Rechtspsychologie en F. bewijs week 3
1) In de volgende casus, welke variabelen zijn belangrijk en
waarom? Zijn dit systeem- of schattingsvariabelen?
Een oude vrouw ziet een man uit het huis van haar buurvrouw rennen.
Ze belt snel haar buurvrouw, die meteen thuiskomt en ziet dat er is
ingebroken. Ze bellen de politie. De volgende dag beschrijft de getuige
de man die ze zag als een jongeman, ongeveer 25 jaar oud, met een
donkere huidskleur en halflang haar. Hij droeg een groene pet en een
zonnebril. Na 3 weken vraagt de politie haar om langs te komen voor
een line-up. De agent die bij haar blijft tijdens de line-up vertelt haar
dat hij de opstelling zelf heeft samengesteld. In de opstelling ziet de
vrouw 5 jonge mannen, maar 2 van hen hebben erg kort haar. Eén van
hen heeft haar tot onder zijn schouders. De vrouw kiest één van de 2
jongens met halflang haar. De agent vertelt haar dat ze de juiste
persoon heeft gekozen.
- Oude vrouw (schattingsvariabelen, kenmerk van getuige):
zowel zicht als geheugen zijn vaak minder bij oudere mensen in
vergelijking met jongvolwassenen. Dit kan van invloed zijn op wat zij
herinnert en hoe ze zich iets herinnert. Oudere mensen zijn over het
algemeen minder goed in het waarnemen, opslaan en reproduceren
van herinneringen bij het ophalen van de herinneringen en de
herkenning. Zeker als de afstand toeneemt dan neemt dit af in
vergelijking met jongvolwassenen.
- Bellen met de buurvrouw (schattingsvariabelen): het is niet
gunstig dat getuigen samen over de gebeurtenis gaan praten. Maar
omdat de buurvrouw geen ooggetuigen is, is het niet zo
problematisch?
- De dader draagt een pet en zonnebril (schattingsvariabelen)
- De volgende dag (schattingsvariabelen tenzij politie haar
dan pas oproept, dan systeem): vrij snel na de gebeurtenis, wel
nacht over kunnen slapen.
- Donkere huidskleur (schattingsvariabelen; CRE): iemand met
een andere huidskleur dan getuige, is voor getuige moeilijker om te
herkennen. Er wordt minder aandacht besteed aan
gezichtskenmerken. Je bent meer vertrouwd met je eigen etnische
groep.
- Na 3 weken (systeemvariabelen): 3 weken is best een lange tijd.
Het geheugen is dan niet meer zo vers en het zal lastiger worden
iemand te herkennen. Meer kans op een foute aanduiding.
- Line-up (systeemvariabelen): je geeft de getuige mogelijke
verdachten om aan te wijzen. Grote kans dat mensen altijd iemand
willen aanwijzen ook al zijn ze niet zeker.
, - Fillers in de line-up (systeemvariabelen): fillers moeten
voldoen aan de beschrijving van de dader. De getuige had een
jongeman met halflang haar beschreven. 3 van de 5 voldoen dus
niet aan dit signalement. de line-up is niet fair. Er springen er al 2
uit, wat niet zou mogen. Het zijn er niet genoeg het moeten er
minimaal 6 zijn, maar 12 is beter.
- Zelf heeft samengesteld (systeemvariabelen): Geen
dubbelblind! (is nodig om suggestie door de begeleider te voorkomen) kan
leiden tot vals positief. Agent weet dus al wie de verdachte is. hier
handel je dan meestal ook naar
- Juiste persoon gekozen (systeemvariabelen):
postidentification-feedback effect hierdoor wordt de getuige
zekerder van haar keuze en denkt ze dat ze de juiste heeft gemaakt.
Zorgt voor meer overtuiging. En die kan ze weer overbrengen bij het
verhoor op zitting. hoe zekerder iemand overkomt, hoe
betrouwbaarder we het vinden. (problematisch)
Zoek voor de volgende vragen de best practice voor een line-up
volgens de literatuur:
a) Mag een getuige meermaals deelnemen aan een line-up?
Als er meerdere verdachten zijn kun je dat doen met verschillende
fillers, anders niet
Als iemand dat de verdachte identificeert in de eerste line up, kan het
bij de tweede zo zijn dat de getuige denkt de verdachte te herkennen
van het gebeurde, maar dat de getuige diegene eigenlijk herkent van
de eerdere line up. Ze vergissen zich; ze duiden hem de eerste keer
niet aan maar de tweede keer wel; ze denken dan iemand te herinneren
van het feit, maar eigenlijk herkennen ze hem van de eerste line up =
Mugshot commitment effect (er is dus maar één herkenning; in de
tweede line-up).Je mag niet dezelfde verdachte meerdere keren laten
zien aan de getuige. Basisregel; je mag de persoon maar één keer
hebben gezien; tijdens de feiten (of in het geval van een onschuldige
verdachte, tijdens de herkenningstest).
Volgens onderzoek wordt herhaalde blootstelling aan dezelfde
gezichten (zoals mugshots of eerdere line-ups) in verband gebracht
met geheugenvervaging en bronverwarring, wat de kans op valse
herkenning vergroot. Dit verschijnsel, bekend als retroactieve
interferentie, suggereert dat een getuige bij voorkeur niet herhaaldelijk
dezelfde personen in een line-up moet zien.
Je kan dus meerdere line ups organiseren, maar elke lineup moet
anders zijn met een andere VD je kan ook een blank lineup doen: 1e
1) In de volgende casus, welke variabelen zijn belangrijk en
waarom? Zijn dit systeem- of schattingsvariabelen?
Een oude vrouw ziet een man uit het huis van haar buurvrouw rennen.
Ze belt snel haar buurvrouw, die meteen thuiskomt en ziet dat er is
ingebroken. Ze bellen de politie. De volgende dag beschrijft de getuige
de man die ze zag als een jongeman, ongeveer 25 jaar oud, met een
donkere huidskleur en halflang haar. Hij droeg een groene pet en een
zonnebril. Na 3 weken vraagt de politie haar om langs te komen voor
een line-up. De agent die bij haar blijft tijdens de line-up vertelt haar
dat hij de opstelling zelf heeft samengesteld. In de opstelling ziet de
vrouw 5 jonge mannen, maar 2 van hen hebben erg kort haar. Eén van
hen heeft haar tot onder zijn schouders. De vrouw kiest één van de 2
jongens met halflang haar. De agent vertelt haar dat ze de juiste
persoon heeft gekozen.
- Oude vrouw (schattingsvariabelen, kenmerk van getuige):
zowel zicht als geheugen zijn vaak minder bij oudere mensen in
vergelijking met jongvolwassenen. Dit kan van invloed zijn op wat zij
herinnert en hoe ze zich iets herinnert. Oudere mensen zijn over het
algemeen minder goed in het waarnemen, opslaan en reproduceren
van herinneringen bij het ophalen van de herinneringen en de
herkenning. Zeker als de afstand toeneemt dan neemt dit af in
vergelijking met jongvolwassenen.
- Bellen met de buurvrouw (schattingsvariabelen): het is niet
gunstig dat getuigen samen over de gebeurtenis gaan praten. Maar
omdat de buurvrouw geen ooggetuigen is, is het niet zo
problematisch?
- De dader draagt een pet en zonnebril (schattingsvariabelen)
- De volgende dag (schattingsvariabelen tenzij politie haar
dan pas oproept, dan systeem): vrij snel na de gebeurtenis, wel
nacht over kunnen slapen.
- Donkere huidskleur (schattingsvariabelen; CRE): iemand met
een andere huidskleur dan getuige, is voor getuige moeilijker om te
herkennen. Er wordt minder aandacht besteed aan
gezichtskenmerken. Je bent meer vertrouwd met je eigen etnische
groep.
- Na 3 weken (systeemvariabelen): 3 weken is best een lange tijd.
Het geheugen is dan niet meer zo vers en het zal lastiger worden
iemand te herkennen. Meer kans op een foute aanduiding.
- Line-up (systeemvariabelen): je geeft de getuige mogelijke
verdachten om aan te wijzen. Grote kans dat mensen altijd iemand
willen aanwijzen ook al zijn ze niet zeker.
, - Fillers in de line-up (systeemvariabelen): fillers moeten
voldoen aan de beschrijving van de dader. De getuige had een
jongeman met halflang haar beschreven. 3 van de 5 voldoen dus
niet aan dit signalement. de line-up is niet fair. Er springen er al 2
uit, wat niet zou mogen. Het zijn er niet genoeg het moeten er
minimaal 6 zijn, maar 12 is beter.
- Zelf heeft samengesteld (systeemvariabelen): Geen
dubbelblind! (is nodig om suggestie door de begeleider te voorkomen) kan
leiden tot vals positief. Agent weet dus al wie de verdachte is. hier
handel je dan meestal ook naar
- Juiste persoon gekozen (systeemvariabelen):
postidentification-feedback effect hierdoor wordt de getuige
zekerder van haar keuze en denkt ze dat ze de juiste heeft gemaakt.
Zorgt voor meer overtuiging. En die kan ze weer overbrengen bij het
verhoor op zitting. hoe zekerder iemand overkomt, hoe
betrouwbaarder we het vinden. (problematisch)
Zoek voor de volgende vragen de best practice voor een line-up
volgens de literatuur:
a) Mag een getuige meermaals deelnemen aan een line-up?
Als er meerdere verdachten zijn kun je dat doen met verschillende
fillers, anders niet
Als iemand dat de verdachte identificeert in de eerste line up, kan het
bij de tweede zo zijn dat de getuige denkt de verdachte te herkennen
van het gebeurde, maar dat de getuige diegene eigenlijk herkent van
de eerdere line up. Ze vergissen zich; ze duiden hem de eerste keer
niet aan maar de tweede keer wel; ze denken dan iemand te herinneren
van het feit, maar eigenlijk herkennen ze hem van de eerste line up =
Mugshot commitment effect (er is dus maar één herkenning; in de
tweede line-up).Je mag niet dezelfde verdachte meerdere keren laten
zien aan de getuige. Basisregel; je mag de persoon maar één keer
hebben gezien; tijdens de feiten (of in het geval van een onschuldige
verdachte, tijdens de herkenningstest).
Volgens onderzoek wordt herhaalde blootstelling aan dezelfde
gezichten (zoals mugshots of eerdere line-ups) in verband gebracht
met geheugenvervaging en bronverwarring, wat de kans op valse
herkenning vergroot. Dit verschijnsel, bekend als retroactieve
interferentie, suggereert dat een getuige bij voorkeur niet herhaaldelijk
dezelfde personen in een line-up moet zien.
Je kan dus meerdere line ups organiseren, maar elke lineup moet
anders zijn met een andere VD je kan ook een blank lineup doen: 1e
