Jurisprudentie samenvatting Insolventierecht
Inhoudsopgave
Week 1A – Onderhands (dwang)akkoord en de WHOA, SVB .............................................................. 4
Amro/den Hollander q.q. ................................................................................................................ 4
Groenemeijer/Payroll ...................................................................................................................... 5
Week 1B – Pre-pack, misbruik faillissementsaanvraag, adviesrecht OR ............................................... 6
Adjuncten P./Söderqvist q.q............................................................................................................ 6
YVC IJselwerf ................................................................................................................................ 7
Berzona ........................................................................................................................................... 8
V/Bepro ......................................................................................................................................... 10
Hoeksma q.q./R.M. Trade ............................................................................................................. 12
Megalim/De Veenbloem ............................................................................................................... 14
FNV c.s./Smallsteps ...................................................................................................................... 15
Ondernemingsraad DA Retailgroep c.s./DA Retailgroep c.s. ....................................................... 17
Boersen q.q./Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf ...................... 18
FNV/Heiploeg I ............................................................................................................................ 19
X c.s./Curator c.s. .......................................................................................................................... 23
Week 2A – Boedelschulden, onverschuldigde betaling aan failliet ...................................................... 25
De Ranitz q.q./Ontvanger.............................................................................................................. 25
MeesPierson/Mentink q.q. ............................................................................................................ 26
Ontvanger/Hamm q.q. ................................................................................................................... 27
Komdeur q.q./N.N......................................................................................................................... 29
Van der Werff q.q./BLG ............................................................................................................... 30
Hamm q.q./ABN Amro ................................................................................................................. 31
Koot Beheer/Tideman q.q. ............................................................................................................ 33
Rabobank/Verdonk q.q. ................................................................................................................ 36
De Klerk q.q. c.s/X ....................................................................................................................... 37
Week 2B – Positie curator en boedelaangelegenheden, acties van de curator ...................................... 39
Peeters q.q./Gatzen........................................................................................................................ 39
Ontvanger/Gerritse q.q (Sigmacon II) .......................................................................................... 39
Maclou/Curatoren Van Schuppen ................................................................................................. 41
Coral/Stalt ..................................................................................................................................... 42
Curatoren Mobell/Interplan........................................................................................................... 44
De Bont/Bannenberg q.q. .............................................................................................................. 45
Blue Tomato.................................................................................................................................. 47
Prakke/Gips ................................................................................................................................... 48
1
, Kok/Maas q.q. ............................................................................................................................... 49
LM/Van Boven q.q. c.s. ................................................................................................................ 50
De Klerk q.q. c.s./X ...................................................................................................................... 52
Ingwersen q.q./X ........................................................................................................................... 52
Week 3A – Wederkerige overeenkomsten............................................................................................ 53
Van der Kooi/Curatoren van Gelder ............................................................................................. 53
Curatoren BabyXL/ALM .............................................................................................................. 55
Nebula ........................................................................................................................................... 55
Laser Nederland/Curatoren Megapool .......................................................................................... 57
Koot beheer/Tideman q.q.............................................................................................................. 58
Nieuwburen/Romania ................................................................................................................... 58
Berzona ......................................................................................................................................... 59
De Krom c.s./Van Logtestijn q.q. ................................................................................................. 59
Ctac/Curatoren Free Record Shop ................................................................................................ 61
Hansteen/Verwiel q.q.; Bouwgros ................................................................................................ 63
Credit Suisse/Jongepier q.q. .......................................................................................................... 65
De Klerk q.q. c.s./X ...................................................................................................................... 68
Week 3B – Separatisten en retentor, afkoelingsperiode ....................................................................... 68
Mulder q.q./CLBN ........................................................................................................................ 68
Van Gorp q.q./Rabo Breda............................................................................................................ 69
Hamm q.q./ABN Amro ................................................................................................................. 71
Feenstra q.q./ING .......................................................................................................................... 71
Rabobank/Verdonk q.q. ................................................................................................................ 72
Week 4A – Fiscus ................................................................................................................................. 72
Gerritse q.q./Ontvanger (Sigmacon I) ........................................................................................... 72
Ontvanger/Gerritse q.q. (Sigmacon II) ......................................................................................... 73
Aerts q.q./ABN Amro ................................................................................................................... 73
Verdonk q.q./Ontvanger................................................................................................................ 75
Quint q.q./ING .............................................................................................................................. 76
Ontvanger/Den Besten c.s. ............................................................................................................ 76
Van der Maas q.q./Heineken ......................................................................................................... 77
Week 4B – Betaling aan gefailleerde (art. 52 Fw), schuldverrekening en -overneming (art. 53 en 54 Fw)
.............................................................................................................................................................. 79
Postgiro-arrest ............................................................................................................................... 79
Peeters q.q./Gatzen........................................................................................................................ 80
Amro/Curatoren THB ................................................................................................................... 80
Tiethoff/NMB ............................................................................................................................... 81
Mulder q.q./CLBN ........................................................................................................................ 82
2
, Van Gorp q.q./Rabo Breda............................................................................................................ 82
ING/Gunning q.q. ......................................................................................................................... 82
ING/Manning q.q. ......................................................................................................................... 84
Feenstra q.q./ING .......................................................................................................................... 85
JPR Advocaten/Gunning q.q. ........................................................................................................ 85
Wemaro/De Bok q.q. .................................................................................................................... 86
Curatoren Eurocommerce/Rabobank ............................................................................................ 87
X/Y................................................................................................................................................ 89
Week 5 – Verhaalsbenadeling en PGV ................................................................................................. 89
Peeters q.q./Gatzen........................................................................................................................ 89
Loeffen q.q./BMH I ...................................................................................................................... 90
Loeffen q.q./BMH II ..................................................................................................................... 91
Bosselaar q.q./Interniber I (Montana I) ......................................................................................... 93
Kin/Emmerig q.q........................................................................................................................... 93
Gispen q.q./IFN............................................................................................................................. 94
Van Dooren q.q./ABN Amro I ...................................................................................................... 95
Bakker q.q./Katko ......................................................................................................................... 97
Diepstraten/Gilhuis q.q. ................................................................................................................ 98
Lunderstädt/De Kok c.s................................................................................................................. 99
Cikam/Siemon q.q....................................................................................................................... 100
Van Dooren q.q./ABN Amro II .................................................................................................. 100
De Bont/Bannenberg q.q. ............................................................................................................ 101
ABN Amro/Van Dooren q.q. III ................................................................................................. 101
Roeffen q.q./Jaya ........................................................................................................................ 102
Kok/Maas q.q. ............................................................................................................................. 103
Jongepier q.q./Drieakker c.s. ....................................................................................................... 103
Week 6A – Internationaal faillissementsrecht .................................................................................... 105
Eurofood ..................................................................................................................................... 105
Yukos I ........................................................................................................................................ 108
Interedil ....................................................................................................................................... 109
Yukos II ...................................................................................................................................... 111
Yukos IV ..................................................................................................................................... 112
3
, Week 1A – Onderhands (dwang)akkoord en de WHOA, SVB
Amro/den Hollander q.q.
• Boedelschulden gedurende de surseance ontstaan, gelden ook in het faillissement als
boedelschuld (zie ook art. 249 lid 1 sub 3).
• Art. 249 heeft tot strekking dat de surseance (onder omstandigheden) en het daaropvolgende
faillissement als een geheel worden behandeld, in die zin dat o.m. overeenkomsten die tijdens
de surseance gelden als boedelschulden in het faillissement evenzo gelden, dus als schulden die
geen verificatie behoeven en een onmiddellijke aanspraak op de boedel geven.
• Het strookt niet met art. 249 dat een tijdens de surseance overeengekomen rekening-
courantverhouding vanaf de datum van uitspraak van het faillissement wordt ‘’bevroren’’ en
dat de uit die rekening-courantverhouding voortvloeiende compensatie nog slechts kan
plaatsvinden als aan de voorwaarden van art. 53 is voldaan.
▪ Boedelschulden van tijdens de surseance en tijdens het faillissement hebben dus geheel
hetzelfde karakter. De tijdens de SVB overeengekomen rekening-courantverhouding is
boedelschuld, nu zij met medewerking van de bewindvoerder in hoedanigheid is
aangegaan.
• Art. 53 is o.a. door de plaatsing in een reeks van artikelen die over andere schulden dan
boedelschulden gaan op boedelschulden niet van toepassing.
• Een bevoegdheid tot compensatie voortvloeiend uit Algemene Voorwaarden die op een met
medewerking van bewindvoerders tijdsens surseance tot stand gekomen kredietovereenkomst
van toepassing zijn, wordt niet door het intreden van een opvolgend faillissement aan de
boedelschuldeiser ontnomen.
Casus
Aan NAPM is surseance van betaling verleend. Die surseance van betaling wordt op een gegeven
moment ingetrokken en het faillissement wordt uitgesproken. De bewindvoerders in surseance worden
benoemd tot curatoren. AMRO heeft met medewerking van de bewindvoerders d.m.v. een daartoe
geopende surseance-rekening in rekening-courant een boedelkrediet verstrekt. Na de faillietverklaring
zijn op die rekening in opdracht van derden bedragen bijgeboekt ter betaling aan de boedel. De curatoren
vorderen van Amro betaling van deze bedragen. Amro weigert dit echter en beroept zich op
compensatie (verrekening), aangezien zij zelf een (grotere) vordering op NAPM heeft die voortkomt
uit de rekening-courant. Hof oordeelt dat de rekening-courantverhouding vanaf de dag waarop het
faillissement werd uitgesproken ‘’als het ware werd bevroren’’, zodat compensatie met bedragen die
daarna op de rekening werden bijgeboekt nog slechts aanvaardbaar kan worden geacht indien aan de
voorwaarden van art. 53 Fw zou zijn voldaan.
HR
• Noch de tekst van art. 249 noch het uit art. 20 e.v. af te leiden systeem van de Faillissementswet
wijst erop dat boedelschulden ontstaan tijdens een aan een faillissement voorafgaande
surseance worden ‘gefixeerd’ per faillissementsdatum.
• In tegendeel, art. 249 wijst juist in een andere richting, want het heeft tot strekking dat de
surseance (onder omstandigheden) en het daaropvolgende faillissement als een geheel worden
behandeld, in die zin dat o.m. overeenkomsten die tijdens de surseance gelden als
boedelschulden in het faillissement evenzo gelden, dus als schulden die geen verificatie
behoeven en een onmiddellijke aanspraak op de boedel geven.
• Het strookt niet met art. 249 dat een tijdens de surseance overeengekomen rekening-
courantverhouding vanaf de datum van uitspraak van het faillissement wordt ‘’bevroren’’ en
dat de uit die rekening-courantverhouding voortvloeiende compensatie nog slechts kan
plaatsvinden als aan de voorwaarden van art. 53 is voldaan.
4
Inhoudsopgave
Week 1A – Onderhands (dwang)akkoord en de WHOA, SVB .............................................................. 4
Amro/den Hollander q.q. ................................................................................................................ 4
Groenemeijer/Payroll ...................................................................................................................... 5
Week 1B – Pre-pack, misbruik faillissementsaanvraag, adviesrecht OR ............................................... 6
Adjuncten P./Söderqvist q.q............................................................................................................ 6
YVC IJselwerf ................................................................................................................................ 7
Berzona ........................................................................................................................................... 8
V/Bepro ......................................................................................................................................... 10
Hoeksma q.q./R.M. Trade ............................................................................................................. 12
Megalim/De Veenbloem ............................................................................................................... 14
FNV c.s./Smallsteps ...................................................................................................................... 15
Ondernemingsraad DA Retailgroep c.s./DA Retailgroep c.s. ....................................................... 17
Boersen q.q./Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf ...................... 18
FNV/Heiploeg I ............................................................................................................................ 19
X c.s./Curator c.s. .......................................................................................................................... 23
Week 2A – Boedelschulden, onverschuldigde betaling aan failliet ...................................................... 25
De Ranitz q.q./Ontvanger.............................................................................................................. 25
MeesPierson/Mentink q.q. ............................................................................................................ 26
Ontvanger/Hamm q.q. ................................................................................................................... 27
Komdeur q.q./N.N......................................................................................................................... 29
Van der Werff q.q./BLG ............................................................................................................... 30
Hamm q.q./ABN Amro ................................................................................................................. 31
Koot Beheer/Tideman q.q. ............................................................................................................ 33
Rabobank/Verdonk q.q. ................................................................................................................ 36
De Klerk q.q. c.s/X ....................................................................................................................... 37
Week 2B – Positie curator en boedelaangelegenheden, acties van de curator ...................................... 39
Peeters q.q./Gatzen........................................................................................................................ 39
Ontvanger/Gerritse q.q (Sigmacon II) .......................................................................................... 39
Maclou/Curatoren Van Schuppen ................................................................................................. 41
Coral/Stalt ..................................................................................................................................... 42
Curatoren Mobell/Interplan........................................................................................................... 44
De Bont/Bannenberg q.q. .............................................................................................................. 45
Blue Tomato.................................................................................................................................. 47
Prakke/Gips ................................................................................................................................... 48
1
, Kok/Maas q.q. ............................................................................................................................... 49
LM/Van Boven q.q. c.s. ................................................................................................................ 50
De Klerk q.q. c.s./X ...................................................................................................................... 52
Ingwersen q.q./X ........................................................................................................................... 52
Week 3A – Wederkerige overeenkomsten............................................................................................ 53
Van der Kooi/Curatoren van Gelder ............................................................................................. 53
Curatoren BabyXL/ALM .............................................................................................................. 55
Nebula ........................................................................................................................................... 55
Laser Nederland/Curatoren Megapool .......................................................................................... 57
Koot beheer/Tideman q.q.............................................................................................................. 58
Nieuwburen/Romania ................................................................................................................... 58
Berzona ......................................................................................................................................... 59
De Krom c.s./Van Logtestijn q.q. ................................................................................................. 59
Ctac/Curatoren Free Record Shop ................................................................................................ 61
Hansteen/Verwiel q.q.; Bouwgros ................................................................................................ 63
Credit Suisse/Jongepier q.q. .......................................................................................................... 65
De Klerk q.q. c.s./X ...................................................................................................................... 68
Week 3B – Separatisten en retentor, afkoelingsperiode ....................................................................... 68
Mulder q.q./CLBN ........................................................................................................................ 68
Van Gorp q.q./Rabo Breda............................................................................................................ 69
Hamm q.q./ABN Amro ................................................................................................................. 71
Feenstra q.q./ING .......................................................................................................................... 71
Rabobank/Verdonk q.q. ................................................................................................................ 72
Week 4A – Fiscus ................................................................................................................................. 72
Gerritse q.q./Ontvanger (Sigmacon I) ........................................................................................... 72
Ontvanger/Gerritse q.q. (Sigmacon II) ......................................................................................... 73
Aerts q.q./ABN Amro ................................................................................................................... 73
Verdonk q.q./Ontvanger................................................................................................................ 75
Quint q.q./ING .............................................................................................................................. 76
Ontvanger/Den Besten c.s. ............................................................................................................ 76
Van der Maas q.q./Heineken ......................................................................................................... 77
Week 4B – Betaling aan gefailleerde (art. 52 Fw), schuldverrekening en -overneming (art. 53 en 54 Fw)
.............................................................................................................................................................. 79
Postgiro-arrest ............................................................................................................................... 79
Peeters q.q./Gatzen........................................................................................................................ 80
Amro/Curatoren THB ................................................................................................................... 80
Tiethoff/NMB ............................................................................................................................... 81
Mulder q.q./CLBN ........................................................................................................................ 82
2
, Van Gorp q.q./Rabo Breda............................................................................................................ 82
ING/Gunning q.q. ......................................................................................................................... 82
ING/Manning q.q. ......................................................................................................................... 84
Feenstra q.q./ING .......................................................................................................................... 85
JPR Advocaten/Gunning q.q. ........................................................................................................ 85
Wemaro/De Bok q.q. .................................................................................................................... 86
Curatoren Eurocommerce/Rabobank ............................................................................................ 87
X/Y................................................................................................................................................ 89
Week 5 – Verhaalsbenadeling en PGV ................................................................................................. 89
Peeters q.q./Gatzen........................................................................................................................ 89
Loeffen q.q./BMH I ...................................................................................................................... 90
Loeffen q.q./BMH II ..................................................................................................................... 91
Bosselaar q.q./Interniber I (Montana I) ......................................................................................... 93
Kin/Emmerig q.q........................................................................................................................... 93
Gispen q.q./IFN............................................................................................................................. 94
Van Dooren q.q./ABN Amro I ...................................................................................................... 95
Bakker q.q./Katko ......................................................................................................................... 97
Diepstraten/Gilhuis q.q. ................................................................................................................ 98
Lunderstädt/De Kok c.s................................................................................................................. 99
Cikam/Siemon q.q....................................................................................................................... 100
Van Dooren q.q./ABN Amro II .................................................................................................. 100
De Bont/Bannenberg q.q. ............................................................................................................ 101
ABN Amro/Van Dooren q.q. III ................................................................................................. 101
Roeffen q.q./Jaya ........................................................................................................................ 102
Kok/Maas q.q. ............................................................................................................................. 103
Jongepier q.q./Drieakker c.s. ....................................................................................................... 103
Week 6A – Internationaal faillissementsrecht .................................................................................... 105
Eurofood ..................................................................................................................................... 105
Yukos I ........................................................................................................................................ 108
Interedil ....................................................................................................................................... 109
Yukos II ...................................................................................................................................... 111
Yukos IV ..................................................................................................................................... 112
3
, Week 1A – Onderhands (dwang)akkoord en de WHOA, SVB
Amro/den Hollander q.q.
• Boedelschulden gedurende de surseance ontstaan, gelden ook in het faillissement als
boedelschuld (zie ook art. 249 lid 1 sub 3).
• Art. 249 heeft tot strekking dat de surseance (onder omstandigheden) en het daaropvolgende
faillissement als een geheel worden behandeld, in die zin dat o.m. overeenkomsten die tijdens
de surseance gelden als boedelschulden in het faillissement evenzo gelden, dus als schulden die
geen verificatie behoeven en een onmiddellijke aanspraak op de boedel geven.
• Het strookt niet met art. 249 dat een tijdens de surseance overeengekomen rekening-
courantverhouding vanaf de datum van uitspraak van het faillissement wordt ‘’bevroren’’ en
dat de uit die rekening-courantverhouding voortvloeiende compensatie nog slechts kan
plaatsvinden als aan de voorwaarden van art. 53 is voldaan.
▪ Boedelschulden van tijdens de surseance en tijdens het faillissement hebben dus geheel
hetzelfde karakter. De tijdens de SVB overeengekomen rekening-courantverhouding is
boedelschuld, nu zij met medewerking van de bewindvoerder in hoedanigheid is
aangegaan.
• Art. 53 is o.a. door de plaatsing in een reeks van artikelen die over andere schulden dan
boedelschulden gaan op boedelschulden niet van toepassing.
• Een bevoegdheid tot compensatie voortvloeiend uit Algemene Voorwaarden die op een met
medewerking van bewindvoerders tijdsens surseance tot stand gekomen kredietovereenkomst
van toepassing zijn, wordt niet door het intreden van een opvolgend faillissement aan de
boedelschuldeiser ontnomen.
Casus
Aan NAPM is surseance van betaling verleend. Die surseance van betaling wordt op een gegeven
moment ingetrokken en het faillissement wordt uitgesproken. De bewindvoerders in surseance worden
benoemd tot curatoren. AMRO heeft met medewerking van de bewindvoerders d.m.v. een daartoe
geopende surseance-rekening in rekening-courant een boedelkrediet verstrekt. Na de faillietverklaring
zijn op die rekening in opdracht van derden bedragen bijgeboekt ter betaling aan de boedel. De curatoren
vorderen van Amro betaling van deze bedragen. Amro weigert dit echter en beroept zich op
compensatie (verrekening), aangezien zij zelf een (grotere) vordering op NAPM heeft die voortkomt
uit de rekening-courant. Hof oordeelt dat de rekening-courantverhouding vanaf de dag waarop het
faillissement werd uitgesproken ‘’als het ware werd bevroren’’, zodat compensatie met bedragen die
daarna op de rekening werden bijgeboekt nog slechts aanvaardbaar kan worden geacht indien aan de
voorwaarden van art. 53 Fw zou zijn voldaan.
HR
• Noch de tekst van art. 249 noch het uit art. 20 e.v. af te leiden systeem van de Faillissementswet
wijst erop dat boedelschulden ontstaan tijdens een aan een faillissement voorafgaande
surseance worden ‘gefixeerd’ per faillissementsdatum.
• In tegendeel, art. 249 wijst juist in een andere richting, want het heeft tot strekking dat de
surseance (onder omstandigheden) en het daaropvolgende faillissement als een geheel worden
behandeld, in die zin dat o.m. overeenkomsten die tijdens de surseance gelden als
boedelschulden in het faillissement evenzo gelden, dus als schulden die geen verificatie
behoeven en een onmiddellijke aanspraak op de boedel geven.
• Het strookt niet met art. 249 dat een tijdens de surseance overeengekomen rekening-
courantverhouding vanaf de datum van uitspraak van het faillissement wordt ‘’bevroren’’ en
dat de uit die rekening-courantverhouding voortvloeiende compensatie nog slechts kan
plaatsvinden als aan de voorwaarden van art. 53 is voldaan.
4
