Deel 1: inleiding
Leerstof = slides + klinieken
Deel 2: respiratoire infecties
A. Virale respiratoire infecties
Epidemiologie
- Hoge prevalentie en incidentie (werk- en schoolverlet)
o Vnl id wintermaanden (door indoor crowding)
- Lage mortaliteit (behalve influenza)
Microbiologie
- Transmissie: aërogeen (droplets) en contact
- Diagnose = klinisch (identificatie virussen beperkt)
- Virusreplicatie in nasale epitheelcellen → virale shedding
o Acute fase reactie: IL-8 → PMN → bradykinine → gestegen vaatperm →
vochtverlies = neusloop
1. Verkoudheid (common cold)
Meestal rhinoviridae
Aspecifieke kliniek (kan niet zien welk virus het is)
Symptomen
- Rhinitis (neusloop, neusverstopping, niezen)
- Keelpijn, heesheid (ev hoesten), ev conjuctivitis
- Koudegevoel, beperkte T stijging (meestal zonder koorts dus <38°)
- Algemene malaise, hoofdpijn
Diagnose
- Kliniek: (sino)nasale congestie, normale longauscultatie
- Cultuur en virale wisser (PCR) niet nodig
Verloop
- Klachten binnen ½ tot 3d na besmetting
- Zelflimiterend (7-10d)
- Complicaties:
o Hoesthypersensitiviteit (overgevoelige hoestreflex, 2-3w irriterende
prikkelhoest)
o Bacteriële infectie (sinusitis, otitis media), exacerbatie astma/COPD,
bronchiolitis, pneumonie…
,Behandeling = supportief: niets is echt nodig/nuttig behalve zakdoeken
- Ev intranasaal ipratropium of decongestiva = VC maar niet te lang anders rhinitis
medicamentosa
- Ev paracetamol (nooit aangetoond dat het iets doet), nasale irrigatie…
- GEEN antivirale therapie, AB, hoestsiroop, intranasale CS… → less is more!
2. Fargyngitis
Oorzaak:
- = viraal (rhino, adeno, sars, influenza…)
- Differentiatie maken met bacteriële faryngitis (minderheid) door groep A strep
o *Complicaties:
▪ Celullitis → abces → necrotiserende fascitis
▪ Acuut gewrichtsreuma: reactieve artritis tgv antistreptolysine = As →
reden dat we AB geven !
Symptomen:
- Keelpijn
- Heesheid
- Odynofagie (slikproblemen)
- Coryza (tranende ogen en neus)
- Halitosis (slechte smaak, mondademgeur)
- Viraal exantheem (niet jeukende huidrash, rood)
<-> bacteriële faryngitis
- Cervicale lymfadenopathie
- Patchy tonsillair excudaat (witte plaques)
- Tonsillair oedeem ook bij viraal
Behandeling
- Supportief:
o Paracetamol/NSAID (pijn bij eten/drinken)
o Vermijd orale CS (nevenwerkingen)
o Lokale behandeling (warme/koude dranken, menthol, lokale ane (strepstills,
lidocaine…))
- Ev acyclovir (tegen HSV)
- Bij bacteriële faryngitis: AB ter preventie complicaties*, zeker bij verminderde
afweer
,3. Tracheobronchitis
Etiologie
- 90% = viraal
- 6% bacterële bronchitis
Pathofysiologie
- Mucosale infectie vd trachea en bronchi → dripping down = micro-aspiratie → vaak
met infectie de BLW
- Bij personen zonder onderliggend longlijden
- RF = roken, >75j
Symptomen
- Niet uitgsproken
- Paroxysmale hoest, meestal productief (min soeplepel secreties) (10-20d)
- Soms AH gebonden en hoestgebonden substernale pijn
- Milde dyspnee, soms wheezing
- Algemene malaise, matige koorts
- Intieel rhinitisklachten en keellast
- Meestal gedurende winter
- Opm: kleur van slijmen zegt niets over verwekker: je kan purulente slijmen hebben
bij virale infectie (wijst puur op neutrofielen)
Diagnose
- = klinisch, geen aanvullende diagnostiek (ev procalcitonine bij bact)
- Typische ausculatie: brommende rhonchi = laagfreq en difuus (soms crepitaties)
- RX thorax doen we enkel ter exclusie v pneumonie indien hoge koorts en ernstig
ziektebeeld
- Bij persisterende klachten (hoest >14d) → onderliggend longlijden uitsluiten (COPD,
astma, bronchiëctasieën…)
Verloop
- Zelflimiterend, binnen 1-3w
- Complicaties: bacteriële infectie, pneumonie, exacerbatie COPD/astma
Aanpak
- Educatie over natuurlijk verloop en alarmsymptomen
- Supportieve (symptomatische) behandeling: paracetamol/NSAID, warme thee, ev
nasale decongestiva
- Geen AB
- OTC hoestremmers/siroop: thee is even efficiënt (geen toegevoegde waarde), zeker
niet geven bij kinderen (dexamethorfaan etc)
, 4. Virale bronchiolotis
Meestal tgv RSV
Vooral op jonge leeftijd (80% < 1j, meestal 2-6m)
Virusreplicatie: obstructie distale bronchioli → air trapping en VQ mismatch
Symptomen
- Incubatie 4-5d, prodromale rhinitisklachten
- Paroxysmale hoest en wheezing
- Koorts 3-4d
- Tachypnee, rhonchi en crepitaties
- Hypoxemie en hyponatriëmie
Diagnose: PCR
Behandeling
- Kan ernstig worden (kinderen op intensieve): O2, parenterale rehydratatie, sys
steroïden, bronchodilatoren
- Antivirale therapie: ribavirine
- As: pavlizumab
- RSV vaccinatie (ook grootouders)
5. Pneumonie
Definitie
- Infectie → infl → verstoorde gasuitw
- Onderscheid: bel want andere behandeling
o Community-acquired pneumonie (CAP)
o Nosocomiale pneumonie
▪ Hospital-acquired pneumonie (HAP): >48-72u na opname
▪ Ventilator associated pneumonie (VAP)
Epidemiologie
- Stijgend met leeftijd, winter, comborb
- Vaak reden tot hospitalisatie (<-> bronchitis,…)
- Bel oorzaak v mortaliteit (zeker bij ouderen)
Pathofysiologie
- Pathogeen id BLW via droplet/inhalatie
- Micro-aspiratie → infectie id alveolus
- Acute fase reactie(CK, neutrofielen…)
- Longconsolidatie
- V/Q mismatch → hypoxemie
Leerstof = slides + klinieken
Deel 2: respiratoire infecties
A. Virale respiratoire infecties
Epidemiologie
- Hoge prevalentie en incidentie (werk- en schoolverlet)
o Vnl id wintermaanden (door indoor crowding)
- Lage mortaliteit (behalve influenza)
Microbiologie
- Transmissie: aërogeen (droplets) en contact
- Diagnose = klinisch (identificatie virussen beperkt)
- Virusreplicatie in nasale epitheelcellen → virale shedding
o Acute fase reactie: IL-8 → PMN → bradykinine → gestegen vaatperm →
vochtverlies = neusloop
1. Verkoudheid (common cold)
Meestal rhinoviridae
Aspecifieke kliniek (kan niet zien welk virus het is)
Symptomen
- Rhinitis (neusloop, neusverstopping, niezen)
- Keelpijn, heesheid (ev hoesten), ev conjuctivitis
- Koudegevoel, beperkte T stijging (meestal zonder koorts dus <38°)
- Algemene malaise, hoofdpijn
Diagnose
- Kliniek: (sino)nasale congestie, normale longauscultatie
- Cultuur en virale wisser (PCR) niet nodig
Verloop
- Klachten binnen ½ tot 3d na besmetting
- Zelflimiterend (7-10d)
- Complicaties:
o Hoesthypersensitiviteit (overgevoelige hoestreflex, 2-3w irriterende
prikkelhoest)
o Bacteriële infectie (sinusitis, otitis media), exacerbatie astma/COPD,
bronchiolitis, pneumonie…
,Behandeling = supportief: niets is echt nodig/nuttig behalve zakdoeken
- Ev intranasaal ipratropium of decongestiva = VC maar niet te lang anders rhinitis
medicamentosa
- Ev paracetamol (nooit aangetoond dat het iets doet), nasale irrigatie…
- GEEN antivirale therapie, AB, hoestsiroop, intranasale CS… → less is more!
2. Fargyngitis
Oorzaak:
- = viraal (rhino, adeno, sars, influenza…)
- Differentiatie maken met bacteriële faryngitis (minderheid) door groep A strep
o *Complicaties:
▪ Celullitis → abces → necrotiserende fascitis
▪ Acuut gewrichtsreuma: reactieve artritis tgv antistreptolysine = As →
reden dat we AB geven !
Symptomen:
- Keelpijn
- Heesheid
- Odynofagie (slikproblemen)
- Coryza (tranende ogen en neus)
- Halitosis (slechte smaak, mondademgeur)
- Viraal exantheem (niet jeukende huidrash, rood)
<-> bacteriële faryngitis
- Cervicale lymfadenopathie
- Patchy tonsillair excudaat (witte plaques)
- Tonsillair oedeem ook bij viraal
Behandeling
- Supportief:
o Paracetamol/NSAID (pijn bij eten/drinken)
o Vermijd orale CS (nevenwerkingen)
o Lokale behandeling (warme/koude dranken, menthol, lokale ane (strepstills,
lidocaine…))
- Ev acyclovir (tegen HSV)
- Bij bacteriële faryngitis: AB ter preventie complicaties*, zeker bij verminderde
afweer
,3. Tracheobronchitis
Etiologie
- 90% = viraal
- 6% bacterële bronchitis
Pathofysiologie
- Mucosale infectie vd trachea en bronchi → dripping down = micro-aspiratie → vaak
met infectie de BLW
- Bij personen zonder onderliggend longlijden
- RF = roken, >75j
Symptomen
- Niet uitgsproken
- Paroxysmale hoest, meestal productief (min soeplepel secreties) (10-20d)
- Soms AH gebonden en hoestgebonden substernale pijn
- Milde dyspnee, soms wheezing
- Algemene malaise, matige koorts
- Intieel rhinitisklachten en keellast
- Meestal gedurende winter
- Opm: kleur van slijmen zegt niets over verwekker: je kan purulente slijmen hebben
bij virale infectie (wijst puur op neutrofielen)
Diagnose
- = klinisch, geen aanvullende diagnostiek (ev procalcitonine bij bact)
- Typische ausculatie: brommende rhonchi = laagfreq en difuus (soms crepitaties)
- RX thorax doen we enkel ter exclusie v pneumonie indien hoge koorts en ernstig
ziektebeeld
- Bij persisterende klachten (hoest >14d) → onderliggend longlijden uitsluiten (COPD,
astma, bronchiëctasieën…)
Verloop
- Zelflimiterend, binnen 1-3w
- Complicaties: bacteriële infectie, pneumonie, exacerbatie COPD/astma
Aanpak
- Educatie over natuurlijk verloop en alarmsymptomen
- Supportieve (symptomatische) behandeling: paracetamol/NSAID, warme thee, ev
nasale decongestiva
- Geen AB
- OTC hoestremmers/siroop: thee is even efficiënt (geen toegevoegde waarde), zeker
niet geven bij kinderen (dexamethorfaan etc)
, 4. Virale bronchiolotis
Meestal tgv RSV
Vooral op jonge leeftijd (80% < 1j, meestal 2-6m)
Virusreplicatie: obstructie distale bronchioli → air trapping en VQ mismatch
Symptomen
- Incubatie 4-5d, prodromale rhinitisklachten
- Paroxysmale hoest en wheezing
- Koorts 3-4d
- Tachypnee, rhonchi en crepitaties
- Hypoxemie en hyponatriëmie
Diagnose: PCR
Behandeling
- Kan ernstig worden (kinderen op intensieve): O2, parenterale rehydratatie, sys
steroïden, bronchodilatoren
- Antivirale therapie: ribavirine
- As: pavlizumab
- RSV vaccinatie (ook grootouders)
5. Pneumonie
Definitie
- Infectie → infl → verstoorde gasuitw
- Onderscheid: bel want andere behandeling
o Community-acquired pneumonie (CAP)
o Nosocomiale pneumonie
▪ Hospital-acquired pneumonie (HAP): >48-72u na opname
▪ Ventilator associated pneumonie (VAP)
Epidemiologie
- Stijgend met leeftijd, winter, comborb
- Vaak reden tot hospitalisatie (<-> bronchitis,…)
- Bel oorzaak v mortaliteit (zeker bij ouderen)
Pathofysiologie
- Pathogeen id BLW via droplet/inhalatie
- Micro-aspiratie → infectie id alveolus
- Acute fase reactie(CK, neutrofielen…)
- Longconsolidatie
- V/Q mismatch → hypoxemie
