SOCIALE- EN GEDRAGSWETENSCHAPPEN
H3 – Pedagogische modellen
1. Historische pedagogische visies
1.1 Confucius
Confucius of Kông Fūzî (‘meester Kong’) (6e-5e eeuw v.C.)
Ambtenaar startte school op minister van Justitie richt zich terug op
onderwijs
Reisde door heel China 2e eeuw v.C. zijn leer = staatsideologie
Zijn leer gaat vooral over moraal.
Hoe horen mensen zich in allerlei dagelijkse situaties te gedragen?
In China te veel chaos & anarchie wou orde en rechtvaardigheid herstellen
Orde in persoonlijk leven & maatschappelijke harmonie = onlosmakelijk
verbonden
Fatsoenlijk gedrag van individuen = nodig voor ordelijk functioneren v/d
maatschappij
Vond vaste gebruiken, rituelen en omgangsvormen belangrijk.
Kinderen moesten liefde & respect tonen voor hun ouders.
Onderwijs & opvoeding = belangrijke middelen om die orde & harmonie te bereiken.
Leraar moet goede voorbeeld geven
Iedereen is gelijk & moet onderwijs krijgen, ook de armen
Bekwaamheid belangrijker dan afkomst
WEL onderwijs beperkt tot jongens
Leerkrachten moeten leerlingen liefhebben & eerbiedigen
Kinderen moeten elk volgens hun eigen aard behandeld worden pleit voor
geïndividualiseerde aanpak (maar wel collectivistische samenleving, orde maatsch.
…)
Tot vandaag zijn het gedachtegoed & gedrag van veel Chinezen beïnvloed door zijn
ideeën.
Kritiek op het confucianisme = afwijkende denkbeelden worden niet getolereerd
Nog steeds het geval in het hedendaagse China politieke oppositie = verboden
Oefening 1, pagina 98.
1.2 Plato
Plato (5e-4e eeuw v.C.)
1 van de eerste filosofen die nadacht over opvoeding & onderwijs
Oude Griekenland enkel kinderen van de aristocratie kregen onderwijs
Sofisten geven tegen betaling les in welsprekendheid leerlingen leren
overtuigend overkomen zodat hun mening als waarheid wordt aanzien.
Verzet van Plato alleen de echte waarheid telt sofisten = slechte
leraars
Zijn ideeën over onderwijs komen overeen met zijn visie op de ideale samenleving.
Ideale samenleving = bestaande uit 3 standen, met elk specifieke deugd
Filosofen leiden de staat + beschikken over kennis en wijsheid
, SOCIALE- EN GEDRAGSWETENSCHAPPEN
Wachters ambtenaren en militairen uitvoering wetten + bezitten moed &
standvastigheid
Handwerkers produceren hun deugd = voorzichtigheid
Iedereen draagt zo op zijn manier bij aan een harmonieuze maatschappij.
Opvoeding & onderwijs moeten ervoor zorgen dat iedereen op de juiste plaats
terechtkomt.
Wou opvoeding niet zomaar overlaten aan ouders.
Voorstander van verplicht onderwijs en selectietests.
Elk kind (jongen) moet dezelfde basisopleiding krijgen in lezen, schrijven,
rekenen en gymnastiek.
Een test beslist daarna of het kind in de wieg is gelegd om handwerker,
wachter of filosoof te worden.
Vandaag hebben veel scholen aandacht voor burgerschap.
= erfenis van Plato elke burger heeft de plicht naar best vermogen de staat te
dienen
Oefeningen 2-3, pagina 99.
1.3 Al-Ghazali
Abu Hamid ibn Muhammad Al-Ghazali (11e-12e eeuw)
Perzische geleerde & bekendste islamitische onderwijskundige
Versch. islamitische scholen in Europa naar hem genoemd
Inspiratie = de Koran + Griekse en latere filosofen
Ideeën opvoeding vertrekken vanuit godsdienst, MAAR bevatten ook moderne
aspecten
Tonen hoe je een goede gelovige moslim kan zijn en tegelijk met 2 benen i/d
wereld kan staan.
Opvoeding & onderwijs niet enkel kennis bevatten over de islamitische
geloofssfeer, geboden en verboden.
Moeten OOK kinderen voorbereiden om zich die waarden & normen eigen te
maken en in de praktijk toe te passen.
Doel opvoeding = zelfstandigheid als volwassene op eigen benen kunnen
staan
Onderwijs dient niet voor prestige of een hogere functie.
Wel om kinderen voor te bereiden op het aardse leven + het eeuwige leven
Gaat om verkrijgen van geestelijk geluk, gelukzaligheid, door Allah nabij te
komen.
Allahs welbehangen verkregen door Allah te dienen & dankbaarheid te
betuigen.
Goede daden & karaktervorming = belangrijk
Innerlijke zuiverheid en roddels, leugens, jaloezie, hoogmoed, … vermijden
Alles wat nuttig & noodzakelijk is moet onderwezen worden, of het nu godsdienstig is /
niet
Opsplitsing godsdienst en andere vakken = niet nodig WANT Allahs aanwezigheid
is zowel in de Koran als in de natuur te vinden.
, SOCIALE- EN GEDRAGSWETENSCHAPPEN
Onderwijs moet breed zijn bevat zowel morele, intellectuele als sociale en
fysieke vorming + spel en ontspanning zijn belangrijk in leerproces
Opvoeders moeten zelf het perfecte voorbeeld zijn & het geleerde zelf in praktijk
brengen.
“De schaduw van een kromme lijn kan nooit recht zijn.”
Moeten vriendelijk zijn tegen leerlingen & hen als eigen kinderen behandelen.
Mogen fouten niet openlijk en verwijtend verbeteren, maar met liefde en geduld.
Moeten zich aanpassen aan de mogelijkheden en het niveau van de leerlingen.
Lessen moeten begrijpelijk zijn & aangepast aan de kinderen die ze onderwijzen
Oefening 4, pagina 100.
1.4 Comenius
Jan Amos Comenius (16e-17e eeuw)
Tsjechische humanist & pedagoog
Leefde in religieus woelige tijden vervolgd wegens protestantse & politieke
overtuigingen zwierf door Europa (lang in Amsterdam gewoond)
Voorstander onderwijs voor iedereen
Schreef schoolboeken in de volkstaal i.p.v. Latijn
Ook onderwijs zelf moest volgens hem in de moedertaal v/d kinderen
gebeuren.
Kennis mag niet zomaar worden overgedragen leerlingen moeten verklarend leren
denken (= met aandacht voor oorzaak en gevolg)
Nadruk op het aanschouwelijke i.p.v. enkel op woorden.
Bekendste boek = Orbis sensalium pictus (= de wereld in beelden) = 1e
geïllustreerde woordenboek voor kinderen = basis voor alle kinderboeken
Nadruk ligt op godsdienst boek begint met God de Schepper en eindigt met
het Laatste Oordeel
Hij deelde het onderwijs in in 4 scholen, naargelang leeftijdscategorie v/d leerlingen:
De moederschool
De volksschool of moedertaalschool
Gymnasium
Academie
Oefening 5-6, pagina 101. Het Comeniusprogramma
1.5 Rousseau
Jean-Jacques Rousseau (18e eeuw)
Zwitsers-Franse filosoof
Ideeën sterk verbonden met de romantiek
= stroming als tegenreactie op de verlichting
Legt nadruk op emotie, natuur en intuïtie
Visie op opvoeding uitgewerkt in bekende roman “Emile, ou De l’éducation”
Wordt geassocieerd met de uitdrukking ‘terug naar de natuur’
We kennen enkele belangrijke grondslagen van de pedagogiek toe aan hem:
Het belang van de kinderlijke leefwereld
H3 – Pedagogische modellen
1. Historische pedagogische visies
1.1 Confucius
Confucius of Kông Fūzî (‘meester Kong’) (6e-5e eeuw v.C.)
Ambtenaar startte school op minister van Justitie richt zich terug op
onderwijs
Reisde door heel China 2e eeuw v.C. zijn leer = staatsideologie
Zijn leer gaat vooral over moraal.
Hoe horen mensen zich in allerlei dagelijkse situaties te gedragen?
In China te veel chaos & anarchie wou orde en rechtvaardigheid herstellen
Orde in persoonlijk leven & maatschappelijke harmonie = onlosmakelijk
verbonden
Fatsoenlijk gedrag van individuen = nodig voor ordelijk functioneren v/d
maatschappij
Vond vaste gebruiken, rituelen en omgangsvormen belangrijk.
Kinderen moesten liefde & respect tonen voor hun ouders.
Onderwijs & opvoeding = belangrijke middelen om die orde & harmonie te bereiken.
Leraar moet goede voorbeeld geven
Iedereen is gelijk & moet onderwijs krijgen, ook de armen
Bekwaamheid belangrijker dan afkomst
WEL onderwijs beperkt tot jongens
Leerkrachten moeten leerlingen liefhebben & eerbiedigen
Kinderen moeten elk volgens hun eigen aard behandeld worden pleit voor
geïndividualiseerde aanpak (maar wel collectivistische samenleving, orde maatsch.
…)
Tot vandaag zijn het gedachtegoed & gedrag van veel Chinezen beïnvloed door zijn
ideeën.
Kritiek op het confucianisme = afwijkende denkbeelden worden niet getolereerd
Nog steeds het geval in het hedendaagse China politieke oppositie = verboden
Oefening 1, pagina 98.
1.2 Plato
Plato (5e-4e eeuw v.C.)
1 van de eerste filosofen die nadacht over opvoeding & onderwijs
Oude Griekenland enkel kinderen van de aristocratie kregen onderwijs
Sofisten geven tegen betaling les in welsprekendheid leerlingen leren
overtuigend overkomen zodat hun mening als waarheid wordt aanzien.
Verzet van Plato alleen de echte waarheid telt sofisten = slechte
leraars
Zijn ideeën over onderwijs komen overeen met zijn visie op de ideale samenleving.
Ideale samenleving = bestaande uit 3 standen, met elk specifieke deugd
Filosofen leiden de staat + beschikken over kennis en wijsheid
, SOCIALE- EN GEDRAGSWETENSCHAPPEN
Wachters ambtenaren en militairen uitvoering wetten + bezitten moed &
standvastigheid
Handwerkers produceren hun deugd = voorzichtigheid
Iedereen draagt zo op zijn manier bij aan een harmonieuze maatschappij.
Opvoeding & onderwijs moeten ervoor zorgen dat iedereen op de juiste plaats
terechtkomt.
Wou opvoeding niet zomaar overlaten aan ouders.
Voorstander van verplicht onderwijs en selectietests.
Elk kind (jongen) moet dezelfde basisopleiding krijgen in lezen, schrijven,
rekenen en gymnastiek.
Een test beslist daarna of het kind in de wieg is gelegd om handwerker,
wachter of filosoof te worden.
Vandaag hebben veel scholen aandacht voor burgerschap.
= erfenis van Plato elke burger heeft de plicht naar best vermogen de staat te
dienen
Oefeningen 2-3, pagina 99.
1.3 Al-Ghazali
Abu Hamid ibn Muhammad Al-Ghazali (11e-12e eeuw)
Perzische geleerde & bekendste islamitische onderwijskundige
Versch. islamitische scholen in Europa naar hem genoemd
Inspiratie = de Koran + Griekse en latere filosofen
Ideeën opvoeding vertrekken vanuit godsdienst, MAAR bevatten ook moderne
aspecten
Tonen hoe je een goede gelovige moslim kan zijn en tegelijk met 2 benen i/d
wereld kan staan.
Opvoeding & onderwijs niet enkel kennis bevatten over de islamitische
geloofssfeer, geboden en verboden.
Moeten OOK kinderen voorbereiden om zich die waarden & normen eigen te
maken en in de praktijk toe te passen.
Doel opvoeding = zelfstandigheid als volwassene op eigen benen kunnen
staan
Onderwijs dient niet voor prestige of een hogere functie.
Wel om kinderen voor te bereiden op het aardse leven + het eeuwige leven
Gaat om verkrijgen van geestelijk geluk, gelukzaligheid, door Allah nabij te
komen.
Allahs welbehangen verkregen door Allah te dienen & dankbaarheid te
betuigen.
Goede daden & karaktervorming = belangrijk
Innerlijke zuiverheid en roddels, leugens, jaloezie, hoogmoed, … vermijden
Alles wat nuttig & noodzakelijk is moet onderwezen worden, of het nu godsdienstig is /
niet
Opsplitsing godsdienst en andere vakken = niet nodig WANT Allahs aanwezigheid
is zowel in de Koran als in de natuur te vinden.
, SOCIALE- EN GEDRAGSWETENSCHAPPEN
Onderwijs moet breed zijn bevat zowel morele, intellectuele als sociale en
fysieke vorming + spel en ontspanning zijn belangrijk in leerproces
Opvoeders moeten zelf het perfecte voorbeeld zijn & het geleerde zelf in praktijk
brengen.
“De schaduw van een kromme lijn kan nooit recht zijn.”
Moeten vriendelijk zijn tegen leerlingen & hen als eigen kinderen behandelen.
Mogen fouten niet openlijk en verwijtend verbeteren, maar met liefde en geduld.
Moeten zich aanpassen aan de mogelijkheden en het niveau van de leerlingen.
Lessen moeten begrijpelijk zijn & aangepast aan de kinderen die ze onderwijzen
Oefening 4, pagina 100.
1.4 Comenius
Jan Amos Comenius (16e-17e eeuw)
Tsjechische humanist & pedagoog
Leefde in religieus woelige tijden vervolgd wegens protestantse & politieke
overtuigingen zwierf door Europa (lang in Amsterdam gewoond)
Voorstander onderwijs voor iedereen
Schreef schoolboeken in de volkstaal i.p.v. Latijn
Ook onderwijs zelf moest volgens hem in de moedertaal v/d kinderen
gebeuren.
Kennis mag niet zomaar worden overgedragen leerlingen moeten verklarend leren
denken (= met aandacht voor oorzaak en gevolg)
Nadruk op het aanschouwelijke i.p.v. enkel op woorden.
Bekendste boek = Orbis sensalium pictus (= de wereld in beelden) = 1e
geïllustreerde woordenboek voor kinderen = basis voor alle kinderboeken
Nadruk ligt op godsdienst boek begint met God de Schepper en eindigt met
het Laatste Oordeel
Hij deelde het onderwijs in in 4 scholen, naargelang leeftijdscategorie v/d leerlingen:
De moederschool
De volksschool of moedertaalschool
Gymnasium
Academie
Oefening 5-6, pagina 101. Het Comeniusprogramma
1.5 Rousseau
Jean-Jacques Rousseau (18e eeuw)
Zwitsers-Franse filosoof
Ideeën sterk verbonden met de romantiek
= stroming als tegenreactie op de verlichting
Legt nadruk op emotie, natuur en intuïtie
Visie op opvoeding uitgewerkt in bekende roman “Emile, ou De l’éducation”
Wordt geassocieerd met de uitdrukking ‘terug naar de natuur’
We kennen enkele belangrijke grondslagen van de pedagogiek toe aan hem:
Het belang van de kinderlijke leefwereld
