uitwerkingen week 2 (RECHTSPSYCHOLOGIE)

Rechtspsychologie en Forensisch bewijs (week 2)

1) Zoek ter voorbereiding van de bijeenkomst antwoorden op de
volgende vraag:

Waardoor kan de validiteit of volledigheid van een
getuigenverklaring aangetast worden? Denk na over deze
factoren, en of het systeem of schattingsvariabelen zijn.

Systeemvariabelen = systeemvariabelen zijn factoren die vanuit of door
het rechtssysteem worden bepaald en zien op de gevolgde procedure en
de wijze waarop deze doorwerken op de getuige en zijn/haar verklaring.
De manier waarop een getuige wordt verhoord, heeft nml ook invloed op
het resultaat en zijn/haar getuigenis.

Wanneer verhoren (ochtend, avond of nachtmens), duur van het verhoor.
Duur tussen waarneming en het verhoor. Het onderbreken van een
verhoor.

- Bijvoorbeeld suggestieve vragen: suggestieve vragen zijn
vragen waarbij je al een voorstel doet voor het antwoord.
Vooringenomenheid staat de openheid van het gesprek in de
weg.

- Bijvoorbeeld Oslo-confrontatie (line-up confrontatie): de
getuige wordt vanuit een reeks van personen gevraagd of zij
iemand herkennen die de dader kan zijn. Dit kan door middel
van foto’s, video’s of live.

Schattingsvariabelen = schattingsvariabelen zijn juist de factoren waar het
rechtssysteem geen controle over heeft en dus niet zodanig vallen onder
het strafproces. (deze kunnen we niet veranderen)

- Getuigenvariabelen; Leeftijd ooggetuigen (jonge kinderen zijn
vatbaar voor suggestie van buitenaf, latere leeftijd voor suggestie bij
zichzelf), viewpoint, of de getuige emotioneel was (stress, een beetje
kan ziorgen voor extra focus maar teveel voor minder focus,
reproduceren kan leiden tot een Black out). Karaktereigenschappen
(je kunt je geheugen niet trainen, een OA is niet meer oplettend dan
een normale burger) (verschil in hoever je vatbaar bent voor
suggestie = suggestibiliteit) omdat deze allemaal van invloed
kunnen zijn op de verklaring van een getuige moeten we hier goed
van op de hoogte zijn
- Situationele variabelen; Voor hoe lang kon de ooggetuige het SF
observeren, was het overdag of in de nacht, van welke afstand.
Je kan hier wel invloed op hebben door de manier waarop vragen
worden gesteld.

, Je voet details in een later verhoor toe of nieuwe dingen = commissie. 
opletten met betrouwbaarheid. Als getuige bv terug naar PD is gegaan en
zich dat herhinnerts is het anders dan dat hij dit van iemand in de kroeg
hoort.

ADVOKATE

- Het geheugen van getuigen (waarnemen, opslaan,
vasthouden en reconstructie) Schattingsvariabelen

Factoren die betrekking hebben op waarneming:

 Lichtsterkte
 Afstand
 Drukte
 Hoe lang waargenomen
 Vanuit welke positie
 Mate van zicht van de persoon
 Weersomstandigheden
 Omstandigheden van de persoon zelf (meer van de getuige)
 Of iemand de plek kende (ruimtelijke ordening)
 Tijd van de situatie: waarneming retentieperiode: tijd tussen de
situatie en moment van verklaring afleggen (opslaan en
verwerken geheugen)
 Intoxicatie; alcohol en drugs
 Leeftijd
 Culturele eigenschappen
 Etnische achtergrond en ras: wanneer iemand naar iemand kijkt
met eenzelfde etnische achtergrond, worden er veel meer
factoren herkent en kan men zich eventueel identificeren met de
wederpartij. Dit is helemaal niet het geval indien er verschillende
etnische achtergronden zijn. Dit gebeuren wordt het own-race
effect, cross-race effect of de own-race bias effect bedoeld.
 Bij de schattingsvariabelen werd al duidelijk dan indien men
eenzelfde etnische achtergrond hebben, men gemakkelijker
gezichten herkent.

Kenmerken getuigen (wat wil je weten van een getuige): leeftijd,
emotionele toestand (bij toename emotie en stress zie je een toename van
aandacht, tot het kritiekpunt, dan gaat de waarneming achteruit),
weapon-focus effect (slachtoffer focust onbewust op het wapen,
waardoor ze een verminderd vermogen had om eigenschappen te kunnen
detecteren en op te slaan), ook naar andere zintuigen vragen (horen,
ruiken etc.), vragen naar herinneringen voor en na het incident kan info
over de dader bevatten, mannen en vrouwen letten op andere dingen,
suggestibiliteit.

 Je krijgt inaccurate informatie door de gaten in te vullen (script).
Mensen hebben er vaak moeite mee dat ze niet alle puzzelstukjes hebben