PERSONEN-, FAMILIE- EN RELATIEVERMOGENSRECHT
TITEL II. ADOPTIE........................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK I. ALGEMEEN....................................................................................................3
AFDELING 1. DEFINITIE.......................................................................................... 3
AFDELING 2. HISTORIEK........................................................................................ 3
AFDELING 3. AANTASTING VAN HET ADOPTIERECHT DOOR RECHTSPRAAK VAN
HET GRONDWETTELIJK HOF..................................................................................3
HOOFDSTUK II. GRONDVOORWAARDEN VOOR ADOPTIE.................................................5
AFDELING 1. INSTELLINGSVOORWAARDEN...........................................................5
§1 Wettige redenen............................................................................................ 5
§2 Hoger belang van het kind............................................................................6
§3 Bekwaamheid en geschiktheid van de adoptant(en) voor adoptie van een
kind.................................................................................................................... 6
§4 Wettige belangen.......................................................................................... 6
AFDELING 2. VEREISTEN INZAKE DE BURGERLIJKE STAAT....................................6
§1 Adoptanten.................................................................................................... 6
§2 Adoptandus................................................................................................. 10
AFDELING 3. LEEFTIJDSVEREISTEN......................................................................10
§1 Adoptant(en)............................................................................................... 10
§2 Adoptandus................................................................................................. 12
AFDELING 4. TOESTEMMINGEN TOT ADOPTIE.....................................................12
§1 Wettelijk vereiste toestemmingen...............................................................12
§2 Vorm van de toestemming (art. 348-8, 1e lid OBW)....................................14
§3 Toestemmingsweigering en het verhaal daartegen....................................14
HOOFDSTUK III. ADOPTIEPROCEDURE.............................................................................17
AFDELING 1. VOORBEREIDING TOT ADOPTIE......................................................17
§1 Toepassingsgebied...................................................................................... 17
§2 Regionale bevoegdheid...............................................................................17
§3 Inhoud van de voorbereiding.......................................................................18
AFDELING 2. VASTSTELLING VAN DE GESCHIKTHEID OM TE ADOPTEREN...........18
AFDELING 3. EIGENLIJKE RECHTSPLEGING..........................................................20
§1 Inleiding van de procedure..........................................................................20
§2 Onderzoek door het O.M.: moraliteitsonderzoek en inwinning van
inlichtingen en adviezen..................................................................................20
§3 Maatschappelijk onderzoek.........................................................................21
§4 Behandeling van de zaak ten gronde..........................................................21
§5 Adoptievonnis.............................................................................................. 22
§6 Rechtsmiddelen........................................................................................... 22
1
, §7 Formaliteiten inzake burgerlijke stand........................................................23
HOOFDSTUK 4. GEVOLGEN VAN ADOPTIE........................................................................24
AFDELING 1. GEVOLGEN VAN DE GEWONE ADOPTIE..........................................24
§1 Algemeen.................................................................................................... 24
§2 Achternaam................................................................................................. 24
§3 Voornaam.................................................................................................... 27
§4 Ouderlijk gezag........................................................................................... 27
§5 Huwelijksbeletselen..................................................................................... 27
§6 De onderhoudsverplichtingen.....................................................................28
AFDELING 2. GEVOLGEN VAN DE VOLLE ADOPTIE..............................................29
§1 Algemeen.................................................................................................... 29
HOOFDSTUK 5. BEËINDIGING VAN DE ADOPTIE...............................................................30
AFDELING 1. HERZIENING VAN DE ADOPTIE.......................................................30
§1 Toepassingsgebied...................................................................................... 30
§2 Titularissen van het vorderingsrecht...........................................................30
AFDELING 2. HERROEPING VAN DE (GEWONE) ADOPTIE.....................................30
§1 Toepassingsvoorwaarde: zeer gewichtige reden.........................................30
AFDELING 3. NIEUWE ADOPTIE............................................................................32
§1 Toepassingsvoorwaarden............................................................................ 32
§2 Endofamiliale nieuwe adoptie door de nieuwe echtgenoot, samenwonende
partner of voormalige partner van de adoptant...............................................33
AFDELING 4. VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMINGSBAND NA ADOPTIE.............35
§1 Principes...................................................................................................... 35
§2 Bijzonder geval van de regulariserende adoptie voor 6 juni 1987 door de
moeder van haar eigen kind............................................................................37
AFDELING 5. OMZETTING VAN GEWONE ADOPTIE IN VOLLE ADOPTIE................37
2
,TITEL II. ADOPTIE
HOOFDSTUK I. ALGEMEEN
AFDELING 1. DEFINITIE
De adoptie is een instelling waarbij tussen twee individuen, ten gevolge van een
gerechtelijke beslissing, een (adoptieve) band geschapen wordt die rechtsgevolgen
teweegbrengt weke gelijk zijn aan of sterk gelijken op die van de (oorspronkelijke)
afstamming.
- Er moet een rechterlijke beslissing zijn!
Familierechtbank
- Er zijn twee vormen van adoptie
Gewone adoptie
Volle adoptie
- De gevolgen van de afstamming bestaan ook voor adoptie (zie vorige Titel)
AFDELING 2. HISTORIEK
19E eeuw: adoptie werd gedaan in het belang van de adoptanten
20E eeuw: evolutie naar de gedachte problematische kinderen te laten opvoeden door
capabele ouders
21E eeuw: adoptie proberen te vermijden, adoptie gaan gebruiken als ultiem
redmiddel
Subsidiariteitsbeginsel: adoptie is subsidiair (ondergeschikt) aan
oorspronkelijke afstamming
AFDELING 3. AANTASTING VAN HET ADOPTIERECHT DOOR RECHTSPRAAK VAN
HET GRONDWETTELIJK HOF
Ook het adoptierecht is onderworpen aan de toets aan de grondrechten, met enkele
ongrondwettig-heidsoordelen tot gevolg.
Naast schendingen van het grondwettelijk gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel
(art. 10 en 11 Gw.) werden inbreuken op het recht op eerbiediging van het privéleven
(art. 22 Gw.) vastgesteld, alsook schendingen dat het beginsel dat het belang van het
kind de eerste overweging is bij elke beslissing die het kind aangaat (art. 22bis, 4e lid
Gw.)
Op pagina 365 staat een thematisch opgebouwd schema van de ongrondwettigheden
die het Grondwettelijk Hof heeft vastgesteld in adoptiezaken.
3
, Datum Nummer Context Ongrondwetti Inhoud: de onmogelijkheid tot… Toetssteen
arrest ge
wetsbepaling
GwH
15/05/2025 77/2025 art. 343, § 1, a) volle adoptie door twee voormalige partners art. 10-11 en
oud BW (pleegzorgers) die elk afzonderlijk het 22bis
verzoek tot adoptie hebben ingediend j° art. 21 IVRK
16/02/2017 25/2017 Grondvoorwaarde art. 343, § 1, b) art. 10-11 en
gewone adoptie v/d kinderen v/d wettelijk
n voor adoptie – oud BW j° 22bis Gw.
samenwonende partner bij absoluut
vereisten art. 162 en 164 huwelijksverbod tussen partners
inzake burgerlijke oud BW
13/07/2017 56/2017 staat v/d adoptant gewone adoptie v/d kinderen v/d feitelijk
samenwonende partner bij absoluut
huwelijksverbod tussen partners
02/12/2011 173/2021 art. 344-3, 1° volle voormalige partneradoptie ingeval de art. 10-11 en
en 2° oud BW afstammingsband v/d minderjarige 22bis
adoptandus met de wettelijke ouder werd j° art. 21 IVRK
vastgesteld vóór de partnerrelatie of ingeval
de adoptandus twee vastgestelde
afstammingsbanden heeft
23/11/2017 131/2017 Leeftijdsvoorwaar art. 345, eerste extrafamiliale adoptie ingeval de adoptant art. 10-11 Gw. j°
den lid oud BW geen 15 j. maar toch meer dan 10 j. ouder is art. 22 Gw. j° art.
dan adoptandus en tussen hen een 8-14 EVRM
duurzame affectieve relatie bestaat
25/05/2023 83/2023 Nieuwe adoptie art. 347-1 j° nieuwe stiefouderadoptie v/e meerderjarige art. 10-11 Gw.
art. 353-18, in de andere ouderlijke lijn dan de gewone
eerste lid,
stiefouderadoptie die gebeurde tijdens de
eerste zin oud
minderjarigheid
BW
4
TITEL II. ADOPTIE........................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK I. ALGEMEEN....................................................................................................3
AFDELING 1. DEFINITIE.......................................................................................... 3
AFDELING 2. HISTORIEK........................................................................................ 3
AFDELING 3. AANTASTING VAN HET ADOPTIERECHT DOOR RECHTSPRAAK VAN
HET GRONDWETTELIJK HOF..................................................................................3
HOOFDSTUK II. GRONDVOORWAARDEN VOOR ADOPTIE.................................................5
AFDELING 1. INSTELLINGSVOORWAARDEN...........................................................5
§1 Wettige redenen............................................................................................ 5
§2 Hoger belang van het kind............................................................................6
§3 Bekwaamheid en geschiktheid van de adoptant(en) voor adoptie van een
kind.................................................................................................................... 6
§4 Wettige belangen.......................................................................................... 6
AFDELING 2. VEREISTEN INZAKE DE BURGERLIJKE STAAT....................................6
§1 Adoptanten.................................................................................................... 6
§2 Adoptandus................................................................................................. 10
AFDELING 3. LEEFTIJDSVEREISTEN......................................................................10
§1 Adoptant(en)............................................................................................... 10
§2 Adoptandus................................................................................................. 12
AFDELING 4. TOESTEMMINGEN TOT ADOPTIE.....................................................12
§1 Wettelijk vereiste toestemmingen...............................................................12
§2 Vorm van de toestemming (art. 348-8, 1e lid OBW)....................................14
§3 Toestemmingsweigering en het verhaal daartegen....................................14
HOOFDSTUK III. ADOPTIEPROCEDURE.............................................................................17
AFDELING 1. VOORBEREIDING TOT ADOPTIE......................................................17
§1 Toepassingsgebied...................................................................................... 17
§2 Regionale bevoegdheid...............................................................................17
§3 Inhoud van de voorbereiding.......................................................................18
AFDELING 2. VASTSTELLING VAN DE GESCHIKTHEID OM TE ADOPTEREN...........18
AFDELING 3. EIGENLIJKE RECHTSPLEGING..........................................................20
§1 Inleiding van de procedure..........................................................................20
§2 Onderzoek door het O.M.: moraliteitsonderzoek en inwinning van
inlichtingen en adviezen..................................................................................20
§3 Maatschappelijk onderzoek.........................................................................21
§4 Behandeling van de zaak ten gronde..........................................................21
§5 Adoptievonnis.............................................................................................. 22
§6 Rechtsmiddelen........................................................................................... 22
1
, §7 Formaliteiten inzake burgerlijke stand........................................................23
HOOFDSTUK 4. GEVOLGEN VAN ADOPTIE........................................................................24
AFDELING 1. GEVOLGEN VAN DE GEWONE ADOPTIE..........................................24
§1 Algemeen.................................................................................................... 24
§2 Achternaam................................................................................................. 24
§3 Voornaam.................................................................................................... 27
§4 Ouderlijk gezag........................................................................................... 27
§5 Huwelijksbeletselen..................................................................................... 27
§6 De onderhoudsverplichtingen.....................................................................28
AFDELING 2. GEVOLGEN VAN DE VOLLE ADOPTIE..............................................29
§1 Algemeen.................................................................................................... 29
HOOFDSTUK 5. BEËINDIGING VAN DE ADOPTIE...............................................................30
AFDELING 1. HERZIENING VAN DE ADOPTIE.......................................................30
§1 Toepassingsgebied...................................................................................... 30
§2 Titularissen van het vorderingsrecht...........................................................30
AFDELING 2. HERROEPING VAN DE (GEWONE) ADOPTIE.....................................30
§1 Toepassingsvoorwaarde: zeer gewichtige reden.........................................30
AFDELING 3. NIEUWE ADOPTIE............................................................................32
§1 Toepassingsvoorwaarden............................................................................ 32
§2 Endofamiliale nieuwe adoptie door de nieuwe echtgenoot, samenwonende
partner of voormalige partner van de adoptant...............................................33
AFDELING 4. VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMINGSBAND NA ADOPTIE.............35
§1 Principes...................................................................................................... 35
§2 Bijzonder geval van de regulariserende adoptie voor 6 juni 1987 door de
moeder van haar eigen kind............................................................................37
AFDELING 5. OMZETTING VAN GEWONE ADOPTIE IN VOLLE ADOPTIE................37
2
,TITEL II. ADOPTIE
HOOFDSTUK I. ALGEMEEN
AFDELING 1. DEFINITIE
De adoptie is een instelling waarbij tussen twee individuen, ten gevolge van een
gerechtelijke beslissing, een (adoptieve) band geschapen wordt die rechtsgevolgen
teweegbrengt weke gelijk zijn aan of sterk gelijken op die van de (oorspronkelijke)
afstamming.
- Er moet een rechterlijke beslissing zijn!
Familierechtbank
- Er zijn twee vormen van adoptie
Gewone adoptie
Volle adoptie
- De gevolgen van de afstamming bestaan ook voor adoptie (zie vorige Titel)
AFDELING 2. HISTORIEK
19E eeuw: adoptie werd gedaan in het belang van de adoptanten
20E eeuw: evolutie naar de gedachte problematische kinderen te laten opvoeden door
capabele ouders
21E eeuw: adoptie proberen te vermijden, adoptie gaan gebruiken als ultiem
redmiddel
Subsidiariteitsbeginsel: adoptie is subsidiair (ondergeschikt) aan
oorspronkelijke afstamming
AFDELING 3. AANTASTING VAN HET ADOPTIERECHT DOOR RECHTSPRAAK VAN
HET GRONDWETTELIJK HOF
Ook het adoptierecht is onderworpen aan de toets aan de grondrechten, met enkele
ongrondwettig-heidsoordelen tot gevolg.
Naast schendingen van het grondwettelijk gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel
(art. 10 en 11 Gw.) werden inbreuken op het recht op eerbiediging van het privéleven
(art. 22 Gw.) vastgesteld, alsook schendingen dat het beginsel dat het belang van het
kind de eerste overweging is bij elke beslissing die het kind aangaat (art. 22bis, 4e lid
Gw.)
Op pagina 365 staat een thematisch opgebouwd schema van de ongrondwettigheden
die het Grondwettelijk Hof heeft vastgesteld in adoptiezaken.
3
, Datum Nummer Context Ongrondwetti Inhoud: de onmogelijkheid tot… Toetssteen
arrest ge
wetsbepaling
GwH
15/05/2025 77/2025 art. 343, § 1, a) volle adoptie door twee voormalige partners art. 10-11 en
oud BW (pleegzorgers) die elk afzonderlijk het 22bis
verzoek tot adoptie hebben ingediend j° art. 21 IVRK
16/02/2017 25/2017 Grondvoorwaarde art. 343, § 1, b) art. 10-11 en
gewone adoptie v/d kinderen v/d wettelijk
n voor adoptie – oud BW j° 22bis Gw.
samenwonende partner bij absoluut
vereisten art. 162 en 164 huwelijksverbod tussen partners
inzake burgerlijke oud BW
13/07/2017 56/2017 staat v/d adoptant gewone adoptie v/d kinderen v/d feitelijk
samenwonende partner bij absoluut
huwelijksverbod tussen partners
02/12/2011 173/2021 art. 344-3, 1° volle voormalige partneradoptie ingeval de art. 10-11 en
en 2° oud BW afstammingsband v/d minderjarige 22bis
adoptandus met de wettelijke ouder werd j° art. 21 IVRK
vastgesteld vóór de partnerrelatie of ingeval
de adoptandus twee vastgestelde
afstammingsbanden heeft
23/11/2017 131/2017 Leeftijdsvoorwaar art. 345, eerste extrafamiliale adoptie ingeval de adoptant art. 10-11 Gw. j°
den lid oud BW geen 15 j. maar toch meer dan 10 j. ouder is art. 22 Gw. j° art.
dan adoptandus en tussen hen een 8-14 EVRM
duurzame affectieve relatie bestaat
25/05/2023 83/2023 Nieuwe adoptie art. 347-1 j° nieuwe stiefouderadoptie v/e meerderjarige art. 10-11 Gw.
art. 353-18, in de andere ouderlijke lijn dan de gewone
eerste lid,
stiefouderadoptie die gebeurde tijdens de
eerste zin oud
minderjarigheid
BW
4
