DEEL 1: Wat is recht
1. Kenmerken en defini e van het recht
1.1 Kenmerken van het recht
1.1.1 Samenleving ordenen
In de samenleving hebben we middelen nodig om te handelen
- Kunnen eigen intellectuele en lichamelijke vermogen zijn
- Gebruik maken van rechten om doelstellingen te bereiken
Belangrijke voorwaarde om menselijke handelingeneffec ef te laten verlopen
- Duidelijkheid laten scheppen over wie wat mag doen en met welke middelen
o Dus bevoegdheid om op te treden met middelen
Zonder dit ruzies en gevechten
Het recht wordt opgelegd door de samenleving
- Door het parlement omdat wij het parlement verkiezen
o Parlement is hier zeer belangrijk
1.1.2 Samenleving bepaalt regels
- Parlement maakt regels en regels wijze van samenleving
- Oorsprong van recht ligt in de wil van de samenleving
- We en worden aangepast door fenomenen in de maatschappij
o Vb. e-commerce zodat klanten niet worden opgelicht
- Specifieke wetgevende organen door volk verkozen
o Maken regels, regelen de samenleving
o Vertegenwoordigen het stem van het volk
o Als ze akkoord gaan volk ook
1.1.3 Naleving regels kan worden afgedwongen
- Afdwingbaar
o Bij niet naleving van afdwingbare regels gevolgen
- Maatschappelijke regels
o Bepalen niet subjec e rechten
o Regelen wijze waarop men zijn rechten en vrijheden moet gebruiken
o Bij deze regels ontbreekt er een georganiseerde structuur
- Rechtsregels
o Zijn afdwingbaar
Wie te snel rijdt krijgt een boete
o Naleving af te dwingen bestaan er structuren en instellingen
1
,1.2 Soorten regels
Verschillende categorieën van rechtsregels
- Gedragsregels
o Regels die het gedrag van leden in samenleving ordenen
Vastleggen van subjec eve rechten
- Toepassingsregels en -structuren
o Leden die niet aan gedragsregels houden en rechten van anderen aantasten
Recht moet opkomen met regels waarmee gedragsregels worden
afgedwongen
- Regels voor maken en wijzigen van het recht (juridische regels)
o Regels worden gemaakt maar liggen niet voor al jd vast
Evolueren met jd
o Deze regels bestaan om
Proces maken en wijzigen van regels ordelijk laten verlopen
Subjec ef recht
- Zaken die je onderneemt t.o.v. jezelf
- Gedrag van mensen ordenen
1.3 Defini e van het recht
= geheel afdwingbare regels, afgesproken door een samenleving, reneinde het menselijk handelen in
die samenleving te ordenen
Wat bij overtredingen?
- Gesanc oneerd door een we elijk voorzien systeem van sanc es
Van waar komen die regels?
- Opgelegd door de maatschappij, via haar vertegenwoordigers
1.4 Objec ef vs. subjec ef recht
Objec ef recht
- Regels die in het wetboek staan
- Uitgedrukt in algemene bewoording
- Staan los van concrete bewoordingen
Vb. Wet zegt dat iedereen recht hee op vakan everlof
Subjec ef recht
- Persoonlijk claim op een objec ef recht
Vb. Recht op 20 vakan edagen per jaar op basis van jouw arbeidsovereenkomst
2
,1.5 Rechtssubject vs. Rechtsobject
Rechtssubject
- Titularis van subjec eve rechten
o persoon of groep personen die subjec eve rechten en juridische plichten hebben
- Natuurlijke personen
o Mensen van vlees en bloed
o Hebben reeks eigenschappen die omvang van hun rechten bepalen
- Rechtspersonen
o Groeperingen, instellingen en s ch ngen
o Hebben rechten en plichten als een natuurlijk persoon
Rechtsobject
- Datgene waarover subjec eve rechten gelden
o Het voorwerp waarmee je subjec eve rechten kan uitoefenen
- Zaken / rechten
1.6 Rechtsmisbruik
Subjec eve rechten mag je gebruiken naar eigen goeddunken
- Maar je mag ze niet misbruiken
Er wordt gesproken over rechtsmisbruik als
- Subjec eve rechten worden gebruikt met enigste doel om anderen te schaden
3
, 2. Soorten subjec eve rechten
2.1 Poli eke rechten
Subjec eve poli eke rechten = rechten die de burger t.o.v. de OH kan uitoefenen en opeisen
- Poli eke vrijheden
o Onaantastbare vrijheid verlenen aan burgers
- Par cipa erechten
o Recht om deel te nemen aan het OH-beleid
- Sociaal-economische rechten
o Recht om financiële tegemoetkoming aanvragen aan OH
o Bepaalde diensten aanvragen
2.2 Burgerlijke rechten
Burgerlijke of civiele rechten
Subjec eve rechten die een burger hee t.o.v. zijn medeburgers kan uitoefenen
- Persoonlijkheids- en familierechten
- Zakelijke rechten
- Vorderingsrechten
- Intellectuele rechten
Laatste 3 zijn patrimoniale of vermogensrechten.
- Hebben betrekking op economische goederen die verhandelbaar zijn
- Deze rechten stoppen niet bij de dood van de tularis gaat over naar de erfopvolgers
Hoe bereken je het vermogen van een persoon?
- Som van patrimoniale rechten – patrimoniale verplich ngen (schulden)
4