Jan Vereecken Endocrinologie
2e jaar, Module 1
Health Care Management
2020-2021
,Jan Vereecken 2HCM
Endocrinologie
Overzicht van het hormoonstelsel
Eigenschappen van het hormoonstelsel
Hormonen zijn chemische stoffen die worden vrijgesteld door endocriene
klieren en via de bloedbaan doorheen het hele lichaam vervoerd worden
naar doelcellen in andere weefsels. Er worden er altijd veel te veel
geproduceerd en die gaan dan langs alle organen, ook organen die geen
hormonen meer nodig hebben. Het circuleert constant rond.
Voorbeeld:
Insuline (stof uit de pancreas, met als doel suikerspiegel naar beneden te
krijgen). Insuline zorgt ervoor dat de cellen opengaan zodat de suiker
daarbinnen kan, anders blijft het gewoon in het bloed. Insuline zet de cellen
open.
Structuur van hormonen
Op basis van de chemische structuur kunnen hormonen in de volgende drie
groepen worden ingedeeld.
1. Aminozuurderivaten
- Kleine moleculen
- Lijken op aminozuren
- Vb. adrenaline, schildklierhormonen
2. Peptidehormonen
- Grootste groep hormonen
- Bestaat uit ketens aminozuren
- Vb. insuline, ADH
3. Vetderivaten
- Steroïden afkomstig van cholesterol
- Vb. testosteron
Endocrinologie 2
, Jan Vereecken 2HCM
Afgifte en vervoer van hormonen
Hormonen komen rechtstreeks in de
haarvaatjes. Ze zijn breed verspreid
in de bloedstroom. De meeste
hormonen circuleren vrij in een
oplossing. Steroïden en
schildklierhormonen binden zich aan
bloedeiwitten voor vervoer.
Belangrijk: Hormonen coördineren cellen gedurende langere tijd. Ze
circuleren in het bloed en binden zich aan specifieke receptoren op of in
doelcellen. Ze wijzigen de doorlaatbaarheid van de membraan, activeren of
inactiveren belangrijke enzymen of wijzigen de genetische activiteit.
Zie bijlage van dia 14
Valt onder de hersencontrole:
Hypothalamus (9) maakt zowel stimulerende als inhiberende hormonen,
het laat een niveau lager in de hypofyse het hormoon vrij en die gaan lager
door in de bloedbaden naar de targets. Er zijn 2 hormonen (ADH en
oxytocine) die vanuit de hypothalamus vertrekken maar via een axon naar
de neurohypofyse gaan en van daaruit naar de bloedbaan gaan. OS of
Ortho-Sympaticus gaat rechtsreeks via een privé-leiding naar de
bijniermerg.
Blauwe pijl = privé-leiding, gaat niet door het bloed
Valt niet onder hersencontrole:
Insuline en Glucagon zijn twee tegenovergestelde. Insuline dient om je
suikergehalte te laten dalen en glucagon om je suikergehalte omhoog te
krijgen. Dit noemen we negatieve feedback in de pancreas.
Bij de maag-darm hebben we 3 onderverdelingen
- Gastrine steelt maagzuur vrij
- Secretine stelt verteringssappen vrij
- Cholecystokinine laat de galblaas samentrekken
Endocrinologie 3
2e jaar, Module 1
Health Care Management
2020-2021
,Jan Vereecken 2HCM
Endocrinologie
Overzicht van het hormoonstelsel
Eigenschappen van het hormoonstelsel
Hormonen zijn chemische stoffen die worden vrijgesteld door endocriene
klieren en via de bloedbaan doorheen het hele lichaam vervoerd worden
naar doelcellen in andere weefsels. Er worden er altijd veel te veel
geproduceerd en die gaan dan langs alle organen, ook organen die geen
hormonen meer nodig hebben. Het circuleert constant rond.
Voorbeeld:
Insuline (stof uit de pancreas, met als doel suikerspiegel naar beneden te
krijgen). Insuline zorgt ervoor dat de cellen opengaan zodat de suiker
daarbinnen kan, anders blijft het gewoon in het bloed. Insuline zet de cellen
open.
Structuur van hormonen
Op basis van de chemische structuur kunnen hormonen in de volgende drie
groepen worden ingedeeld.
1. Aminozuurderivaten
- Kleine moleculen
- Lijken op aminozuren
- Vb. adrenaline, schildklierhormonen
2. Peptidehormonen
- Grootste groep hormonen
- Bestaat uit ketens aminozuren
- Vb. insuline, ADH
3. Vetderivaten
- Steroïden afkomstig van cholesterol
- Vb. testosteron
Endocrinologie 2
, Jan Vereecken 2HCM
Afgifte en vervoer van hormonen
Hormonen komen rechtstreeks in de
haarvaatjes. Ze zijn breed verspreid
in de bloedstroom. De meeste
hormonen circuleren vrij in een
oplossing. Steroïden en
schildklierhormonen binden zich aan
bloedeiwitten voor vervoer.
Belangrijk: Hormonen coördineren cellen gedurende langere tijd. Ze
circuleren in het bloed en binden zich aan specifieke receptoren op of in
doelcellen. Ze wijzigen de doorlaatbaarheid van de membraan, activeren of
inactiveren belangrijke enzymen of wijzigen de genetische activiteit.
Zie bijlage van dia 14
Valt onder de hersencontrole:
Hypothalamus (9) maakt zowel stimulerende als inhiberende hormonen,
het laat een niveau lager in de hypofyse het hormoon vrij en die gaan lager
door in de bloedbaden naar de targets. Er zijn 2 hormonen (ADH en
oxytocine) die vanuit de hypothalamus vertrekken maar via een axon naar
de neurohypofyse gaan en van daaruit naar de bloedbaan gaan. OS of
Ortho-Sympaticus gaat rechtsreeks via een privé-leiding naar de
bijniermerg.
Blauwe pijl = privé-leiding, gaat niet door het bloed
Valt niet onder hersencontrole:
Insuline en Glucagon zijn twee tegenovergestelde. Insuline dient om je
suikergehalte te laten dalen en glucagon om je suikergehalte omhoog te
krijgen. Dit noemen we negatieve feedback in de pancreas.
Bij de maag-darm hebben we 3 onderverdelingen
- Gastrine steelt maagzuur vrij
- Secretine stelt verteringssappen vrij
- Cholecystokinine laat de galblaas samentrekken
Endocrinologie 3
