Samenvatting Voor de verandering - 7e editie - Agogiek 1 (45V1.A1P1)

Agogiek
Voor de verandering

1.Verandering en agogie
1.1 veranderen en helpen veranderen
 Agogie > Agein (Grieks)
 Agogiek is de theorie over het doen veranderen van
mensen
1.2 kenmerken van agogie
 Er is sprake van een agogische verandering bij de
volgende kenmerken:
- Psychosociale verandering (het psychische en sociale
gedeelte hangen samen)
- Door cliënt zelf gewenst
- Systematisch te werk gaan
- Cliënt is ervan bewust en doet vrijwillig mee
- Beïnvloeding is niet wederzijds
- Het gaat om (jong)volwassenen
1.3 cliënt
 De persoon die een verandering doorgaat wordt de cliënt
genoemd
 Meerdere personen tegelijk > cliëntsysteem of doelgroep
 Een cliënt kan in verschillende instellingen een andere
benaming hebben
1.4 agogische beroepen en werkvelden
 Sociaal werk is een beroep waarin agogisch werk centraal
staat. Het is voortgekomen uit liefdadigheidswerk
1.5 psychosociaal veranderen op verschillende niveaus
 Het psychosociaal veranderen op verschillende niveaus:
 Individuele personen: gevoelens, ervaringen, gedrag,
zelfbeeld, identiteit
 Groepen: jaloezie, communicatie, vriendschap,
besluitvorming
 Organisaties: hiërarchie, besluitvormingsprocedures,
geschreven regels

,  Samenlevingsverbanden: normen en waarden, cultuur,
sociale media
 Deze groepen zijn in te delen in het mirco-, meso- en
macroniveau
1.6 verschillende uitgangspunten, uiteenlopende gevolgen
 Vervangen: er verdwijnt iets ten gunste van iets anders
 Toevoegen: het oude blijft bestaan, er komt iets nieuws bij.
 Negatieve uitgangspositie: van slecht naar beter.
 Positieve uitgangspositie: van goed naar beter
 Niet veranderen is soms ook veranderen, bv.: eerst stond
hij niet achter zijn oude toestand en later wel omdat hij er
dan voor kiest.
 Verschillen in veranderingsdiepte: oppervlakkige
veranderingen > doen niet zoveel met je/ diepgaande
veranderingen > raken je identiteit
 Als je in (psychisch) evenwicht verkeerd voel je je vaak
prettig
 Als je uit (psychisch) evenwicht bent, leid dat tot spanning
 Incidentele verandering: oplossing voor 1 geval of een
bepaalde tijd
 Als je een probleem steeds incidenteel oplost kan het
probleem juist erger worden
 Bij structurele veranderingen wordt het diepere probleem
aangepakt, de verandering is meer blijvend van aard.
1.7 veranderbaarheid, verantwoordelijkheid en vrijheid
 Fixed mindset: mensen die niet snel van plan zijn om te
veranderen, en dat ook minder makkelijk doen
 Growth mindset: mensen die meer open staan voor
verandering, en ook makkelijker veranderen
 Het idee dat psychosociale verandering niet mogelijk is
kan komen door:
 Het karakter (iets of iemand is nou eenmaal zo)
 Te oud (een ouder iemand heeft meer ingesleten
gewoontes)
 De natuur – het zit in de genen (als het in de genen zit kun
je het niet aanpassen) in de praktijk kan dit vaak wel
 Boven de natuur (het geloof in een hogere kracht die het
menselijk doen en laten bepaalt)

,  Veel mensen leggen de schuld bij iemand anders
 Een agoog kan alleen helpen als de zelf cliënt wil
veranderen
 Gedrag is het reageren op prikkels om je heen/ handelen is
het bewust maken van keuzes en dingen doen
1.8 procesgericht helpen veranderen
 Agogisch werk is eerder procesgericht dan productgericht,
je gaat dus meer kijken naar de onderliggende oorzaak
dan naar wat de snelste oplossing is.
 De acceptatie van een verandering is een groter probleem
dan de aard van de verandering.
 Agogisch werk is eerder gericht op de cliënt dan op het
probleem
1.9 wat de agogiek je bied
 Agogiek is te vergelijken met een kunstenaar, het bied
geen receptenboek met oplossingen maar je krijgt
technieken aangeleerd waarmee je door middel van
improvisatie en creativiteit iemand kan helpen
 Het agogisch handelen gaat vanuit een warm hart en met
een koel hoofd. Hij gebruikt zichzelf als instrument en gaat
voor een systematische aanpak

2.Wat verandering stimuleert
2.1 bronnen van verandering
 Redenen en oorzaken voor het willen veranderen:
 Eigen ontwikkeling
 Idealen (dingen die je belangrijk vindt nastreven)
 Innerlijke drang (behoefte aan groei)
 Onvrede met bestaande situatie
 Informatie in strijd met gedrag
 Geheel nieuwe informatie
 Verwachtingen van anderen
 Belangen (veranderen om ergens bij te horen)
 Bedreiging van buitenaf
 Wijzing in omstandigheden
 Indrukwekkende of confronterende ervaring