Samenvatting - Verbinden met leerlingen

Verbinden met leerlingen
1. Uitdagingen hedendaagse samenleving
a. Nieuwe autoriteit
- Autoriteit = basishouding die elke leerkracht moet bezitten en gedeelde visie onder de
leerkrachten. Geen universele waarheid.
 Haim Omer
 Wit hand, stop we gaan geweldloos verzet inzetten
 Rode hand, hand van verbinding
 Nieuwe autoriteit = geweldloos verzet, verbinding, relatie aangaan met
de leerlingen
o Opvoeders, leerkrachten, ouders twijfelen en onmacht
o Autoriteit is nodig om moeilijkheden te overwinnen en
uitdagingen aan te gaan
o Traditionele autoriteit werkt niet meer – vroeger op hiërarchie
gebaseerd  nieuwe autoriteit is de uitweg
o Opvoeden moet leuk zijn, welbevinden en
opvoedingsbehoeften, praten om het gewest gedrag te
bereiken
 Vertrekpunten Haim:
o Er is een trend om leraren, ouders en andere opvoeders te
bekritiseren en zelfs te veroordelen.
o Vandaag gelden totaal andere verwachtingen van opvoeders
(ouders en leraren) dan vroeger.
o Er is een toenemende twijfel ten aanzien van elke vorm van
autoriteit.
o Er is een toenemende eenzaamheid zowel bij opvoeders
(ouders en leraar) wat zorgt voor een verlies aan autoriteit.
o Er is angst voor kritiek, waardoor opvoeders een defensieve
houding ontwikkelen. Ouders en leraren zien elkaar als
tegenstanders.
o Het leraarschap is een kwetsbaar beroep.
o Veel tuchtmaatregelen zijn afgeschaft en hebben hun
legitimiteit verloren.
 Paul Verhaege
 Wat is het verschil tussen macht en autoriteit?
o Macht gaat altijd over 2 personen, de een tegenover de ander.
Er is een confrontatie en de ene wint, de andere verliest. De
andere probeert hem dan terug te pakken. Wie is de sterkste in
een 1 op 1 situatie? Dat werkt niet. Duaal. De verliezer gaat
altijd proberen om opnieuw de winnaar te worden.
o Autoriteit is aanwezig in een groep omdat zij twee een derde
iets zullen erkennen. Er is een gedeelde externe grond die door
hen word erkent. Drieledig, er zijn 2 personen met een
gemeenschappelijke grond (religie, filosofie & politiek). Dit
zijn dingen waar wij v vandaag minder geloof aan hechten.
 Waarom werkt de traditionele patriarchale autoriteit niet meer?
o Iedereen aanvaardde dat vroeger. Nu is de bestaansgrond
verdwenen en hechten we er geen geloof meer aan. Ze
geloven niet meer in traditionele grond waardoor ze in macht
vallen. Want het overkoepelende heb je nodig om van
autoriteit te spreken. De gemeenschappelijke grond is
weggevallen en we hechten daar vandaag minder belang
aan.
 Wat is de oplossing?
o Zoeken naar een nieuwe externe grond waarin ze kunnen
geloven. Een leerkracht kan dit ook niet allen. Wanneer er

, autoriteit aanwezig is in een school dan is er geen reglement
meer nodig. Maar als autoriteit wegvalt is dat wel nodig.




- Basiselementen van nieuwe
autoriteit
 6 pijlers: idee geven van welke
acties je kan ondernemen om je
verzet tegen ongewenst gedrag
sterker maken
 3 niveaus: van waakzame zorg,
hoe sterk wil je inzetten op die
pijlers




 Aanwezigheid
o Fysiek & mentaal
o Tegenover de leerlingen
o Leraren in de hele school
 Rondlopen in de klas wanneer de leerlingen
oefeningen maken
 Aanspreekbaar zijn
 Gezien hebben van, opmerken van
 Zelfcontrole
= controle die je hebt over jezelf
in bepaalde situaties, hoe je gaat
reageren. Je moet ten allen tijde
die zelfcontrole beheersen en als
da niet lukt moet je de “power of
stepping away” hebben. De
situatie even verlaten zodat je
de zelfcontrole niet verliest
anders is dat een teken van
onmacht.
 Beginnen wenen
 Passief-agressief worden
o Window of tolerance
 Optimale: nodig om te leren er is altijd wat spanning aanwezig
 Hyper: te hoog (flight (jezelf verwijderen uit de situatie), fight
(wanneer je boos word), active freeze (je kan niet meer
reageren en weet niet hoe je jou moet gedragen))
 Hypo: te laag (passive freeze (mensen die dissocieert zijn, je
bent losgekoppeld er kan je niks meer raken…))
 Steunnetwerk

, = een netwerk rond u die je gaan ondersteunen wanneer je het
nodig hebt. (geweldloos verzet filmpje steunnetwerk)
o Ouders
o Leraren
o Directeur
 Dit betekent niet dat:
o We allemaal hetzelfde doen (bij
mijn juf mag dit, maar hier moet
het zo. Zo toon je steun aan je
collega)
o Iemand met meer gezag het
overneemt. (je probeert iets
maar het werkt niet in de klas en
dan mag je niet de directeur gaan
halen daarvoor.)



 Transparantie
= Incidenten en acties communiceren naar collega’s en ouders
en alle leerlingen op de hoogte brengen, aangeven hoe je je
voelt en eraan werken
o Door te zwijgen worden problemen vaak erger
o Open communicatie met collega’s
o Veiligheid gaat boven privacy

 Relatie
= hoe onrespectvol de leerling is en hoe moeilijk het is, je moet
blijven werken aan een goede relatie met de leerlingen en
bewust contact te houden.
o Onvoorwaardelijke aanvaarding voor wie de leerling is
o Wezenlijke nieuwsgierigheid voor wie de leerling is
o Geloven in de mogelijkheden van de leerlingen
o Respect voor autonomie van leerling recht op eigen keuzes
 Lezen teksten Toledo!!
 Verzet
o Zelf acties kiezen
o Goed voorbereid
o Proactief handelen
o Geen machtsstrijd
o Dreigen, dwingen werkt niet

2. Groepsvorming

Een groep = een aantal individuen die interactie heeft, ze hebben een gemeenschappelijk
doel & het is een dynamisch gegeven (het veranderd doorheen de tijd), er is structuur en een
bewustzijn van groepslidmaatschap (je weet dat je deel uit maakt van die groep).

- Dimensies van een groep
 Taakdimensie
= interactie van de groep met haar externe omgeving
 Bereiken van groepsdoelen is het belangrijkste doel. Willen samen een doel
bereiken.
 Focus op taakverdeling en probleemoplossing
 Relatiedimensie
= de interactie van de groep met haar interne omgeving

,  Betreft interpersoonlijke relaties binnen een groep. Interacties tussen de
groepsleden
 Omvat communicatie, vertrouwen en onderlinge steun




FASE VAN GROEPSONTWIKKELING (model volgens Tuckman)




- 5 ontwikkelingsfasen
 Fase 1: forming (beeldpraat: met iemand praten aan
de hand van foto)
 Kenmerken
 Onzekerheid, weinig structuur
 Groepsleden leren elkaar kennen
 Aftasten van grenzen & verwachtingen
 Gedrag
 Beleeft en voorzichtig
 Aftasten normen & waarden