Arbeidsovereenkomstenrecht
tentamenguide
INHOUDSOPGAVE
Hoorcollege 1 de (bijzondere) arbeidsovereenkomst - grondslagen ................................................ 7
Kennisclip elementen arbeidsovereenkomst ..................................................................................... 7
Overeenkomst tot aanneming van werk (art. 7:750 BW)................................................................... 7
Overeenkomst tot opdracht (art. 7:400 BW) .................................................................................... 7
Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW) ............................................................................................ 7
Elementen van arbeidsovereenkomst: ........................................................................................... 7
Arbeid........................................................................................................................................... 8
Gezagsverhouding (‘in dienst van’) ................................................................................................. 8
Hoorcollege 2: Wijziging van arbeidsvoorwaarden ......................................................................... 9
leerstuk 1: Onderscheid instructierecht vs. Arbeidsvoorwaarden ....................................................... 9
Leerstuk 2: Juridisch kader voor eenzijdige wijziging ........................................................................... 9
Eenzijdig wijzigingsbeding – art. 7:613 BW ...................................................................................... 9
Leerstuk 3: Goed werknemerschap (art. 7:611 BW) ...........................................................................10
Stappenplan toetsingskader Stoof/Mammoet ............................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Wetgeving daarna: ...................................................................................................................... 12
leerstuk 4: Wet Flexibel Werken (Wfw) .............................................................................................14
Stappenplan Week 2 .................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Hoorcollege 3 bijzondere bedingen .............................................................................................. 16
leerstuk 1: Concurrentiebeding........................................................................................................16
Proces ........................................................................................................................................ 16
Rechtsgevolgen .......................................................................................................................... 17
Stappenplan toetsing concurrentiebeding ........................................................................................17
leerstuk 2: Relatiebeding .................................................................................................................17
leerstuk 3: Boetebeding ...................................................................................................................17
, Vergelijking boete vs. Schadevergoeding ...................................................................................... 17
leerstuk 4: Nevenwerkzaamheden ...................................................................................................18
Ontbinding en ontslag ................................................................................................................. 18
leerstuk 5:Studiekostenbeding ........................................................................................................18
Overzichtsschema bijzondere bedingen ...........................................................................................18
Hoorcollege 4: Gelijke behandeling .............................................................................................. 20
Leerstuk 1: Gelijkheidsbeginsel en discriminatieverbod ....................................................................20
Constitutioneel en internationaal kader ....................................................................................... 20
leerstuk 2: Gelijke behandeling op grond van geslacht – context en actualiteit ....................................20
leerstuk 3: Direct en indirect onderscheid ........................................................................................20
leerstuk 4: Voorkeursbeleid (geslacht) .............................................................................................21
leerstuk 5: Handicap en chronische ziekte .......................................................................................21
Stappenplan Handicap en chronische ziekte ....................................................................................22
Overzichtsschema ..........................................................................................................................22
Hoorcollege 5: Bijzondere plichten en (grond)rechten van de werknemer....................................... 23
Leerstuk 1: Spanningsveld tussen grondrechten en gezagsverhoudingen ...........................................23
Leerstuk 2: Bijzondere plichten van de werknemer............................................................................23
Leerstuk 3: Vrijheid van meningsuiting op het werk ...........................................................................23
Stappenplan – toets vrijheid van meningsuiting werknemer ...............................................................25
Leerstuk 4: klokkenluidersregeling ...................................................................................................25
Leerstuk 5: Privacy en gegevensbescherming ...................................................................................25
Leerstuk 6: 3-delig toetsingskader bij privacy-inbreuk .......................................................................26
Leerstuk 7: overwerk en arbeidstijden ..............................................................................................26
Samenvattend toetsingskader – overwerk ........................................................................................27
Hoorcollege 6: ontslagrecht i ....................................................................................................... 28
leerstuk1: Historie van het ontslagrecht ...........................................................................................28
Wet Werk en zekerheid (wwz) – inwekring 1 juli 2015 ..................................................................... 28
Buitengewoon Besluit arbeidsverhoudingen 1945 (bba) ................................................................ 28
Ontbinding voor wwz ................................................................................................................... 28
Vergoedingen voor wwz ............................................................................................................... 28
Doel Wwz ................................................................................................................................... 28
Wet arbeidsmarkt in balans (wab) – 1 januari 2020........................................................................ 28
2
, leerstuk 2: Vier manieren van beëindiging arbeidsovereenkomst .......................................................29
leerstuk 3: Redelijke ontslaggronden – art. 7:669 lid 3 BW .................................................................29
leerstuk 4: Ontslagroutes ................................................................................................................29
UWV-route.................................................................................................................................. 29
Kantonrechterroute ..................................................................................................................... 29
Leerstuk 6: Herstel & billijke vergoeding na opzegging .......................................................................29
leerstuk 7: Opzegging door de werkgever – art. 7:669 lid 1 BW............................................................30
Leerstuk 8: Art. 7:671 BW – formele regels bij opzegging ....................................................................30
leerstuk 9: opzegverboden – art. 7:670 BW .......................................................................................30
Leerstuk 10: Uitzonderingen op opzegverboden – art. 7:670a bw .......................................................31
leerstuk 11: Ziekmelding na ontslagaanvraag ...................................................................................31
leerstuk 12: Toetsing door uwv – juridisch kader................................................................................31
leerstuk 13: UWV-uitvoeringsregels .................................................................................................32
leerstuk 14: Selectie werknemers – bedrijfseconomisch ontslag .......................................................32
leerstuk 15: Afspiegelingsbeginsel – art. 11 ontslagregeling ...............................................................32
leerstuk 16: Herplaatsing – zwaar toetsingspunt ...............................................................................32
leerstuk 17: Reorganiseren – wmco (wet medling collectief ontslag) ..................................................33
leerstuk 18: ontslag op b-grond (langdurige arbeidsongeschiktheid) ..................................................33
leerstuk 19: Inhoud beëindigingsovereenkomst (Vso) ........................................................................33
Week 7 Ontslagrecht ii ................................................................................................................. 34
Leerstuk 1: redelijke ontslaggronden c t/m i (art. 7:669 lid 3 BW) ........................................................34
C-grond-Frequent verstorend ziekteverzuim .....................................................................................34
D-grond- disfunctioneren ................................................................................................................34
E-grond – verwijtbaar handelen of nalaten ........................................................................................35
F-grond – ernstig gewetensbezwaar .................................................................................................35
G-grond – verstoorde arbeidsverhouding ..........................................................................................35
H-Grond – andere omstandigheden .................................................................................................36
I-grond – cumulatiegrond.................................................................................................................36
Leerstuk: ontbinding door de kantonrechter .....................................................................................37
Ontbinding op verzoek werkgever – art. 7:671b BW ....................................................................... 37
Ontbinding op verzoek werknemer – art. 7:671c BW ...................................................................... 37
Tijdstip ontbinding – art. 7:671b lid 8 BW ...................................................................................... 37
Leerstuk: gedeeltelijke beëindiging & HR victoria 2020 ......................................................................37
3
, geen gedeeltelijke ontbinding (victoria-beschikking) ..................................................................... 37
Voorwaarden gedeeltelijke transitievergoeding – HR Victoria art. 7:673 BW.................................... 38
Leerstuk: ontbinding wegens wanprestatie – art. 7:686 BW................................................................38
Vergoedingen .................................................................................................................................38
Aanzegvergoeding – art. 7:668 lid 3 BW......................................................................................... 38
gefixeerde schadevergoeding (onregelmatigheidsvergoeding) ....................................................... 38
Transitievergoeding – art. 7:673 BW.............................................................................................. 39
Gedeeltelijke transitievergoeding – kolom & Sipor ......................................................................... 39
Wanneer geen TV? – art. 7:673 en 7:673b-c bw ............................................................................. 40
Woondroomzorg 2019 (ernstig verwijtbaar + ‘luizengaatje’) ........................................................... 40
Billijke vergoeding ....................................................................................................................... 41
Slapende dienstverbanden & compensatie TV – xella en xella 2.0 .................................................. 41
week 8 Ontslagrecht iii ................................................................................................................ 43
leerstuk 1: Xella & compensatie transitievergoeding .........................................................................43
HR xella 2019 – slapende dienstverbanden................................................................................... 43
Xella 2.0 – diepslapers en semi-diepslapers ................................................................................. 43
Compensatie kleine ondernemer ................................................................................................. 44
Leerstuk 2: Ontslag op staande voet (o.o.v.) .....................................................................................44
wettelijke eisen ontslag op staande voet (art. 7:677 BW) ............................................................... 44
ultimum remedium + alle omstandigheden .................................................................................. 44
Leerstuk 3: fixatie van de ontslaggrond .............................................................................................45
Fixatie ontslaggrond – basis ......................................................................................................... 45
Leerstuk 4: bewijs dringende reden & bagatelzaken ..........................................................................45
Bagatelzaken & zero-tolerance beleid .......................................................................................... 45
Leerstuk 5: onverwijldheid, horen & vaststellingsovereenkomst ........................................................45
Onverwijld: voortvarend te werk gaan ........................................................................................... 46
eerst vso aanbieden – is dat dan nog onverwijld? .......................................................................... 46
leerstuk 6: Dräger 2018 – ontslag op staande voet & transitievergoeding ............................................46
Leerstuk 7: vorderingen na ontslag op staande voet ..........................................................................46
keuzemogelijkheden werknemer na o.o.v. .................................................................................... 46
Wat kan de werkgever vorderen?.................................................................................................. 47
4
tentamenguide
INHOUDSOPGAVE
Hoorcollege 1 de (bijzondere) arbeidsovereenkomst - grondslagen ................................................ 7
Kennisclip elementen arbeidsovereenkomst ..................................................................................... 7
Overeenkomst tot aanneming van werk (art. 7:750 BW)................................................................... 7
Overeenkomst tot opdracht (art. 7:400 BW) .................................................................................... 7
Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW) ............................................................................................ 7
Elementen van arbeidsovereenkomst: ........................................................................................... 7
Arbeid........................................................................................................................................... 8
Gezagsverhouding (‘in dienst van’) ................................................................................................. 8
Hoorcollege 2: Wijziging van arbeidsvoorwaarden ......................................................................... 9
leerstuk 1: Onderscheid instructierecht vs. Arbeidsvoorwaarden ....................................................... 9
Leerstuk 2: Juridisch kader voor eenzijdige wijziging ........................................................................... 9
Eenzijdig wijzigingsbeding – art. 7:613 BW ...................................................................................... 9
Leerstuk 3: Goed werknemerschap (art. 7:611 BW) ...........................................................................10
Stappenplan toetsingskader Stoof/Mammoet ............................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Wetgeving daarna: ...................................................................................................................... 12
leerstuk 4: Wet Flexibel Werken (Wfw) .............................................................................................14
Stappenplan Week 2 .................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Hoorcollege 3 bijzondere bedingen .............................................................................................. 16
leerstuk 1: Concurrentiebeding........................................................................................................16
Proces ........................................................................................................................................ 16
Rechtsgevolgen .......................................................................................................................... 17
Stappenplan toetsing concurrentiebeding ........................................................................................17
leerstuk 2: Relatiebeding .................................................................................................................17
leerstuk 3: Boetebeding ...................................................................................................................17
, Vergelijking boete vs. Schadevergoeding ...................................................................................... 17
leerstuk 4: Nevenwerkzaamheden ...................................................................................................18
Ontbinding en ontslag ................................................................................................................. 18
leerstuk 5:Studiekostenbeding ........................................................................................................18
Overzichtsschema bijzondere bedingen ...........................................................................................18
Hoorcollege 4: Gelijke behandeling .............................................................................................. 20
Leerstuk 1: Gelijkheidsbeginsel en discriminatieverbod ....................................................................20
Constitutioneel en internationaal kader ....................................................................................... 20
leerstuk 2: Gelijke behandeling op grond van geslacht – context en actualiteit ....................................20
leerstuk 3: Direct en indirect onderscheid ........................................................................................20
leerstuk 4: Voorkeursbeleid (geslacht) .............................................................................................21
leerstuk 5: Handicap en chronische ziekte .......................................................................................21
Stappenplan Handicap en chronische ziekte ....................................................................................22
Overzichtsschema ..........................................................................................................................22
Hoorcollege 5: Bijzondere plichten en (grond)rechten van de werknemer....................................... 23
Leerstuk 1: Spanningsveld tussen grondrechten en gezagsverhoudingen ...........................................23
Leerstuk 2: Bijzondere plichten van de werknemer............................................................................23
Leerstuk 3: Vrijheid van meningsuiting op het werk ...........................................................................23
Stappenplan – toets vrijheid van meningsuiting werknemer ...............................................................25
Leerstuk 4: klokkenluidersregeling ...................................................................................................25
Leerstuk 5: Privacy en gegevensbescherming ...................................................................................25
Leerstuk 6: 3-delig toetsingskader bij privacy-inbreuk .......................................................................26
Leerstuk 7: overwerk en arbeidstijden ..............................................................................................26
Samenvattend toetsingskader – overwerk ........................................................................................27
Hoorcollege 6: ontslagrecht i ....................................................................................................... 28
leerstuk1: Historie van het ontslagrecht ...........................................................................................28
Wet Werk en zekerheid (wwz) – inwekring 1 juli 2015 ..................................................................... 28
Buitengewoon Besluit arbeidsverhoudingen 1945 (bba) ................................................................ 28
Ontbinding voor wwz ................................................................................................................... 28
Vergoedingen voor wwz ............................................................................................................... 28
Doel Wwz ................................................................................................................................... 28
Wet arbeidsmarkt in balans (wab) – 1 januari 2020........................................................................ 28
2
, leerstuk 2: Vier manieren van beëindiging arbeidsovereenkomst .......................................................29
leerstuk 3: Redelijke ontslaggronden – art. 7:669 lid 3 BW .................................................................29
leerstuk 4: Ontslagroutes ................................................................................................................29
UWV-route.................................................................................................................................. 29
Kantonrechterroute ..................................................................................................................... 29
Leerstuk 6: Herstel & billijke vergoeding na opzegging .......................................................................29
leerstuk 7: Opzegging door de werkgever – art. 7:669 lid 1 BW............................................................30
Leerstuk 8: Art. 7:671 BW – formele regels bij opzegging ....................................................................30
leerstuk 9: opzegverboden – art. 7:670 BW .......................................................................................30
Leerstuk 10: Uitzonderingen op opzegverboden – art. 7:670a bw .......................................................31
leerstuk 11: Ziekmelding na ontslagaanvraag ...................................................................................31
leerstuk 12: Toetsing door uwv – juridisch kader................................................................................31
leerstuk 13: UWV-uitvoeringsregels .................................................................................................32
leerstuk 14: Selectie werknemers – bedrijfseconomisch ontslag .......................................................32
leerstuk 15: Afspiegelingsbeginsel – art. 11 ontslagregeling ...............................................................32
leerstuk 16: Herplaatsing – zwaar toetsingspunt ...............................................................................32
leerstuk 17: Reorganiseren – wmco (wet medling collectief ontslag) ..................................................33
leerstuk 18: ontslag op b-grond (langdurige arbeidsongeschiktheid) ..................................................33
leerstuk 19: Inhoud beëindigingsovereenkomst (Vso) ........................................................................33
Week 7 Ontslagrecht ii ................................................................................................................. 34
Leerstuk 1: redelijke ontslaggronden c t/m i (art. 7:669 lid 3 BW) ........................................................34
C-grond-Frequent verstorend ziekteverzuim .....................................................................................34
D-grond- disfunctioneren ................................................................................................................34
E-grond – verwijtbaar handelen of nalaten ........................................................................................35
F-grond – ernstig gewetensbezwaar .................................................................................................35
G-grond – verstoorde arbeidsverhouding ..........................................................................................35
H-Grond – andere omstandigheden .................................................................................................36
I-grond – cumulatiegrond.................................................................................................................36
Leerstuk: ontbinding door de kantonrechter .....................................................................................37
Ontbinding op verzoek werkgever – art. 7:671b BW ....................................................................... 37
Ontbinding op verzoek werknemer – art. 7:671c BW ...................................................................... 37
Tijdstip ontbinding – art. 7:671b lid 8 BW ...................................................................................... 37
Leerstuk: gedeeltelijke beëindiging & HR victoria 2020 ......................................................................37
3
, geen gedeeltelijke ontbinding (victoria-beschikking) ..................................................................... 37
Voorwaarden gedeeltelijke transitievergoeding – HR Victoria art. 7:673 BW.................................... 38
Leerstuk: ontbinding wegens wanprestatie – art. 7:686 BW................................................................38
Vergoedingen .................................................................................................................................38
Aanzegvergoeding – art. 7:668 lid 3 BW......................................................................................... 38
gefixeerde schadevergoeding (onregelmatigheidsvergoeding) ....................................................... 38
Transitievergoeding – art. 7:673 BW.............................................................................................. 39
Gedeeltelijke transitievergoeding – kolom & Sipor ......................................................................... 39
Wanneer geen TV? – art. 7:673 en 7:673b-c bw ............................................................................. 40
Woondroomzorg 2019 (ernstig verwijtbaar + ‘luizengaatje’) ........................................................... 40
Billijke vergoeding ....................................................................................................................... 41
Slapende dienstverbanden & compensatie TV – xella en xella 2.0 .................................................. 41
week 8 Ontslagrecht iii ................................................................................................................ 43
leerstuk 1: Xella & compensatie transitievergoeding .........................................................................43
HR xella 2019 – slapende dienstverbanden................................................................................... 43
Xella 2.0 – diepslapers en semi-diepslapers ................................................................................. 43
Compensatie kleine ondernemer ................................................................................................. 44
Leerstuk 2: Ontslag op staande voet (o.o.v.) .....................................................................................44
wettelijke eisen ontslag op staande voet (art. 7:677 BW) ............................................................... 44
ultimum remedium + alle omstandigheden .................................................................................. 44
Leerstuk 3: fixatie van de ontslaggrond .............................................................................................45
Fixatie ontslaggrond – basis ......................................................................................................... 45
Leerstuk 4: bewijs dringende reden & bagatelzaken ..........................................................................45
Bagatelzaken & zero-tolerance beleid .......................................................................................... 45
Leerstuk 5: onverwijldheid, horen & vaststellingsovereenkomst ........................................................45
Onverwijld: voortvarend te werk gaan ........................................................................................... 46
eerst vso aanbieden – is dat dan nog onverwijld? .......................................................................... 46
leerstuk 6: Dräger 2018 – ontslag op staande voet & transitievergoeding ............................................46
Leerstuk 7: vorderingen na ontslag op staande voet ..........................................................................46
keuzemogelijkheden werknemer na o.o.v. .................................................................................... 46
Wat kan de werkgever vorderen?.................................................................................................. 47
4
