Voeding
1. Essentiële begrippen: voeding & invasief
1.1 Voeding
Gewonde voeding = gewonde voedingsmiddelen, maar anders (evenwichtiger)
samengesteld; of in aangepaste consistentie, smaakversterkers, selectieve samaaksturing
Smaken kunnen onderscheiden door 3 systeemen
o Gustatorisch systeem: 5 basissmaken kunnen onderscheiden
o Olfactorisch systeem: geuren via de neus “proeft de geur”
o Ttigiminaal systeem: nervus trichedicus: bezenuwt de mondholte
1.2 Klinische voeding
Aangepaste voeding (geen gewone voedingsmiddelen bv. eiwitrijke supplement,
sondevoeding of TPN)
1.3 Toedieningswegen
Per os
Enteraal
Parenteraal Invasief = het doorbreken van de huidbariare.
1.4
Waarom klinische voeding?
Wordt gegeven omwille van
o Klinische problemen (kauw, slik, smaak, bewustzijn)
o Ter aanvulling (bij onvoldoende inname of absorptie)
o Vervanging van gewone maaltijd
Per os: normale manier eten & drinken
Enteraal: maagsonde/PEG (percutane endoscopische gastrostomie)
Parenteraal: IV (=supplement bij enteraal)
Totale parenterale: IV (vervangt enteraal) Alleen als voeding via het maag-darmkanaal
PEG-sonde niet mogelijk is
o = sonde dat rechtstreeks in de maag
wordt geplaats
o Voor mensen die een lange tijd via een sonde voeding moet krijgen
o Voor coma patiënten
TPN mag je nooit via een perifere venen toedienen maar via een centrale katheder omdat dit
zeer schadelijk voor de bloedvat. De meeste gebruikte zijn vena sub clavia (complicatie
klaplong = pneumotorax) en vana jugulairis.
1.5 Ziekte specifieke drinkvoeding
Zijn aangepast aan specifieke ziektebeelden
Bv
o Cubitan = is ideaal ter preventie van decubitus
o Respifor = is ideaal voor mensen met longaandoeningen
o Renilon = is ideaal voor mensen die nierproblemen hebben
1.6 VPK diagnostiek
Risico op infectie
, Risico op huidletsel
Risico op over- of ondervoeding
Risico op verstoorde vochtbalans
Risico op verstoorde uitscheiding
Ongemak (ook nausea)
Risico op pijn
2. Opname & werking van geneesmiddelen
Medicijnen beïnvloeden elkaar bij gelijktijdige inname
Maar ook bepaalde voedingsmiddelen hebben invloed op de werking van een aantal
medicijn. Zelf voeding die op zichzelf heel gezond is, kan een nadelige effect hebben op
bepaalde medicijnen.
Farmacokinetiek beschrijft drie processen waaraan een werkzame stof in het lichaam wordt
onderworpen
o Absorptie
o Distributie
o Eliminatie
De farmacokinetiek legt verbaden tussen deze 3 processen en de tijd, en geeft met behulp
van wiskundige formules het gedrag van een geneesmiddelen in het lichaam weer.
Farmacokinetiek kwaliteit van de medicamenteuze therapie toetsen
Farmacokinetiek voorspelt hoe het effect van het geneesmiddel zal zijn nat het toediening
van :
o Een bepaalde dosis
o In een bepaalde toetsingsvorm en
o Bij een bepaalde doseerfrequentie
En dit in afhankelijkheid van de conditie van het lichaam (bv. functiestoornis of ziekte bij de
patiënt).
Toedieningsvormen
o Per os
o SC
o IM
o IV
o Infuus
o Rectaal
o Lokaal (huis, inhalatie)
Meeste interactie met voeding bij medicatie per os
Voor de werking van medicatie = concentratie in het bloed belangrijk: therapeutische dosis
Dosisbepaling hangt af van biologische beschikbaarheid: -% per os ingenomen hoeveelheid
geneesmiddelen dat uiteindelijk in het bloed terecht komt.
Bio-beschikbaarheid wordt mede bepaald door de absorptie in de dunne darm
o = first-passe effect
Slikken
Afbraak
Tablet zwelt op
Breekt
Oplossen
1. Essentiële begrippen: voeding & invasief
1.1 Voeding
Gewonde voeding = gewonde voedingsmiddelen, maar anders (evenwichtiger)
samengesteld; of in aangepaste consistentie, smaakversterkers, selectieve samaaksturing
Smaken kunnen onderscheiden door 3 systeemen
o Gustatorisch systeem: 5 basissmaken kunnen onderscheiden
o Olfactorisch systeem: geuren via de neus “proeft de geur”
o Ttigiminaal systeem: nervus trichedicus: bezenuwt de mondholte
1.2 Klinische voeding
Aangepaste voeding (geen gewone voedingsmiddelen bv. eiwitrijke supplement,
sondevoeding of TPN)
1.3 Toedieningswegen
Per os
Enteraal
Parenteraal Invasief = het doorbreken van de huidbariare.
1.4
Waarom klinische voeding?
Wordt gegeven omwille van
o Klinische problemen (kauw, slik, smaak, bewustzijn)
o Ter aanvulling (bij onvoldoende inname of absorptie)
o Vervanging van gewone maaltijd
Per os: normale manier eten & drinken
Enteraal: maagsonde/PEG (percutane endoscopische gastrostomie)
Parenteraal: IV (=supplement bij enteraal)
Totale parenterale: IV (vervangt enteraal) Alleen als voeding via het maag-darmkanaal
PEG-sonde niet mogelijk is
o = sonde dat rechtstreeks in de maag
wordt geplaats
o Voor mensen die een lange tijd via een sonde voeding moet krijgen
o Voor coma patiënten
TPN mag je nooit via een perifere venen toedienen maar via een centrale katheder omdat dit
zeer schadelijk voor de bloedvat. De meeste gebruikte zijn vena sub clavia (complicatie
klaplong = pneumotorax) en vana jugulairis.
1.5 Ziekte specifieke drinkvoeding
Zijn aangepast aan specifieke ziektebeelden
Bv
o Cubitan = is ideaal ter preventie van decubitus
o Respifor = is ideaal voor mensen met longaandoeningen
o Renilon = is ideaal voor mensen die nierproblemen hebben
1.6 VPK diagnostiek
Risico op infectie
, Risico op huidletsel
Risico op over- of ondervoeding
Risico op verstoorde vochtbalans
Risico op verstoorde uitscheiding
Ongemak (ook nausea)
Risico op pijn
2. Opname & werking van geneesmiddelen
Medicijnen beïnvloeden elkaar bij gelijktijdige inname
Maar ook bepaalde voedingsmiddelen hebben invloed op de werking van een aantal
medicijn. Zelf voeding die op zichzelf heel gezond is, kan een nadelige effect hebben op
bepaalde medicijnen.
Farmacokinetiek beschrijft drie processen waaraan een werkzame stof in het lichaam wordt
onderworpen
o Absorptie
o Distributie
o Eliminatie
De farmacokinetiek legt verbaden tussen deze 3 processen en de tijd, en geeft met behulp
van wiskundige formules het gedrag van een geneesmiddelen in het lichaam weer.
Farmacokinetiek kwaliteit van de medicamenteuze therapie toetsen
Farmacokinetiek voorspelt hoe het effect van het geneesmiddel zal zijn nat het toediening
van :
o Een bepaalde dosis
o In een bepaalde toetsingsvorm en
o Bij een bepaalde doseerfrequentie
En dit in afhankelijkheid van de conditie van het lichaam (bv. functiestoornis of ziekte bij de
patiënt).
Toedieningsvormen
o Per os
o SC
o IM
o IV
o Infuus
o Rectaal
o Lokaal (huis, inhalatie)
Meeste interactie met voeding bij medicatie per os
Voor de werking van medicatie = concentratie in het bloed belangrijk: therapeutische dosis
Dosisbepaling hangt af van biologische beschikbaarheid: -% per os ingenomen hoeveelheid
geneesmiddelen dat uiteindelijk in het bloed terecht komt.
Bio-beschikbaarheid wordt mede bepaald door de absorptie in de dunne darm
o = first-passe effect
Slikken
Afbraak
Tablet zwelt op
Breekt
Oplossen
