Personen- en familierecht en erfrecht H4 samenvatting

Hoofdstuk 4 Personen- en familierecht: ouders en
kinderen


4.1 Personen- en familierecht en het wetboek


De geboorte van een kind heeft verschillende juridische (rechterlijke) gevolgen. Het kind krijgt
door de geboorte een achternaam en een nationaliteit, maar heeft ook ouders die vanaf het
moment van de geboorte verplicht zijn zorg te dragen voor de opvoeding en verzorging van
kind.
Sterfgeval heeft ook juridische gevolgen. Er moet ook iets gebeuren met de bezittingen van
de overledene. Zo moet er ook oplossingen zijn wie zijn kind gaat oplossen en/of die kind
minderjarig is.
Personen- en familierecht
Bij al dit soorten gebeurtenissen speelt PeF een belangrijke rol. Het is onderdeel van het
burgerlijk recht en gaat dus over alles wat te maken heeft met de geboorte, waar je vandaan
komt (stamboom), huwelijk scheiding, adoptie, etc.


Materieel burgerlijk recht
Mbr beschrijft de inhoud en de rechten/plichten tussen burgers onderling. B.v. achternaam
wijzigen en echtscheiding, je vindt alle wetsartikelen van mbr in het Burgerlijk Wetboek (BW).
Meeste staan in BW 1.
Formeel burgerlijk recht
Fbr beschrijft het proces of de rechtszaak. B.v. Naar welke rechter moet je stappen om een
echtscheidingsverzoek te starten? Het is meestal in het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering (Rv) geschreven.

4.2 Geboorte en overlijden
Aangifte doen van geboorte
Als je geboren wordt, moet je worden ingeschreven als nieuwe burger van NL. Daarvoor moet
een officieel document worden gemaakt waarin staat wie je bent, waar en wnr je bent
geboren en wie je ouders zijn. Dit noem je een akte. De akte wordt (op)gemaakt door een
ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waarin je geboren bent. Alle aktes van
de geboorte worden verzameld in het geboorteregister. Dat is een heel groot bestand
waarin alle geboortes binnen een gemeente worden geregistreerd.
Aangifte
Als een kind is geboren moet de vader aangifte doen. Dat betekent dat hij aangeeft bij de
gemeente een kind heeft gekregen. Dit moet binnen 3 dagen na de bevalling gebeuren. Bij de
gemeente maken ze dan een akte van geboorte op. Je mag als moeder ook aangifte doen van
de geboorte, maar dit is niet wettelijk verplicht.
Als de vader niet aanwezig was bij de geboorte van het kind, dan moet degene die bij de
geboorte aanwezig was aangifte van de geboorte doen. Meestal is dat de arts of de
verpleegkundige die bij de bevalling heeft geholpen. Soms doet niemand aangifte van de
geboorte of is het te laat dan kan de vader een boete krijgen.
1

, Aangifte doen van overlijden
Als iemand is overleden moet je daarvan ook aangifte doen. Dat gebeurt als dezelfde manier
bij een geboorte. Je doet dan aangifte bij de burgerlijke stand van de gemeente waarin de
persoon is overleden. Het is wettelijk verplicht om binnen 6 dagen na het overlijden aangifte
te doen. De overleden persoon moet namelijk, volgens de wet, binnen die tijd begraven of
gecremeerd worden.
Overlijdensregister
Iedereen die weet dat iemand is overleden, mag daarvan aangifte doen. Je hebt de verklaring
van een arts nodig. In die verklaring staat dat die persoon daadwerkelijk is overleden. Je
levert de verklaring in als je aangifte gaat doen. Daarna wordt het overlijden van de persoon
geregistreerd en ingeschreven in het overlijdensregister van de burgerlijke stand.


De burgerlijke stand en de Gemeentelijke Basisadministratie
Bij de burgerlijke stand worden verschillende registers bijgehouden. Bv.
Geboorte/overlijdens/huwelijksregister. Er bestaat ook een ander register waarin wordt
bijgehouden waar alle inwoners van NL wonen. Dat is de Gemeentelijke
Basisadministratie (GBA). Iedere meerderjarige is verplicht zijn adres op te geven bij de
GBA van de gemeente waar hij woont.

Belangrijke wetsartikelen
Art. 1:19 BW Akte van de geboorte
Art. 1:19e BW Aangifte geboorte
Art. 1:19f BW Akte van overlijden
Art. 1:19h Aangifte overlijden
Art.16 Wet op de lijkbezorging Begrafenis/crematie


4.3 Voornaam en achternaam
Iedereen die geboren wordt, krijgt vanzelfsprekend een voor- en achternaam. Het is verplicht
om die vlak na de geboorte op te geven bij de gemeente. Maar niet elke voornaam wordt
zomaar geaccepteerd. En ook welke achternaam je als kind krijgt, verschilt per situatie of
keuze van de ouders.
De voornaam
In art. 1:4 BW is te lezen dat iedereen de voornaam heeft die hem in zijn geboorteakte is
gegeven. Ouders mogen zelf kiezen welke naam zij aan hun kind geven en moeten die
doorgeven als ze aangifte van geboorte doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Dan
wordt de naam van het kind vastgelegd in de geboorteakte.
In art.1:4 lid 2 BW staat dat de ambtenaar van de burgerlijke stand een naam mag
weigeren als het ongepast is of de voornaam komt overeen met achternaam (tenzij de
achternaam ook een gebruikelijke voornaam is).
Als ouders geen naam opgeven bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, dan zal
hij een naam kiezen!
Wijzigen van de voornaam
Er kunnen allerlei redenen zijn om je voornaam te willen wijzigen, b.v. verkeerd gespeld of je
wordt ermee gepest.


2