2019
2020
Technische uitrusting
& onderhoud
EXAMENPERIODE II
JANA DESCHUYFFELEER
,Technische uitrusting &
onderhoud
Deel 1 Brandveiligheid
1. Brandveiligheid
1.1. Inleiding
1.1.1. Algemeen
Brand en rookvergiftiging zijn dodelijke oorzaken. Ook emotioneel groot gevaar.
Financiële nieuwe start soms niet mogelijk. Milieu wordt ook aangetast. Ook instorten van
constructie maakt slachtoffers.
1.1.2. De oorzaken van brand
Vaak onbekend. 1/3 veroorzaakt door technische defecten, 1/3 brandstichting en 1/3
door andere (roken). Per categorie gebouwen is er verschil.
1.1.3. Wat is brand?
Ongewenste verbranding met vuur. Het is oxidatiereactie waarbij warmte het proces in
stand houdt. Materiaal branden, materiaal overgaan in gasvorm en mengen met lucht.
Door warmte, meer stoffen in asvorm, waardoor brand uitbreidt. Soms gas en lucht
gemengd dat leidt tot explosie. Cruciaal bij brand zijn materialen die snel en makkelijk
brandbare gassen vormen. Zuurstof (in lucht 21%) wordt aangezogen.
1.1.4. Gevaar van rook!
Combinatie hete gasvormingen en dampvormige verbrandingsproducten, giftige gassen,
vaste en vloeibare delen koolstof (roet) en teer, vaste en gloeiende half-verbrande
deeltjes en lucht.
Rook heeft hoge temperatuur, helpt bij ontwikkeling brand. Omgevingslucht gemengd
massadebiet stijgt snel. Bovenaan ingemengde lucht snelle afname temperatuur.
Rook veroorzaakt schade aan gezondheid en materiële schade. Zicht verminderen.
Prikkelende werking op ademhalingswegen, gevoel paniek. Beschadiging bloedvaten.
Rookvergiftiging.
Bovenaan overdruk en onderaan onderdruk. Hierdoor rook in alle kleine scheuren en
gaten waardoor veel schade. Verwijderen roet op wanden is duur en gebouw is lang
onbruikbaar.
1.2. Brandklassen
Afhankelijk brandbare producten:
Klasse A: vaste stoffen : papier, karton, kolen, textiel
Klasse B: vloeistoffen: benzine, alcohol, teer, vetten
Klasse C: gassen: aardgas, methaan, propaan, butaan
Klasse D: metalen: industriële toepassing (magnesium, aluminium, natrium, titanium)
Klasse ELEKTRICITEIT: elektrische cabines, computers, audiovisuele middelen.
Klasse E: geen erkende klasse
Klasse F: vetten.
1.3. Begrip brandwerendheid
Geeft aan hoe goed bouwcomponent voor bepaalde duur vuur kan tegenhouden en kan
voorkomen dat naar andere ruimte overslaat. Basiscriteria:
R: draagvermogen stabiliteit gebouw
E: vlamdichtheid element intact houden, beschermen tegen brandoverslag of
doordringen.
Bekijk de afbeeldingen in de cursus !
, I: temperatuurisolatie aan niet-opgewarmde zijde laag houden
REI45 product kan 45 minuten aan alle criteriums voldoen.
1.4. Fasen bij brand
1.4.1. Het initiatiestadium
Opwarming en thermische ontleding materiaal Ontsteking materiaal.
1.4.2. Het ontwikkelingsstadium
Ontwikkeling bepaald door eigenschappen brandstof, vorm en verdeling van materiaal en
eventueel aanwezigheid katalysator (stof die snelheid beïnvloed). Nadien invloed ruimte.
1) Vlamoverslag / flash over : overgang ontwikkelende brand naar volledig ontwikkelde
brand waarbij alle delen deelnemen in gebouw. Boven 300°C warmtestraling van
rooklaag zullen niet brandende delen ontleden. Als temperatuur nu stijgt
zelfontstekingstemperatuur. Vlamoverslag treed op van 300°C tot 650°C.
2) Backdraft / vlamterugslag: brand heeft te kort aan verbrandingslucht en dus brand
lang heeft gesmeuld zal geen vlamoverslag optreden. Ontleding gaat wel verder. Er
komen gasvormige brandbare ontledingsproducten vrij die niet kunnen verbranden.
Deze kunnen verspreiden wat aanleiding geeft tot explosieve uitbreiding. Backdraft =
smeulende materialen die zuurstof ontbreekt plots zuurstof (gesprongen raam)
explosieve uitbreiding.
1.4.3. Een volledig ontwikkelde brand
Warmte- afgifte is het grootst. Door hoge temperatuur meer ontledingsproducten dan er
met aanwezige zuurstof kunnen gevormd worden. Indien contact buitenlucht, grote
vlammen uitslaande brand.
1.4.4. De doofperiode
Begint als productie ontledingsproducten minder wordt. Beeld gevormd door resterende
brandbare stoffen en temperatuur.
1.5. Brandblusmiddelen
1.5.1. Algemene principes
Het volstaat om 1 essentieel element weg te nemen: brandstof, energiebron, zuurstof.
1) Verwijderen brandstof: bv. Dichtdraaien gaskraan bij brandende gascilinder
2) Wegnemen zuurstof: hierdoor stikt en dooft het vuur. (<14%) bv. Afdekken frietketel
met deken.
3) Wegnemen energiebron (afkoelen): afkoelen tot temperatuur lager dan
ontvlammingstemperatuur. Bv. Door water.
1.5.2. Primaire blusmiddelen
Bij beginnende brand onmiddellijk handelen. Hierbij draagbare middelen ideaal:
Blusdeken: doek uit glasvezel.
Poederblusser: onder druk uitgestoten ABC poeder. Het ontbind bij contact in
koolzuur en waterdamp. Geschikt voor klasse A, B en C. klasse D enkel speciaal.
Elektriciteit veel schade. Veroorzaakt veel schade en vervuiling
Bekijk de afbeeldingen in de cursus !
, CO²-blusser: koolzuur zonder sporen. Koolstofdioxide in metalen fles onder hoge
druk. De temperatuur daalt tot -78°C. hierdoor dooft vuur van zelf. Geschikt voor A, B,
C en elektriciteit.
Schuimblusser: niet giftig en kwaliteit blijft 5 jaar. schuim mengt zich op ogenblik van
onder druk stelling. Geschikt voor klasse A, B en elektriciteit.
Brandhaspel: lengte tusen 20 en 30m. ze zijn rechtstreeks aangesloten op
waterleiding. Weergave met een H op witte achtergrond of pictogram. Water heeft
sterk afkoeleffect. Enkel voor klasse A. uitvoering op verschillende wijzen. Niet voor
grote branden. Het levert veel waterschade op.
vaste blusinstallatie: sprinklers zijn automatische blusinstallaties. Verenigen
detectie en verstuivingen van water boven vuur hierdoor uitbreiding beperkt.
Leidingen aangesloten op sproeiventielen. Ze omvatten een sproeiplaat en metalen
smeltlood. Bij temperatuurstijging smelt metaal en zal water uitstromen. Ook wordt
door dit systeem rookontwikkeling beperkt. Ook is temperatuur lager waardoor
minder schade aan gebouw is. Door gebruik sprinklers kunnen eisen
brandwerendheid verminderen.
Overzicht bruikbare middelen op klassen:
Klasse Geschikt blusmiddel Minder geschikt maar wel bruikbaar
Klasse A Haspel Co²
Schuim
Poeder
Klasse B Schuim
Poeder
Co²
Klasse C* Poeder Co²
Klasse D Poeder specifiek voor metaal
Elektriciteit Co²
Schuim
Poeder
*ontsnapte gassen zijn groot gevaar!
1.6. Branddetectoren
Indelen in 3 groepen: rookmelder, vlammenmelder en thermische melder.
1.6.1. ‘stand-alone’ Rookmelder
Dit bewaakt lucht. Bij verbrandingsrook slaat het alarm. In ons land 1 type: optische
rookmelder. Hierbij wordt lichtinval op sensor gereduceerd of lichtbundel weerkaatst,
gebogen en gebroken als er rook in detector is. Dan slaat sensor alarm. Vroeger ook
ionische die bevat radioactie bron dit is verboden.
1.6.2. De infra- rood detectoren
Reageren op straling door vlammen. Aanwezig bij brandbelasting die zeer ontvlambaar
zijn en eerder vlammen zal produceren of waar geen rookmelder mogelijk is.
1.6.3. De thermische detector
Statisch- thermische detector (thermostatisch): reageert op overschrijding
temperatuur.
Velocimetrisch thermische detector: reageert op plotse temperatuurstijging
1.7. Begrip compartimentering
Gebouw verdeeld in delen die bij brand apart kunnen worden beschouwd.
Brandcompartiment = gebouwvolume begrensd door wanden die voortplanting brand en
rook naar andere delen voor bepaalde tijd beperkt en dienen te beletten. Doel = voor
bepaalde tijd vluchtroute in stand houden. Maximale loopafstand voor vluchtweg afhankelijk
Bekijk de afbeeldingen in de cursus !
2020
Technische uitrusting
& onderhoud
EXAMENPERIODE II
JANA DESCHUYFFELEER
,Technische uitrusting &
onderhoud
Deel 1 Brandveiligheid
1. Brandveiligheid
1.1. Inleiding
1.1.1. Algemeen
Brand en rookvergiftiging zijn dodelijke oorzaken. Ook emotioneel groot gevaar.
Financiële nieuwe start soms niet mogelijk. Milieu wordt ook aangetast. Ook instorten van
constructie maakt slachtoffers.
1.1.2. De oorzaken van brand
Vaak onbekend. 1/3 veroorzaakt door technische defecten, 1/3 brandstichting en 1/3
door andere (roken). Per categorie gebouwen is er verschil.
1.1.3. Wat is brand?
Ongewenste verbranding met vuur. Het is oxidatiereactie waarbij warmte het proces in
stand houdt. Materiaal branden, materiaal overgaan in gasvorm en mengen met lucht.
Door warmte, meer stoffen in asvorm, waardoor brand uitbreidt. Soms gas en lucht
gemengd dat leidt tot explosie. Cruciaal bij brand zijn materialen die snel en makkelijk
brandbare gassen vormen. Zuurstof (in lucht 21%) wordt aangezogen.
1.1.4. Gevaar van rook!
Combinatie hete gasvormingen en dampvormige verbrandingsproducten, giftige gassen,
vaste en vloeibare delen koolstof (roet) en teer, vaste en gloeiende half-verbrande
deeltjes en lucht.
Rook heeft hoge temperatuur, helpt bij ontwikkeling brand. Omgevingslucht gemengd
massadebiet stijgt snel. Bovenaan ingemengde lucht snelle afname temperatuur.
Rook veroorzaakt schade aan gezondheid en materiële schade. Zicht verminderen.
Prikkelende werking op ademhalingswegen, gevoel paniek. Beschadiging bloedvaten.
Rookvergiftiging.
Bovenaan overdruk en onderaan onderdruk. Hierdoor rook in alle kleine scheuren en
gaten waardoor veel schade. Verwijderen roet op wanden is duur en gebouw is lang
onbruikbaar.
1.2. Brandklassen
Afhankelijk brandbare producten:
Klasse A: vaste stoffen : papier, karton, kolen, textiel
Klasse B: vloeistoffen: benzine, alcohol, teer, vetten
Klasse C: gassen: aardgas, methaan, propaan, butaan
Klasse D: metalen: industriële toepassing (magnesium, aluminium, natrium, titanium)
Klasse ELEKTRICITEIT: elektrische cabines, computers, audiovisuele middelen.
Klasse E: geen erkende klasse
Klasse F: vetten.
1.3. Begrip brandwerendheid
Geeft aan hoe goed bouwcomponent voor bepaalde duur vuur kan tegenhouden en kan
voorkomen dat naar andere ruimte overslaat. Basiscriteria:
R: draagvermogen stabiliteit gebouw
E: vlamdichtheid element intact houden, beschermen tegen brandoverslag of
doordringen.
Bekijk de afbeeldingen in de cursus !
, I: temperatuurisolatie aan niet-opgewarmde zijde laag houden
REI45 product kan 45 minuten aan alle criteriums voldoen.
1.4. Fasen bij brand
1.4.1. Het initiatiestadium
Opwarming en thermische ontleding materiaal Ontsteking materiaal.
1.4.2. Het ontwikkelingsstadium
Ontwikkeling bepaald door eigenschappen brandstof, vorm en verdeling van materiaal en
eventueel aanwezigheid katalysator (stof die snelheid beïnvloed). Nadien invloed ruimte.
1) Vlamoverslag / flash over : overgang ontwikkelende brand naar volledig ontwikkelde
brand waarbij alle delen deelnemen in gebouw. Boven 300°C warmtestraling van
rooklaag zullen niet brandende delen ontleden. Als temperatuur nu stijgt
zelfontstekingstemperatuur. Vlamoverslag treed op van 300°C tot 650°C.
2) Backdraft / vlamterugslag: brand heeft te kort aan verbrandingslucht en dus brand
lang heeft gesmeuld zal geen vlamoverslag optreden. Ontleding gaat wel verder. Er
komen gasvormige brandbare ontledingsproducten vrij die niet kunnen verbranden.
Deze kunnen verspreiden wat aanleiding geeft tot explosieve uitbreiding. Backdraft =
smeulende materialen die zuurstof ontbreekt plots zuurstof (gesprongen raam)
explosieve uitbreiding.
1.4.3. Een volledig ontwikkelde brand
Warmte- afgifte is het grootst. Door hoge temperatuur meer ontledingsproducten dan er
met aanwezige zuurstof kunnen gevormd worden. Indien contact buitenlucht, grote
vlammen uitslaande brand.
1.4.4. De doofperiode
Begint als productie ontledingsproducten minder wordt. Beeld gevormd door resterende
brandbare stoffen en temperatuur.
1.5. Brandblusmiddelen
1.5.1. Algemene principes
Het volstaat om 1 essentieel element weg te nemen: brandstof, energiebron, zuurstof.
1) Verwijderen brandstof: bv. Dichtdraaien gaskraan bij brandende gascilinder
2) Wegnemen zuurstof: hierdoor stikt en dooft het vuur. (<14%) bv. Afdekken frietketel
met deken.
3) Wegnemen energiebron (afkoelen): afkoelen tot temperatuur lager dan
ontvlammingstemperatuur. Bv. Door water.
1.5.2. Primaire blusmiddelen
Bij beginnende brand onmiddellijk handelen. Hierbij draagbare middelen ideaal:
Blusdeken: doek uit glasvezel.
Poederblusser: onder druk uitgestoten ABC poeder. Het ontbind bij contact in
koolzuur en waterdamp. Geschikt voor klasse A, B en C. klasse D enkel speciaal.
Elektriciteit veel schade. Veroorzaakt veel schade en vervuiling
Bekijk de afbeeldingen in de cursus !
, CO²-blusser: koolzuur zonder sporen. Koolstofdioxide in metalen fles onder hoge
druk. De temperatuur daalt tot -78°C. hierdoor dooft vuur van zelf. Geschikt voor A, B,
C en elektriciteit.
Schuimblusser: niet giftig en kwaliteit blijft 5 jaar. schuim mengt zich op ogenblik van
onder druk stelling. Geschikt voor klasse A, B en elektriciteit.
Brandhaspel: lengte tusen 20 en 30m. ze zijn rechtstreeks aangesloten op
waterleiding. Weergave met een H op witte achtergrond of pictogram. Water heeft
sterk afkoeleffect. Enkel voor klasse A. uitvoering op verschillende wijzen. Niet voor
grote branden. Het levert veel waterschade op.
vaste blusinstallatie: sprinklers zijn automatische blusinstallaties. Verenigen
detectie en verstuivingen van water boven vuur hierdoor uitbreiding beperkt.
Leidingen aangesloten op sproeiventielen. Ze omvatten een sproeiplaat en metalen
smeltlood. Bij temperatuurstijging smelt metaal en zal water uitstromen. Ook wordt
door dit systeem rookontwikkeling beperkt. Ook is temperatuur lager waardoor
minder schade aan gebouw is. Door gebruik sprinklers kunnen eisen
brandwerendheid verminderen.
Overzicht bruikbare middelen op klassen:
Klasse Geschikt blusmiddel Minder geschikt maar wel bruikbaar
Klasse A Haspel Co²
Schuim
Poeder
Klasse B Schuim
Poeder
Co²
Klasse C* Poeder Co²
Klasse D Poeder specifiek voor metaal
Elektriciteit Co²
Schuim
Poeder
*ontsnapte gassen zijn groot gevaar!
1.6. Branddetectoren
Indelen in 3 groepen: rookmelder, vlammenmelder en thermische melder.
1.6.1. ‘stand-alone’ Rookmelder
Dit bewaakt lucht. Bij verbrandingsrook slaat het alarm. In ons land 1 type: optische
rookmelder. Hierbij wordt lichtinval op sensor gereduceerd of lichtbundel weerkaatst,
gebogen en gebroken als er rook in detector is. Dan slaat sensor alarm. Vroeger ook
ionische die bevat radioactie bron dit is verboden.
1.6.2. De infra- rood detectoren
Reageren op straling door vlammen. Aanwezig bij brandbelasting die zeer ontvlambaar
zijn en eerder vlammen zal produceren of waar geen rookmelder mogelijk is.
1.6.3. De thermische detector
Statisch- thermische detector (thermostatisch): reageert op overschrijding
temperatuur.
Velocimetrisch thermische detector: reageert op plotse temperatuurstijging
1.7. Begrip compartimentering
Gebouw verdeeld in delen die bij brand apart kunnen worden beschouwd.
Brandcompartiment = gebouwvolume begrensd door wanden die voortplanting brand en
rook naar andere delen voor bepaalde tijd beperkt en dienen te beletten. Doel = voor
bepaalde tijd vluchtroute in stand houden. Maximale loopafstand voor vluchtweg afhankelijk
Bekijk de afbeeldingen in de cursus !
