Hoofdstuk 1: Chemische analyse
Algemene stappen analytisch proces:
1. Vraagstelling (traditioneel/alternatief)
= algemene vragen omzetten in specifieke vragen
2. Gepaste analytische procedures selecteren (oud/nieuw)
3. Staalname
= representatief monster voor analyse bekomen
g Homogeen: overal zelfde samenstelling
g Heterogeen: samenstelling afhankelijk van plaats/tijd
o Willekeurig
o Gesegregeerd (ontmengd)
Lot: het geheel waaruit het monster wordt genomen
Bulkmonster: representatief deel van het lot voor analyse = ruwe monster
Laboratoriummonster: homogeen, bulkmonster na voorbehandeling
Aliquot: kleine testhoeveelheid van het monster waarop de individuele analyses
worden uitgevoerd
! belangrijk om staal te bewaren bij juiste temperatuur en pH
4. Staalvoorbereiding
= het staal in een vorm brengen die geschikt is voor analyse
g Oplossen
g Filteren: verwijderen van vaste deeltjes
g Solid-phase extraction: opzuiveren en pre-concentreren
g Interferentie: een andere verbinding dan deze die moet bepaald worden
beïnvloedt het meetsignaal bij de analyse en moet verwijderd worden
g Maskeren: transformatie van een interfererende verbinding naar een
verbinding die niet meer stoort
,5. Analyse
g Fysico-chemische methoden bv neerslagreacties, titraties, …
g Instrumentele methoden bv massaspectrometrie, scheidingstechnieken, …
o Vloeistofchromatografie (piek-oppervlakte/hoogte)
Calibratiecurve of ijkcurve: geeft het verband tussen het gemeten signaal en een
gekende hoeveelheid te bepalen product, voorkeur voor lineair verband (y = mx +
b)
6. Interpreteren van resultaten, rapporteren
= metingen herhalen, standaardafwijking bepalen, betrouwbaarheid nagaan
7. Conclusies trekken
,Hoofdstuk 2: Metingen
Metrieke stelsel
1) Decimaal systeem
2) Gebaseerd op wetenschappelijke waarnemingen
3) Prefixen in machten van 10
Fundamentele SI eenheden
Tijd Seconde (s)
Lengte Meter (m)
Massa Kilogram (kg)
Elektrische stroom Ampere (A)
Temperatuur Kelvin (K)
Hoeveelheid substantie Mol (mol)
Vlakke hoek Radiaal (rad)
Lichtsterkte Candela (cd)
Prefixen
Tera T 1012
Giga G 109
Mega M 106
Kilo k 103
Hecto h 102
Deca da 101
Deci d 10-1
Centi c 10-2
Milli m 10-3
Micro µ 10-6
Nano n 10-9
Pico p 10-12
Femto f 10-15
Conversie van eenheden
Volume Liter l x 10-3 m3
Milliliter mL x 10-6 m3
Lengte Angstrom A x 10-10 m
Druk Bar Bar x 10-5 Pa
Atmosfeer Atm x 101 325 Pa
Energie Elektron volt eV 1,602 176 53 x 10-
19
J
calorie cal x 4,184 J
Calorie Cal x 1000 cal = 4,184
kJ
Kracht Paardenkracht 745,700 W
Temperatuur Centigraden = °C x K – 273,15
Celsius
, Chemische concentraties
Oplossing: homogeen mengsel van 2 of meer bestanddelen
g Opgeloste stof = datgene wat opgelost is
Concentratie: hoeveelheid opgeloste stof in een gegeven volume of massa oplossing
Molariteit (M of cM): aantal mol opgeloste stof per liter oplossing
Elektroliet: een substantie die in oplossing dissocieert
g Sterk = grotendeels gedissocieerd
g Zwak = grootste deel niet gedissocieerd
Molaliteit (m): aantal mol stof per kg solvent (onafhankelijk van de temperatuur)
Formele concentratie (F of cF): aantal mol verbinding per liter oplossing
Desnsiteit of massadichtheid: aantal gram substantie per milliliter substantie
Massaprocent: % m/m
= massa component/totale massa van componenten . 100
= aantal gram van een stof/100 g mengsel
Volumeprocent: % V/V
= volume component/totale volume van componenten . 100
= aantal milliliter van een stof/100 ml mengsel
Gewicht/volumeprocent: % m/V
= massa component/totale volume componenten . 100
= aantal gram van een stof/100 ml mengsel
Ppm (parts per million) = 1 µg/mL = 1 mg/L
= massa van component/totale massa van componenten . 10 6
= aantal microgram van een stof/gram mengsel
Ppb (parts per billion)
= massa component/totale massa van component . 109
= aantal nanogram van een stof/gram mengsel
Bereiding van oplossingen met bepaalde molariteit
Algemene stappen analytisch proces:
1. Vraagstelling (traditioneel/alternatief)
= algemene vragen omzetten in specifieke vragen
2. Gepaste analytische procedures selecteren (oud/nieuw)
3. Staalname
= representatief monster voor analyse bekomen
g Homogeen: overal zelfde samenstelling
g Heterogeen: samenstelling afhankelijk van plaats/tijd
o Willekeurig
o Gesegregeerd (ontmengd)
Lot: het geheel waaruit het monster wordt genomen
Bulkmonster: representatief deel van het lot voor analyse = ruwe monster
Laboratoriummonster: homogeen, bulkmonster na voorbehandeling
Aliquot: kleine testhoeveelheid van het monster waarop de individuele analyses
worden uitgevoerd
! belangrijk om staal te bewaren bij juiste temperatuur en pH
4. Staalvoorbereiding
= het staal in een vorm brengen die geschikt is voor analyse
g Oplossen
g Filteren: verwijderen van vaste deeltjes
g Solid-phase extraction: opzuiveren en pre-concentreren
g Interferentie: een andere verbinding dan deze die moet bepaald worden
beïnvloedt het meetsignaal bij de analyse en moet verwijderd worden
g Maskeren: transformatie van een interfererende verbinding naar een
verbinding die niet meer stoort
,5. Analyse
g Fysico-chemische methoden bv neerslagreacties, titraties, …
g Instrumentele methoden bv massaspectrometrie, scheidingstechnieken, …
o Vloeistofchromatografie (piek-oppervlakte/hoogte)
Calibratiecurve of ijkcurve: geeft het verband tussen het gemeten signaal en een
gekende hoeveelheid te bepalen product, voorkeur voor lineair verband (y = mx +
b)
6. Interpreteren van resultaten, rapporteren
= metingen herhalen, standaardafwijking bepalen, betrouwbaarheid nagaan
7. Conclusies trekken
,Hoofdstuk 2: Metingen
Metrieke stelsel
1) Decimaal systeem
2) Gebaseerd op wetenschappelijke waarnemingen
3) Prefixen in machten van 10
Fundamentele SI eenheden
Tijd Seconde (s)
Lengte Meter (m)
Massa Kilogram (kg)
Elektrische stroom Ampere (A)
Temperatuur Kelvin (K)
Hoeveelheid substantie Mol (mol)
Vlakke hoek Radiaal (rad)
Lichtsterkte Candela (cd)
Prefixen
Tera T 1012
Giga G 109
Mega M 106
Kilo k 103
Hecto h 102
Deca da 101
Deci d 10-1
Centi c 10-2
Milli m 10-3
Micro µ 10-6
Nano n 10-9
Pico p 10-12
Femto f 10-15
Conversie van eenheden
Volume Liter l x 10-3 m3
Milliliter mL x 10-6 m3
Lengte Angstrom A x 10-10 m
Druk Bar Bar x 10-5 Pa
Atmosfeer Atm x 101 325 Pa
Energie Elektron volt eV 1,602 176 53 x 10-
19
J
calorie cal x 4,184 J
Calorie Cal x 1000 cal = 4,184
kJ
Kracht Paardenkracht 745,700 W
Temperatuur Centigraden = °C x K – 273,15
Celsius
, Chemische concentraties
Oplossing: homogeen mengsel van 2 of meer bestanddelen
g Opgeloste stof = datgene wat opgelost is
Concentratie: hoeveelheid opgeloste stof in een gegeven volume of massa oplossing
Molariteit (M of cM): aantal mol opgeloste stof per liter oplossing
Elektroliet: een substantie die in oplossing dissocieert
g Sterk = grotendeels gedissocieerd
g Zwak = grootste deel niet gedissocieerd
Molaliteit (m): aantal mol stof per kg solvent (onafhankelijk van de temperatuur)
Formele concentratie (F of cF): aantal mol verbinding per liter oplossing
Desnsiteit of massadichtheid: aantal gram substantie per milliliter substantie
Massaprocent: % m/m
= massa component/totale massa van componenten . 100
= aantal gram van een stof/100 g mengsel
Volumeprocent: % V/V
= volume component/totale volume van componenten . 100
= aantal milliliter van een stof/100 ml mengsel
Gewicht/volumeprocent: % m/V
= massa component/totale volume componenten . 100
= aantal gram van een stof/100 ml mengsel
Ppm (parts per million) = 1 µg/mL = 1 mg/L
= massa van component/totale massa van componenten . 10 6
= aantal microgram van een stof/gram mengsel
Ppb (parts per billion)
= massa component/totale massa van component . 109
= aantal nanogram van een stof/gram mengsel
Bereiding van oplossingen met bepaalde molariteit
