jong en oud: biopsychosociaal model
waarneming
waarnemingsproces
gewaarwording → met zintuigen
waarnemen → met hersenen
waarnemingsproces: op 3 niveaus worden ingedeeld:
1. fysische niveau (stimulatie)
2. zintuiglijk niveau (sensatie)
3. psychische niveau (perceptie)
→ sprake van perceptie/waarneming wanneer er betekenis wordt gegeven
aan de sensatie
beïnvloedende factoren
factoren die sensatie en perceptie beïnvloeden:
- zintuigen: vooral gericht op veranderingen
- in kader van sensorische adaptatie is er een weneffect (= zintuigen worden minder
gevoelig naarmate stimulus langer aanhoudt) + een irritatie-effect bij intense /
pijnlijke stimuli
- absolute drempel = hoeveelheid stimulatie nodig voordat stimulus wordt opgemerkt
- verschildrempel (JWV) = kleinst waarneembare verschil tussen 2 stimuli dat
iemand betrouwbaar als verschil kan opmerken (de helft van de keren)
- Wet van Weber = stelt dat verschildrempel / JWV in proportionele houding staat tot
de intensiteit van de stimulis
→ JWV is groot als intensiteit stimulus groot, JWV klein als intensiteit
stimulus klein
- signaaldetectietheorie = sensatie is afhankelijk van kenmerken van de stimulus,
achtergrondstimuli en detector
→ erkent dat detector, waarvan de toestand altijd verandert, een
sensorische ervaring moet vergelijken met constante veranderende
verwachtingen en biologische omstandigheden
→ vanwege achtergrondstimuli hoor je iemand waarschijnlijk minder snel
roepen in een drukke straat dan in een verlaten park
waarneming
waarnemingsproces
gewaarwording → met zintuigen
waarnemen → met hersenen
waarnemingsproces: op 3 niveaus worden ingedeeld:
1. fysische niveau (stimulatie)
2. zintuiglijk niveau (sensatie)
3. psychische niveau (perceptie)
→ sprake van perceptie/waarneming wanneer er betekenis wordt gegeven
aan de sensatie
beïnvloedende factoren
factoren die sensatie en perceptie beïnvloeden:
- zintuigen: vooral gericht op veranderingen
- in kader van sensorische adaptatie is er een weneffect (= zintuigen worden minder
gevoelig naarmate stimulus langer aanhoudt) + een irritatie-effect bij intense /
pijnlijke stimuli
- absolute drempel = hoeveelheid stimulatie nodig voordat stimulus wordt opgemerkt
- verschildrempel (JWV) = kleinst waarneembare verschil tussen 2 stimuli dat
iemand betrouwbaar als verschil kan opmerken (de helft van de keren)
- Wet van Weber = stelt dat verschildrempel / JWV in proportionele houding staat tot
de intensiteit van de stimulis
→ JWV is groot als intensiteit stimulus groot, JWV klein als intensiteit
stimulus klein
- signaaldetectietheorie = sensatie is afhankelijk van kenmerken van de stimulus,
achtergrondstimuli en detector
→ erkent dat detector, waarvan de toestand altijd verandert, een
sensorische ervaring moet vergelijken met constante veranderende
verwachtingen en biologische omstandigheden
→ vanwege achtergrondstimuli hoor je iemand waarschijnlijk minder snel
roepen in een drukke straat dan in een verlaten park
