Cyclus 1.2.1. en 1.2.2
Boek (3930): Kindertandheelkunde 1 (H4) ......................................................................................................................................... 3
Seminar (3930): Angst bij de TA ........................................................................................................................................................ 10
Boek (3931): Kindertandheelkunde 1 (H6, H7) ................................................................................................................................. 14
Seminar (3931): Casuïstiek................................................................................................................................................................ 19
Boek (3931): Kindertandheelkunde 2 (H29, 31, 33) .......................................................................................................................... 24
Boek (3931): Kindertandheelkunde 2 (H33) ..................................................................................................................................... 40
Seminar (3094): Cariësmanagement bij kinderen ............................................................................................................................ 51
Artikel (3094): Minimum intervention children's dentistry – the starting point for a lifetime of oral health .................................. 58
Boek (3094): Kindertandheelkunde 2 (H32) ..................................................................................................................................... 67
Artikel (3094): KIMO-richtlijn ‘Mondzorg voor Jeugdigen – Diagnostiek’......................................................................................... 73
Artikel (3094): KIMO-richtlijn ‘Mondzorg voor Jeugdigen – Preventie en behandeling van cariës’ ................................................. 77
Seminar (4066): CBCT – Technische aspecten en beeldherkenning ................................................................................................. 79
Artikel (4066): Precisie v orthodontische cephalometrische metingen op ultra low dose-low dose CBCT gereconstrueerde
cefalogrammen ................................................................................................................................................................................. 86
Seminar (4063): Beeldvormende technieken ................................................................................................................................... 87
Boek (4063): Essentials of dental radiography and radiology (H19) ................................................................................................. 89
Artikel (4063): De tandheelkundige röntgenopname: valkuilen en verrassingen ............................................................................ 90
E-learning (4063): Anatomische structuren op panoramaopnamen ................................................................................................ 95
Seminar (4073): Digitale beeldvorming ............................................................................................................................................ 96
Boek (4073): Essentials of dental radiography and radiology (H4, H5, H17) .................................................................................. 101
Seminar (4069): Alternatieve beeldvormende technieken ............................................................................................................. 106
Artikel (4069): Dental-dedicated MRI (ddMRI): Technische specificaties & haalbaarheid ............................................................. 109
Seminar (4080): 3D-planning .......................................................................................................................................................... 114
Seminar (4079): Postprocessing...................................................................................................................................................... 117
Artikel (4079): Better imaging - The advantages of digital radiography ......................................................................................... 120
Artikel (4079): Super-Resolution of Dental Panoramic Radiographs Using Deep Learning: A Pilot Study...................................... 123
Artikel (4079): Segment anything in medical images (modaliteit = beeld) ..................................................................................... 126
Seminar (3711): Huiselijk geweld en kindermishandeling (veilig thuis).......................................................................................... 130
Kennisclip (3711): Wat doet mishandeling met een kinderbrein?.................................................................................................. 134
Richtlijn (3711): Meldcode Kindermishandeling en Huiselijk geweld ............................................................................................. 136
Richtlijn (3711): KNMT - Toelichting meldcode kindermishandeling THK (Factsheet).................................................................... 137
Artikel (3711): Verwaarlozing vd mondverzorging bij kinderen ..................................................................................................... 138
Kennisclip (3711): Specifieke fobie voor de THK-beh. .................................................................................................................... 141
Seminar (4082): Angststoornissen en angst – behandelmethoden ................................................................................................ 143
DocPortal (4082): Angstscorelijsten met bijbehorende toelichting. ............................................................................................... 150
1
,Artikel (4082): Omgaan met angst i/d TA-praktijk .......................................................................................................................... 153
Artikel (4082): Diagnostiek en behandeling v angst voor de tandheelkundige behandeling ......................................................... 159
Artikel (4082): Sederen of confronteren? Sedatie bij de tandheelkundige behandeling v volwassenen ....................................... 162
Artikel (4082): Stikangst: symptomatologie, diagnostiek en behandeling ..................................................................................... 166
Seminar (3740): Psychopathologie i/d mondzorgpraktijk............................................................................................................... 168
Artikel (3740): Psychische aandoeningen i/d TA-praktijk – Een inleiding ....................................................................................... 171
Boek (3740): ‘Lastige’ patiënten in de tandartspraktijk .................................................................................................................. 174
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – Stemmingsstoornissen ........................................................................... 182
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – PT’en met een morfodysfore stoornis .................................................... 184
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – Psychotische stoornissen in het schizofrenie spectrum ......................... 186
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – Middelgerelateerde stoornissen ............................................................ 189
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – borderline en andere persoonlijkheidsstoornissen ................................ 192
Seminar (4035): Arthroscopische en chirurgische behandelingen van TMJ ................................................................................... 196
Boek (4035): MKA chirurgie - Handboek voor Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie (H8) ................................................ 201
Seminar (3932); Gastcollege logopedie (spraakontwikkeling, slikken, afwijkend mondgedrag) .................................................... 212
Seminar (3741): Psychofarmaca ..................................................................................................................................................... 218
E-learning (4116): 4.2.2 Orofaciale pijn - Oorzaken en diagnostiek................................................................................................ 223
Artikel (4116): Bruxism defined and graded: an international consensus ...................................................................................... 229
TBL .................................................................................................................................................................................................. 231
Tentamen: 80 punten
- Kindertandheelkunde: 14 meerkeuzevragen, 11 kort-antwoord-vragen (28 punten)
- Gedragswetenschappen (Angst, Psychopathologie en Psychofarmaca): 16 meerkeuzevragen van verschillende vormen
(25 punten)
- Radiologie: 6 kort-antwoord-vragen, 6 meerkeuzevragen (12 punten)
- Gnathologie en orofaciale pijn: 10 open vragen (10 punten)
- Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie: 5 meerkeuzevragen (5 punten)
2
,Boek (3930): Kindertandheelkunde 1 (H4)
Hoofdstuk 4 - Angst voor of bij de TA
Inleiding
¥ Angst = essentieel voor overleving; is mechanisme voor zelfbehoud bij mensen/dieren.
o Waarschuwt voor mogelijke gevaren + helpt inschatten of vechten/vluchten nodig is (fight-or-flight-reactie).
o Was vroeger vooral fysiek, nu ook mentaal (werkstress, examens), helpt energie bundelen & voorzichtig te
handelen.
¥ Fysiologische effecten: hartslag & bloeddruk ↑, suikergehalte ↑, adrenaline & noradrenaline ↑ à meer kracht &
snelheid (‘staat v paraatheid’).
¥ Angstreacties: kinderen reageren impulsief, volwassenen ontwikkelen controle & rationele aanpak.
¥ Angst = nuttig bij reële dreiging.
o Overschatting eigen kracht = roekeloos, onderschatting = onnodige angst.
¥ Binnen THK: diverse factoren die angst oproepen of versterken.
4.1 – Angst voor de TA
25% vd bevolking heeft TA-angst. Oorzaken:
¥ Directe conditionering à bij extreme angst (geeft machteloosheid, onontkoombare pijn).
¥ Plaatsvervangend leren (ontstaan v angst door getuige te zijn v een angstwekkende gebeurtenis) & verbale info à
minder impactvol, want angst ontstaat op afstand, dus emotionele lading is kleiner.
¥ Invloed v ouderlijke angst.
¥ Pijn (hoofdoorzaak!) of herinnering aan plotselinge pijnlijke behandeling (bv. brute TA) à maar is eenvoudig te
verhelpen…
Andere factoren spelen grotere rol in angstbeleving: persoonlijkheid kind, opvoedingsstijl ouders (of hun eigen angst), TA-stijl &
-temperament.
Regelmatig TA-bezoek voorkomt toename angst + helpt bij verwerking ervaringen. Copingvermogen vh kind = cruciaal à
bepaalt of TA-bezoek leidt tot blijvende angst of trauma.
4.2 – Angst voor de TA
Kinderen in centra voor bijzondere THK zijn banger voor TA, boren & verdoving dan controlegroep. Ook meer psychologische
problemen (waarvan bij 25% behandeling nodig is).
Oorzaak-gevolg = onduidelijk.
¥ Angst kan ontstaan door THK-ervaringen en/of bestaande psychologische kwetsbaarheid (wss beiden).
¥ Meest waarschijnlijk: kwetsbare kinderen zijn gevoeliger voor ingrijpende situaties à grotere kans op trauma door
THK-behandeling of manier v aanpak.
Aanbevolen aanpak voor kwetsbare kinderen:
¥ Altijd pijnloze behandeling door vaste TA à zorgt voor vertrouwen & minder angst.
¥ Regelmatig TA-bezoek à voorkomt verdere angstontwikkeling.
¥ Zo min mogelijk ingrijpende behandelingen à vermindert impact.
Voorspelbaarheid & eenvoudige ingrepen helpen angst te verminderen (à consequente behandelstijl).
Verdoving = essentieel (anders groter risico op escalatie). Niet altijd probleemloos, maar voorkomt blijvend trauma en helpt
kinderen beter omgaan met behandelingen.
- Kinderen die bang zijn voor verdoving zijn vaak ook bang voor pijn.
3
, 4.2.1 – Kindfactoren: angst of onbehandelbaar
Angst ≠ gedragsproblemen tijdens behandeling, maar ze beïnvloeden elkaar wel. Zweedse studie bevestig dit: angst kan
behandelproblemen veroorzaken & andersom, maar ze moeten apart bekeken worden.
Kinderen met leer-, ontwikkelings- of psychologische stoornissen hebben vaker moeite met TA-bez. à sneller angst &
behandelproblemen.
Oorzaak vaak duidelijk, maar oplossing is lastiger: sommige stoornissen zijn tijdelijk, anderen structureel à TA moet strikt zijn in
aanpak.
Bij ADHD is medicatie vooraf noodzakelijk + behandeling moet strak gestructureerd zijn.
Overleg met ouders = essentieel à geeft inzicht in belastbaarheid & gewoonten in andere stressvolle situaties.
4.3 – Angst en trauma
Angst voor het veroorzaken v/e trauma = vaak de reden om behandeling uit te stellen, maar psychologisch trauma ontstaat niet
zomaar à = combinatie v:
¥ Onontkoombare schokkende gebeurtenis (buiten normale ervaring).
¥ Extreme angstbeleving.
¥ Ontwrichting v bestaan of ernstige bedreiging.
¥ Gevoel v machteloosheid.
Kan zowel langdurige bedreiging als kortdurende, onverwachte gebeurtenis zijn. Vaak niet cognitief verwerkt + gekoppeld aan
leeftijd & bevattingsvermogen.
Regressie
¥ Emoties v ouder beïnvloeden kind, zelfs zonder directe angstoverdracht à angst kan onbewust worden doorgegeven.
¥ Vb: Moeder bang voor TA à probeert angst te verbergen à dochter krijgt behandeling, moeder hoort gehuil à
flashback naar eigen angstige ervaring à moeder regresseert à huilt als kind, dochter begrijpt dit niet en huilt mee.
4.4 – Angst: situatiegebonden of persoonlijkheidskenmerk
4.4.1 – Situatiegebonden angst (‘state anxiety’)
Situatiegebonden angst (state anxiety): Kortstondige reactie op een specifiek ‘gevaar’ door onderschatting v eigen kracht t.o.v.
dreiging. Angst verdwijnt bij verandering in machtsevenwicht, bv.:
¥ Bescherming door volwassene.
¥ Verdwijnen v dreiging (TA/voorwerp).
¥ Herwaardering v eigen kracht.
Kleine kinderen vaak bang door onbekendheid (onbegrip, nieuwe situatie) à na leren kennen verdwijnt de angst. Oorzaak bij
kinderen vaak duidelijk, bij volwassenen moeilijker (trauma’s worden soms vergeten).
Een enkele negatieve ervaring kan al leiden tot langdurige TA-angst. Vermijdingsgedrag = risico à als kind wordt beloond voor
ontwijken TA (‘oké, je hoeft vandaag niet i/d stoel, maar volgende keer …’), wordt de angst erger door conditionering.
Tandheelkundige behandeling:
¥ Doel: het kind laten ervaren dat de situatie anders is dan gedacht.
¥ Angst is gekoppeld aan een stimulus (herinnering/onderdeel v behandeling).
o Bij ‘state anxiety’ is er onderscheid tussen bedreigende en niet-bedreigende situaties (pas angstig bij specifieke
delen, zoals verdoving).
¥ Oplossing: hetzelfde onderdeel op een niet-bedreigende manier herhalen, zodat het niet langer angst oproept.
4
Boek (3930): Kindertandheelkunde 1 (H4) ......................................................................................................................................... 3
Seminar (3930): Angst bij de TA ........................................................................................................................................................ 10
Boek (3931): Kindertandheelkunde 1 (H6, H7) ................................................................................................................................. 14
Seminar (3931): Casuïstiek................................................................................................................................................................ 19
Boek (3931): Kindertandheelkunde 2 (H29, 31, 33) .......................................................................................................................... 24
Boek (3931): Kindertandheelkunde 2 (H33) ..................................................................................................................................... 40
Seminar (3094): Cariësmanagement bij kinderen ............................................................................................................................ 51
Artikel (3094): Minimum intervention children's dentistry – the starting point for a lifetime of oral health .................................. 58
Boek (3094): Kindertandheelkunde 2 (H32) ..................................................................................................................................... 67
Artikel (3094): KIMO-richtlijn ‘Mondzorg voor Jeugdigen – Diagnostiek’......................................................................................... 73
Artikel (3094): KIMO-richtlijn ‘Mondzorg voor Jeugdigen – Preventie en behandeling van cariës’ ................................................. 77
Seminar (4066): CBCT – Technische aspecten en beeldherkenning ................................................................................................. 79
Artikel (4066): Precisie v orthodontische cephalometrische metingen op ultra low dose-low dose CBCT gereconstrueerde
cefalogrammen ................................................................................................................................................................................. 86
Seminar (4063): Beeldvormende technieken ................................................................................................................................... 87
Boek (4063): Essentials of dental radiography and radiology (H19) ................................................................................................. 89
Artikel (4063): De tandheelkundige röntgenopname: valkuilen en verrassingen ............................................................................ 90
E-learning (4063): Anatomische structuren op panoramaopnamen ................................................................................................ 95
Seminar (4073): Digitale beeldvorming ............................................................................................................................................ 96
Boek (4073): Essentials of dental radiography and radiology (H4, H5, H17) .................................................................................. 101
Seminar (4069): Alternatieve beeldvormende technieken ............................................................................................................. 106
Artikel (4069): Dental-dedicated MRI (ddMRI): Technische specificaties & haalbaarheid ............................................................. 109
Seminar (4080): 3D-planning .......................................................................................................................................................... 114
Seminar (4079): Postprocessing...................................................................................................................................................... 117
Artikel (4079): Better imaging - The advantages of digital radiography ......................................................................................... 120
Artikel (4079): Super-Resolution of Dental Panoramic Radiographs Using Deep Learning: A Pilot Study...................................... 123
Artikel (4079): Segment anything in medical images (modaliteit = beeld) ..................................................................................... 126
Seminar (3711): Huiselijk geweld en kindermishandeling (veilig thuis).......................................................................................... 130
Kennisclip (3711): Wat doet mishandeling met een kinderbrein?.................................................................................................. 134
Richtlijn (3711): Meldcode Kindermishandeling en Huiselijk geweld ............................................................................................. 136
Richtlijn (3711): KNMT - Toelichting meldcode kindermishandeling THK (Factsheet).................................................................... 137
Artikel (3711): Verwaarlozing vd mondverzorging bij kinderen ..................................................................................................... 138
Kennisclip (3711): Specifieke fobie voor de THK-beh. .................................................................................................................... 141
Seminar (4082): Angststoornissen en angst – behandelmethoden ................................................................................................ 143
DocPortal (4082): Angstscorelijsten met bijbehorende toelichting. ............................................................................................... 150
1
,Artikel (4082): Omgaan met angst i/d TA-praktijk .......................................................................................................................... 153
Artikel (4082): Diagnostiek en behandeling v angst voor de tandheelkundige behandeling ......................................................... 159
Artikel (4082): Sederen of confronteren? Sedatie bij de tandheelkundige behandeling v volwassenen ....................................... 162
Artikel (4082): Stikangst: symptomatologie, diagnostiek en behandeling ..................................................................................... 166
Seminar (3740): Psychopathologie i/d mondzorgpraktijk............................................................................................................... 168
Artikel (3740): Psychische aandoeningen i/d TA-praktijk – Een inleiding ....................................................................................... 171
Boek (3740): ‘Lastige’ patiënten in de tandartspraktijk .................................................................................................................. 174
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – Stemmingsstoornissen ........................................................................... 182
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – PT’en met een morfodysfore stoornis .................................................... 184
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – Psychotische stoornissen in het schizofrenie spectrum ......................... 186
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – Middelgerelateerde stoornissen ............................................................ 189
Artikel (3740): Psychische stoornissen i/d TA-praktijk – borderline en andere persoonlijkheidsstoornissen ................................ 192
Seminar (4035): Arthroscopische en chirurgische behandelingen van TMJ ................................................................................... 196
Boek (4035): MKA chirurgie - Handboek voor Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie (H8) ................................................ 201
Seminar (3932); Gastcollege logopedie (spraakontwikkeling, slikken, afwijkend mondgedrag) .................................................... 212
Seminar (3741): Psychofarmaca ..................................................................................................................................................... 218
E-learning (4116): 4.2.2 Orofaciale pijn - Oorzaken en diagnostiek................................................................................................ 223
Artikel (4116): Bruxism defined and graded: an international consensus ...................................................................................... 229
TBL .................................................................................................................................................................................................. 231
Tentamen: 80 punten
- Kindertandheelkunde: 14 meerkeuzevragen, 11 kort-antwoord-vragen (28 punten)
- Gedragswetenschappen (Angst, Psychopathologie en Psychofarmaca): 16 meerkeuzevragen van verschillende vormen
(25 punten)
- Radiologie: 6 kort-antwoord-vragen, 6 meerkeuzevragen (12 punten)
- Gnathologie en orofaciale pijn: 10 open vragen (10 punten)
- Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie: 5 meerkeuzevragen (5 punten)
2
,Boek (3930): Kindertandheelkunde 1 (H4)
Hoofdstuk 4 - Angst voor of bij de TA
Inleiding
¥ Angst = essentieel voor overleving; is mechanisme voor zelfbehoud bij mensen/dieren.
o Waarschuwt voor mogelijke gevaren + helpt inschatten of vechten/vluchten nodig is (fight-or-flight-reactie).
o Was vroeger vooral fysiek, nu ook mentaal (werkstress, examens), helpt energie bundelen & voorzichtig te
handelen.
¥ Fysiologische effecten: hartslag & bloeddruk ↑, suikergehalte ↑, adrenaline & noradrenaline ↑ à meer kracht &
snelheid (‘staat v paraatheid’).
¥ Angstreacties: kinderen reageren impulsief, volwassenen ontwikkelen controle & rationele aanpak.
¥ Angst = nuttig bij reële dreiging.
o Overschatting eigen kracht = roekeloos, onderschatting = onnodige angst.
¥ Binnen THK: diverse factoren die angst oproepen of versterken.
4.1 – Angst voor de TA
25% vd bevolking heeft TA-angst. Oorzaken:
¥ Directe conditionering à bij extreme angst (geeft machteloosheid, onontkoombare pijn).
¥ Plaatsvervangend leren (ontstaan v angst door getuige te zijn v een angstwekkende gebeurtenis) & verbale info à
minder impactvol, want angst ontstaat op afstand, dus emotionele lading is kleiner.
¥ Invloed v ouderlijke angst.
¥ Pijn (hoofdoorzaak!) of herinnering aan plotselinge pijnlijke behandeling (bv. brute TA) à maar is eenvoudig te
verhelpen…
Andere factoren spelen grotere rol in angstbeleving: persoonlijkheid kind, opvoedingsstijl ouders (of hun eigen angst), TA-stijl &
-temperament.
Regelmatig TA-bezoek voorkomt toename angst + helpt bij verwerking ervaringen. Copingvermogen vh kind = cruciaal à
bepaalt of TA-bezoek leidt tot blijvende angst of trauma.
4.2 – Angst voor de TA
Kinderen in centra voor bijzondere THK zijn banger voor TA, boren & verdoving dan controlegroep. Ook meer psychologische
problemen (waarvan bij 25% behandeling nodig is).
Oorzaak-gevolg = onduidelijk.
¥ Angst kan ontstaan door THK-ervaringen en/of bestaande psychologische kwetsbaarheid (wss beiden).
¥ Meest waarschijnlijk: kwetsbare kinderen zijn gevoeliger voor ingrijpende situaties à grotere kans op trauma door
THK-behandeling of manier v aanpak.
Aanbevolen aanpak voor kwetsbare kinderen:
¥ Altijd pijnloze behandeling door vaste TA à zorgt voor vertrouwen & minder angst.
¥ Regelmatig TA-bezoek à voorkomt verdere angstontwikkeling.
¥ Zo min mogelijk ingrijpende behandelingen à vermindert impact.
Voorspelbaarheid & eenvoudige ingrepen helpen angst te verminderen (à consequente behandelstijl).
Verdoving = essentieel (anders groter risico op escalatie). Niet altijd probleemloos, maar voorkomt blijvend trauma en helpt
kinderen beter omgaan met behandelingen.
- Kinderen die bang zijn voor verdoving zijn vaak ook bang voor pijn.
3
, 4.2.1 – Kindfactoren: angst of onbehandelbaar
Angst ≠ gedragsproblemen tijdens behandeling, maar ze beïnvloeden elkaar wel. Zweedse studie bevestig dit: angst kan
behandelproblemen veroorzaken & andersom, maar ze moeten apart bekeken worden.
Kinderen met leer-, ontwikkelings- of psychologische stoornissen hebben vaker moeite met TA-bez. à sneller angst &
behandelproblemen.
Oorzaak vaak duidelijk, maar oplossing is lastiger: sommige stoornissen zijn tijdelijk, anderen structureel à TA moet strikt zijn in
aanpak.
Bij ADHD is medicatie vooraf noodzakelijk + behandeling moet strak gestructureerd zijn.
Overleg met ouders = essentieel à geeft inzicht in belastbaarheid & gewoonten in andere stressvolle situaties.
4.3 – Angst en trauma
Angst voor het veroorzaken v/e trauma = vaak de reden om behandeling uit te stellen, maar psychologisch trauma ontstaat niet
zomaar à = combinatie v:
¥ Onontkoombare schokkende gebeurtenis (buiten normale ervaring).
¥ Extreme angstbeleving.
¥ Ontwrichting v bestaan of ernstige bedreiging.
¥ Gevoel v machteloosheid.
Kan zowel langdurige bedreiging als kortdurende, onverwachte gebeurtenis zijn. Vaak niet cognitief verwerkt + gekoppeld aan
leeftijd & bevattingsvermogen.
Regressie
¥ Emoties v ouder beïnvloeden kind, zelfs zonder directe angstoverdracht à angst kan onbewust worden doorgegeven.
¥ Vb: Moeder bang voor TA à probeert angst te verbergen à dochter krijgt behandeling, moeder hoort gehuil à
flashback naar eigen angstige ervaring à moeder regresseert à huilt als kind, dochter begrijpt dit niet en huilt mee.
4.4 – Angst: situatiegebonden of persoonlijkheidskenmerk
4.4.1 – Situatiegebonden angst (‘state anxiety’)
Situatiegebonden angst (state anxiety): Kortstondige reactie op een specifiek ‘gevaar’ door onderschatting v eigen kracht t.o.v.
dreiging. Angst verdwijnt bij verandering in machtsevenwicht, bv.:
¥ Bescherming door volwassene.
¥ Verdwijnen v dreiging (TA/voorwerp).
¥ Herwaardering v eigen kracht.
Kleine kinderen vaak bang door onbekendheid (onbegrip, nieuwe situatie) à na leren kennen verdwijnt de angst. Oorzaak bij
kinderen vaak duidelijk, bij volwassenen moeilijker (trauma’s worden soms vergeten).
Een enkele negatieve ervaring kan al leiden tot langdurige TA-angst. Vermijdingsgedrag = risico à als kind wordt beloond voor
ontwijken TA (‘oké, je hoeft vandaag niet i/d stoel, maar volgende keer …’), wordt de angst erger door conditionering.
Tandheelkundige behandeling:
¥ Doel: het kind laten ervaren dat de situatie anders is dan gedacht.
¥ Angst is gekoppeld aan een stimulus (herinnering/onderdeel v behandeling).
o Bij ‘state anxiety’ is er onderscheid tussen bedreigende en niet-bedreigende situaties (pas angstig bij specifieke
delen, zoals verdoving).
¥ Oplossing: hetzelfde onderdeel op een niet-bedreigende manier herhalen, zodat het niet langer angst oproept.
4
