ouders zelf (ouder
mag niet vergeten worden)

*eind jaren 90:

*opvoedingsondersteuning vanuit breder perspectief

*doel: geheel van maatregelen, structuren, activiteiten, … om
opvoedingsmilieu te verrijken en kinderen optimale opvoedings- en
ontwikkelingskansen te bieden

*ter preventie van problemen

*’opvoedingscompetentie’ van ouders vergroten

*ouders moesten competenties aanleren om problemen te
vermijden

*nog altijd geen rekening gehouden met wat de ouder eigenlijk echt
nodig heeft

*lijkt alsof ouderschap juist of fout kan zijn

*bedenkingen

 Geen ultiem redmiddel
 Om te voorkomen?!



1|Pagina

,*meer en meer aandacht voor wat ouders nodig hebben

*opvoeden is complex

 ontstaat van opvoedingsonzekerheid

= ouders blijven zitten met vragen over opvoeden of
ontw. van kind

Gaat over dagelijkse vragen waar ze geen antwoord op
vinden

*normaal om onzeker te zijn  wijst erop dat je je best wil doen

*dag van vandaag:

*opvoedingsondersteuning = een brede waaier van praktijken, die ouders
en opvoedingsverantwoordelijken steunen bij het opvoeden en opgroeien
van kinderen en jongeren

*beleving van ouder staat centraal

*opvoeders worden gezien als gelijkwaardige partners

1.1.1 ONDERSCHEID GEZINS- EN OPVOEDINGSONDERSTEUNING

*preventieve gezinsondersteuning =
koepelbegrip

*daaronder geheel van voorzieningen voor
gezinnen

Bv. opvoedingsondersteuning,
speelstraten, sociale huisvesting, …)

= geheel van maatregelen om het welzijn van
gezinnen en gezinsleden te bevorderen.




BELANG VAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING

Ouders hebben ondersteuningsbehoefte, preventieve waarde

Doelstellingen:

• Competentie, vaardigheden en draagkracht versterken

• Draaglast verminderen


2|Pagina

, • Sociaal netwerk versterken

Uitbreiden van opvoedingsmogelijkheden en kansen bieden EN voorkomen
van problemen

1.1.2 ACTIVITEITEN

*welke activiteiten vallen onder opvoedingsondersteuning?

 Voorlichting en informatieversterking
*geven van info over de ontw. van kinderen, leefwereld,
opvoedingsgedrag, …

 Instrumentele steun
*’praktisch pedagogische hulp’
*ter beschikking stellen van diensten (bv: babysit, kinderopvang, …)
*materialen (bv: speel-o-theek)
*documentatie (bv: bib)

 Emotionele steun
*tonen van betrokkenheid
*uiten van respect, waardering en begrip

 Advies
*geven van concrete tips over opvoedingsaanpak

 Training van vaardigheden
*aanleren van opvoedingsvaardigheden
*cursussen over straffen en belonen, omgaan met agressief gedrag,
…)

 Uitbouwen sociale contacten en stimuleren van informele zelfhulp
*uitbouw van ondersteunend sociaal netwerk
*belangrijk om sociale netwerken te hebben

 Vroegtijdige detectie van zwaardere opvoedings- en
ontwikkelingsproblemen en doorverwijzing
*doorverwijzing naar specifieke diensten, hulpverlening, …

 Signaleren aan beleidsinstanties
*Het opmerken en doorgeven van opvallende of steeds
terugkerende trends.
*Concreet gaat het om:
 terugkerende opvoedingsvragen van ouders
 tekorten in het huidige aanbod van ondersteuning

3|Pagina

, *Dit gebeurt door contact te houden met beleidsinstanties,
studiedagen te organiseren en deze informatie onder de aandacht te
brengen via de media.




1.2 SPANNINGSVELDEN

*noodzakelijk om bewust te zijn van deze spanningsvelden

*maak een doordachte keuze: welke aanpak kies jij?

*proberen te positioneren op deze spanningsvelden

1.2.1 OUDERLIJKE COMPETENTIES VS. OUDERLIJKE TEKORTKOMINGEN

*uitgaan van ouderlijke sterktes = competentie-denken

*competent om zelf vast te stellen dat ze vragen hebben

*weten waar ze voor advies of hulp terecht kunnen

*uitgaan van ouderlijke tekortkomingen = deficit-denken

*niet in staat om verantwoordelijkheid volledig op zich te nemen

*nu: uitgaan van competentie)denken  niet altijd zo geweest

*vroeger: dachten dat moeders niet in staat waren voor hun kinderen te
zorgen

*meer en meer aandacht voor empowerment

= eigenaarschap, eigenmachtig worden

Krachten hebben om eigenaar te zijn van je
eigen leven

 niet altijd vanzelfsprekend, dus soms
ondersteuning

! niet overnemen, maar bijstaan

1.2.2 DOELGROEPGERICHT WERKEN VS. UNIVERSEEL WERKEN

*doelgroepgericht: iets doen voor een specifieke doelgroep

Bv: voor jonge vaders, voor Turkse mama’s



4|Pagina