samenvatting hoofdstuk 13 (geld, banken & de monetaire politiek) - economie

1

HOOFDSTUK 13 GELD, BANKEN EN DE MONETAIRE POLITIEK

1. INLEIDENDE CASES

Case 1: De oorlog in Oekraïne houdt ook de Nationale Bank bezig

Oorlog heeft grote impact op de Nationale Bank van België (NBB)

Oekraïense vluchtelingen konden hryvnia’s omwisselen voor euro’s

NBB werkte samen met OCMW om beschermingstatussen te geven en ze
op te vangen

Case 2: Forse koerswijziging van het monetaire beleid in 2022

Nettoaankopen van activa in het kader v/h PEPP (Pandemic Emergency
Purchase Programme) werden eind maart 2022 stopgezet, terwijl die
krachtens het APP (Asset Purchase Programme) geleidelijk afnamen en op
1 juli werden stopgezet

2. INLEIDING

Centrale bank: geeft bankbiljetten uit (chartaal geld) + verantwoordelijk
voor de monetaire politiek  belangrijk mechanisme om de economie bij
te sturen

NBB + ECB (Europese Centrale bank) + centrale banken van overige
eurolanden = eurosysteem

‘commerciële banken’: sparen v/d gezinnen, investeringen v/d bedrijven
(ook belangrijk)

Banken geven deposito’s voor als we bankbiljetten deponeren of krediet
verlenen

Geld heeft 3 functies:

- Ruilmiddel
- Bewaarmiddel van koopkracht (vermogen)
- Rekeneenheid
 De 3 functies moeten aanwezig zijn (cryptovaluta is dat dus niet)

Hoeveel geld er is in de economie  zichtdeposito’s & bankbiljetten

3. DE GELDHOEVEELHEID

We gebruiken heeeeel vaak onze zichtrekening

Chartaal geld: bankbiljetten uitgegeven door de ECB in handen van het
publiek

+

, 2

Giraal geld: zichtdeposito’s van het publiek bij de banken

= Geldhoeveelheid M1

+

Spaar- en termijndeposito’s met korte looptijd bij de banken

= Geldhoeveelheid M2

+

Termijndeposito’s met langere looptijd bij de banken

= Geldhoeveelheid M3



Quasi-geld = spaarrekeningen & geld dat vast staat  brengt uiteindelijk
meer op maar je kan er niet direct mee betalen

4. DE GELDCREATIE

 hier gaan we kijken hoe chartaal en giraal geld gecreëerd worden

Geldaanbodmechanisme wordt onderverdeeld in:

 Creatie van basisgeld (= chartaal geld + bankreserves)
 Creatie van giraal geld (zichtdeposito’s)

Totaal geldaanbod = chartaal geld + giraal geld

Banken houden deposito’s aan bij de centrale bank (voor onderlinge
transacties)

4.1. De creatie van basisgeld

Centrale bank creëert basisgeld onder de vorm van bankbiljetten &
deposito’s die de commerciële bank bij haar aanhouden (centrale bank is
verantwoordelijk voor de uitgegeven bankbiljetten)
Actief en passief zijn aan
elkaar gelijk




Bronnen v/h Aanwending van het
basisgeld basisgeld
 goudvoorraad + vreemde valuta

 overheidseffecten (overheidsobligaties) die de centrale bank bezit