Bachelorproef deel 1: CAT
CAT-begeleider: Naam student:
Nummer groep: 3 Klas: 4Vh
Indienen FASEN CAT
1. Klinisch probleem identificeren
Verpleegkundigen in het ziekenhuis werken overwegend in continudienst met lange, onregelmatige werkuren en hoge
werkdruk (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2022). Dit leidt tot werkgerelateerde stress, wat zowel fysieke als mentale
uitputting geeft. Deze uitputting vermindert het vermogen om hoogwaardige zorg te bieden en verhoogt de kans op
medische fouten, wat de patiëntveiligheid in gevaar brengt (Deepler, 2024). Volgens een rapport van het Centraal
Bureau voor de Statistiek (2022) vond 50% van de zorgmedewerkers de werkdruk in 2022 te hoog.
Werkgerelateerde stress leidt regelmatig tot langdurig ziekteverzuim (IDEWE, z.d.). In België stelde het onderzoek van
het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) en KU Leuven dat 36% van de verpleegkundigen een risico
op burn-out lopen (Zorgnet-Icuro, z.d.; Redactie Medicalfacts, 2021).
Hoewel burn-out momenteel geen erkende beroepsziekte is, is de prevalentie tussen 2016 en 2021 met 46% gestegen
(IDEWE, z.d.). De wetenschap definieert een burn-out als een langdurig, psychologisch syndroom dat zich voordoet
wanneer iemand langdurig en intensief bloodgesteld is aan een stressvolle situatie op het werk. De klachten zijn langer
dan 6 maanden aanwezig en niet te verklaren door een andere oorzaak (Kenniscentrum Burn-out, z.d).
Primaire preventie is essentieel. Mindfulness, een wetenschappelijk onderbouwde methode, helpt bewust te zijn van
het hier en nu zonder te oordelen (Vervaeck, z.d.). Werkgevers en hoofdverpleegkundigen moeten deze interventies
implementeren. Dit kan gebeuren door zelfzorg te bevorderen en toegang tot hulpprogramma's aan te bieden alsook
mindfulness sessies te organiseren (OpenUp, 2021).
Dit leidt tot de volgende onderzoeksvraag:
“Leiden mindfulness-gebaseerde interventies tot een vermindering van burn-out bij verpleegkundigen in verschillende
klinische settings, vergeleken met verpleegkundigen die geen mindfulness therapie ontvangen?”
2. Opstellen gestructureerde concrete oz-vraag
P: Verpleegkundigen in verschillende klinische settings
I: Mindfulness-gebaseerde interventies
C: Verpleegkundigen die geen mindfulness therapie ontvangen
O: Vermindering van burn-out
Dit heeft dan geleid tot het komen van de volgende onderzoeksvraag:
“Leiden mindfulness-gebaseerde interventies tot een vermindering van burn-out bij verpleegkundigen in verschillende
klinische settings, vergeleken met verpleegkundigen die geen mindfulness therapie ontvangen?”
1
, 3. A. Zoekstrategie
Zoekterm 1 Zoekterm 2 Zoekterm 3
health care mindfulness therapy burn-out
professionals
nurses mindfulness mental health
clinical nurses mindfulness-based cognitive depression health effects
therapy
nursing staff mindfulness-based stress stress
reduction
mindfulness-based stress psychological
reduction functioning
mindfulness intervention
AND AND
OR BS1 BS2 BS3 BS4
P I C O
nurses mindfulness-based stress geen mindfulness burn-out
reduction therapy
healthcare mindfulness intervention stress
professionals
clinical nurses mindfulness therapy mental health
nursing staff mindfulness-based cognitive psychological
therapy functioning
mindfulness
Zoeksleutel:
("mindfulness" OR "mind-body modalities" OR "mind-body interventions" OR "mindfulness-based interventions" OR
"mindfulness training" OR "mindfulness-based stress reduction" OR "mindfulness-based cognitive therapy") AND
("stress" OR "burnout" OR "mental health") AND ("nurses" OR "clinical nurses" OR "nursing staff")
3. B. Selectie van artikels
De inclusiecriteria voor deze studie:
● nurses
● clinical nurses
● mindfulness-based intervention
● burn-out, stress, mental health, stress
● nurses, clinical settings
De exclusiecriteria voor deze studie:
● studies that are not about nurses and clinical nurses
● interventions without mindfulness or other interventions
● other settings than clinical settings
2
CAT-begeleider: Naam student:
Nummer groep: 3 Klas: 4Vh
Indienen FASEN CAT
1. Klinisch probleem identificeren
Verpleegkundigen in het ziekenhuis werken overwegend in continudienst met lange, onregelmatige werkuren en hoge
werkdruk (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2022). Dit leidt tot werkgerelateerde stress, wat zowel fysieke als mentale
uitputting geeft. Deze uitputting vermindert het vermogen om hoogwaardige zorg te bieden en verhoogt de kans op
medische fouten, wat de patiëntveiligheid in gevaar brengt (Deepler, 2024). Volgens een rapport van het Centraal
Bureau voor de Statistiek (2022) vond 50% van de zorgmedewerkers de werkdruk in 2022 te hoog.
Werkgerelateerde stress leidt regelmatig tot langdurig ziekteverzuim (IDEWE, z.d.). In België stelde het onderzoek van
het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) en KU Leuven dat 36% van de verpleegkundigen een risico
op burn-out lopen (Zorgnet-Icuro, z.d.; Redactie Medicalfacts, 2021).
Hoewel burn-out momenteel geen erkende beroepsziekte is, is de prevalentie tussen 2016 en 2021 met 46% gestegen
(IDEWE, z.d.). De wetenschap definieert een burn-out als een langdurig, psychologisch syndroom dat zich voordoet
wanneer iemand langdurig en intensief bloodgesteld is aan een stressvolle situatie op het werk. De klachten zijn langer
dan 6 maanden aanwezig en niet te verklaren door een andere oorzaak (Kenniscentrum Burn-out, z.d).
Primaire preventie is essentieel. Mindfulness, een wetenschappelijk onderbouwde methode, helpt bewust te zijn van
het hier en nu zonder te oordelen (Vervaeck, z.d.). Werkgevers en hoofdverpleegkundigen moeten deze interventies
implementeren. Dit kan gebeuren door zelfzorg te bevorderen en toegang tot hulpprogramma's aan te bieden alsook
mindfulness sessies te organiseren (OpenUp, 2021).
Dit leidt tot de volgende onderzoeksvraag:
“Leiden mindfulness-gebaseerde interventies tot een vermindering van burn-out bij verpleegkundigen in verschillende
klinische settings, vergeleken met verpleegkundigen die geen mindfulness therapie ontvangen?”
2. Opstellen gestructureerde concrete oz-vraag
P: Verpleegkundigen in verschillende klinische settings
I: Mindfulness-gebaseerde interventies
C: Verpleegkundigen die geen mindfulness therapie ontvangen
O: Vermindering van burn-out
Dit heeft dan geleid tot het komen van de volgende onderzoeksvraag:
“Leiden mindfulness-gebaseerde interventies tot een vermindering van burn-out bij verpleegkundigen in verschillende
klinische settings, vergeleken met verpleegkundigen die geen mindfulness therapie ontvangen?”
1
, 3. A. Zoekstrategie
Zoekterm 1 Zoekterm 2 Zoekterm 3
health care mindfulness therapy burn-out
professionals
nurses mindfulness mental health
clinical nurses mindfulness-based cognitive depression health effects
therapy
nursing staff mindfulness-based stress stress
reduction
mindfulness-based stress psychological
reduction functioning
mindfulness intervention
AND AND
OR BS1 BS2 BS3 BS4
P I C O
nurses mindfulness-based stress geen mindfulness burn-out
reduction therapy
healthcare mindfulness intervention stress
professionals
clinical nurses mindfulness therapy mental health
nursing staff mindfulness-based cognitive psychological
therapy functioning
mindfulness
Zoeksleutel:
("mindfulness" OR "mind-body modalities" OR "mind-body interventions" OR "mindfulness-based interventions" OR
"mindfulness training" OR "mindfulness-based stress reduction" OR "mindfulness-based cognitive therapy") AND
("stress" OR "burnout" OR "mental health") AND ("nurses" OR "clinical nurses" OR "nursing staff")
3. B. Selectie van artikels
De inclusiecriteria voor deze studie:
● nurses
● clinical nurses
● mindfulness-based intervention
● burn-out, stress, mental health, stress
● nurses, clinical settings
De exclusiecriteria voor deze studie:
● studies that are not about nurses and clinical nurses
● interventions without mindfulness or other interventions
● other settings than clinical settings
2
