Samenvatting - Bedrijfsmanagement

1 Juridische ondernemingsvormen

Leerdoelen

o De student analyseert de redenen om een vennootschap op te
richten. (6.1.2.)
o De student weegt de voor- en nadelen van verschillende
ondernemingsvormen tegen elkaar af en komt zo tot een
weloverwogen keuze in een bepaalde situatie. (8.1.2.)


Elk bedrijf heeft een ondernemingsvorm die we kunnen indelen in drie
grote groepen op bedrijfsniveau:
 de eenmanszaak
 de vennootschap
 de vereniging
Binnen de vennootschap is er nog een onderverdeling die verder besproken
wordt.




1.1 Eenmanszaak
Een 'eenmanszaak' is een onderneming die, in tegenstelling tot de vennootschap:
 geen aparte rechtspersoonlijkheid bezit
 er is geen duidelijke splitsing tussen het privévermogen en het vermogen
van de zaak.
 De zelfstandige ondernemer stelt alle handelingen in naam van de zaak
 De zelfstandige ondernemer neemt alle rechten en plichten van de
onderneming persoonlijk op.
De zelfstandige is onbeperkt aansprakelijk = hij staat met het volledige
persoonlijke vermogen in voor de verbintenissen van de onderneming = het hele
vermogen kan worden aangesproken door schuldeisers van het bedrijf.
Het hele vermogen betekent:
• Zowel het privevermogen als het in het bedrijf geïnvesteerde vermogen
• Zowel het actuele als het toekomstige vermogen
• Zowel het vermogen uit arbeid als het vermogen uit schenking,
testament of erfenis.
Dit bezit kan in beslag genomen worden door de schuldeisers, ook in geval van
faillissement.
In de faillissementswet voorziet 'verschoonbaarheid' in hoofde van de
gefailleerde ondernemer  rechtbank beslist dat de ondernemer geen fouten
kunnen verweten worden  hij kan niet meer vervolgd warden door de
schuldeisers voor schulden die na het faillissement eventueel onbetaald zouden
gebleven zijn.
De ondernemer kan dan na een faillissement desgewenst een nieuwe zaak
starten met een schone lei.
 Het belangrijkste voordeel van deze rechtsvorm = beslissingen nemen
op een zeer snelle en weinig formele manier

, Er zijn ook weinig administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
verbonden aan deze rechtsvorm.
In een eenmanszaak worden de belastingen geheven via de personenbelasting
(zie verder).

1.2 Vennootschap
1.2.1 Kenmerken van de vennootschap


Doel = één of meer nauwkeurig omschreven activiteiten uitoefenen om aan
de vennoten een rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel te
bezorgen.

Vennootschappen kunnen onderverdeeld worden in:

• Besloten vennootschap
• Naamloze vennootschap
• Coöperatieve vennootschap
• Vennootschap onder firma
• Commanditaire vennootschap
• Maatschap

Vennootschappen kunnen opgericht worden met één of meerdere
personen.


Door een vennootschap met rechtspersoonlijkheid op te richten, creëert
men een nieuwe persoon die zelfstandig kan optreden.
Een rechtspersoon:
 Heeft een eigen entiteit en een eigen vermogen
 Is eigenaar van de ingebrachte goederen
 Hij kan ook contracten afsluiten
 Wordt vertegenwoordigd door bepaalde natuurlijke personen en sluiten in
zijn naam contracten af.
 Is aansprakelijk voor de gevolgen van het contract, niet de natuurlijke
persoon, hoewel die zijn handtekening plaatste.
Voor de bv of de nv is het wettelijk verplicht dit geschrift door een notaris te laten
opmaken. Dit is de 'oprichtingsakte'.
De statuten vormen het 'huishoudelijk reglement' van de vennootschap en
bevatten alle regels die nodig zijn om de vennootschap te kunnen laten werken.
Een vennootschap is enkel mogelijk als de vennootschap beschikt over de nodige
middelen.
 middelen worden aangebracht door de vennoten en noemt men de inbreng in
de vennootschap.


Deze inbreng kan bestaan uit:
• Geld

, • Goederen, bijvoorbeeld een gebouw, een machine, gereedschap,
enz.
• Rechten, bijvoorbeeld een huurrecht, het gebruiksrecht, enz.
• Arbeid, d.w.z. de verplichting om voor de vennootschap te werken
• Kennis, d.w.z. de knowhow die men heeft


In ruil voor deze inbreng ontvangt iedere vennoot aandelen. Het vermogen
van de vennootschap wordt zo verdeeld over een aantal aandelen.


Na een inbreng is eigendoms- of gebruiksrecht van de ingebrachte
goederen toe voor de vennootschap, indien deze een
rechtspersoonlijkheid bezit.
Bij een naamloze vennootschap is er een minimumkapitaal
Bij een besloten vennootschap is er geen minimumkapitaal
enkel een toereikend aanvangsvermogen = een eigen
vermogen dat voldoende is om de activiteiten te ontwikkelen
(in geld of in natura).
Vreemd vermogen (bv. lening) kan ook gebruikt warden
als aanvangsvermogen, maar je kan geen onderneming
opstarten met enkel vreemd vermogen.
Het financieel plan legt dit alles vast
 heeft een vast format
 moet tegemoetkomen aan enkele wettelijke vastgelegde criteria.
 moet de rechter achteraf helpen de eventuele aansprakelijkheid van
de oprichters te beoordelen
 De notaris houdt het financieel plan in bewaring.
Binnen vennootschappen kan er winst uitgekeerd worden aan de
aandeelhouders als de solvabiliteit en de liquiditeitspositie dit toelaten.
Dit wordt bepaald door de balanstest en de liquiditeitstest:
• De balanstest wordt uitgevoerd door de algemene vergadering.
Er wordt gekeken naar het nettoactief. De algemene vergadering zal
beslissen hoeveel winst er kan uitgekeerd worden, maar het nettoactief
mag niet negatief worden.
• De liquiditeitstest kijkt of de vennootschap de schulden zal
kunnen betalen die in het jaar na de uitkering opeisbaar worden.


1.2.2 Redenen om een vennootschap op te richten
Los van de specifieke eigenschappen van een vennootschapsvorm, zijn er 4
fundamentele redenen die pleiten voor het oprichten van een vennootschap:

• Het samenwerkingscontract
• De beperkte aansprakelijkheid
• De continuïteit van de onderneming
• De fiscaliteit

Daarnaast bekijken we ook de gevolgen in het kader van de pachtwet.

,  Pacht. Bij pacht geeft de verpachter grond of agrarische woningen en
gebouwen in gebruik aan een pachter. De grond en gebouwen gebruikt de
pachter om landbouwwerk te doen. De verpachter krijgt van de pachter een
tegenprestatie voor het gebruik van de grond of de agrarische woning en
gebouwen




1.2.2.1 Het samenwerkingscontract

De vennootschap is de juridische basis om de samenwerking tussen verschillende
personen te organiseren in familieverband maar ook tussen derden.

Een vennootschap is immers in haar essentie een samenwerkingscontract
waarbij elke partij zijn eigen inbreng doet om op die manier samen winst te
maken en deze onder elkaar te verdelen.

Het contract, onder de vorm van de statuten, bepaalt daarbij de spelregels
tussen de verschillende partijen en schept het juridisch kader waarbinnen de
samenwerking zich zal afspelen, zodat aan eventuele problemen en betwistingen
de basis voor een oplossing wordt geboden.

1.2.2.2 De beperkte aansprakelijkheid

De ondernemer wil:
 zijn verantwoordelijkheid zo veel mogelijk beperken
 aanspraakmogelijkheden van de schuldeisers op zijn persoonlijke
bezittingen minimaliseren/uitsluiten

 door een vennootschap op te richten kan men zijn vermogen opsplitsen.
- Het ingebrachte vermogen = onderhevig aan het ondernemersrisico.
- Het privevermogen wordt buiten het ondernemersrisico gehouden.


MAAR!! Bij niet naleven van bepaalde vennootschapsrechtelijke
verplichtingen  sanctie= beperkte aansprakelijkheid wordt tenietgedaan.
OPGELET!! beperkte aansprakelijkheid is niet voor alle vennootschapsvormen. Zo
blijven de vennoten in een maatschap onbeperkt aansprakelijk.
Bestuurders van vennootschappen breken ook vaak op eigen initiatief de
beperking van hun aansprakelijkheid.  Zo stellen zij zich bijvoorbeeld
persoonlijk borg tegenover kredietinstellingen om een lening of een kaskrediet
voor hun vennootschap te verkrijgen. Ze hypothekeren persoonlijke onroerende
goederen ten behoeve van hun vennootschap, enz.

Het voordeel van beperkte aansprakelijkheid moet dus worden genuanceerd, en
zal zelden de enige reden zijn om een vennootschap op te richten.



1.2.2.3 De continuïteit van de onderneming

Wanneer men in de vennootschapsvorm werkt, kan de eenheid van 'het
bedrijf' bewaard blijven, zodat er bij een overlijden geen verbrokkeling
plaatsvindt. De continu'iteit van het bedrijf is dus verzekerd.