Hoofdstuk 1: België
1. De Belgische maatschappij na 1945
1.1 Levensbeschouwelijke breuklijn
Na WO2 wensten steeds meer mensen hun kinderen naar middelbaar onderwijs te
sturen
Vrij onderwijs werd maar in beperkte mate ondersteund hoog schoolgeld
Komst Schoolpact in 1958
vrijheid voor schoolkeuze
kosteloos onderwijs voor iedereen
1.2 Sociaaleconomische breuklijn
Sinds de onafhankelijk van België werd al snel duidelijk dat het een leidende natie
werd op het gebied van industrialisatie
Reacties
komst Belgische Werkliedenpartij (BWP) in 1885
stichten Christelijke Volkspartij door Daens rond 1890
komst Enkelvoudig stemrecht in 1919
1.3 Communautaire breuklijn
Duidelijke verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië
koningskwestie (1945)
vastlegging taalgrens (1960)
splitsing nationale partijen
Brussel-Halle-Vilvoorde
België evolueerde van unitaire staat naar federale staat
1.4 Nieuwe breuklijnen
Milieu
Bewaken van vrede
Migratie
Vergrijzing
,2. Enkele politieke begrippen
2.1 Politieke stelsels
Democratie volledige volk mag deelnemen aan besluitvorming van het land
Autoritarisme politiek systeem dat niet gebaseerd is op instemming van het
volk, belangen van 1 persoon domineren en regime beheerst
politieke activiteiten
2.2 Staatsvormen
Unitair alle politieke beslissingen worden door de nationale of centrale
overheid genomen (nationale regering en parlement)
Federaal staat die samengesteld is uit verschillende deelstaten, met
eigen bevoegdheden en eigen regeringen, maar ook een
federale regering met bevoegdheden die voor de gehele staat
gelden
Confederatie verbinding van onafhankelijke staten die hun eigen
soevereiniteit behouden, maar overeenkomen om bepaalde
aangelegenheden gemeenschappelijk te regelen.
2.3 Scheiding der machten
Macht Instelling Bevoegdheid
Wetgevende macht Parlement Maken van wetten
Raad Controleren uitvoerende macht
Goedkeuren internationale verdragen
Parlementaire onderzoekscommissies
Uitvoerende macht Regering Land besturen
Indienen wetsontwerpen
Wetten uitvoeren
Rechterlijke macht Rechtbanken Uitspraak doen over geschillen
Hoven
2.4 Grondwet
Geheel van fundamentele rechtsregels:
Bepaalt een aantal basisprincipes waarop een staatsbestel staat
Bepaalt de indeling en de samenstelling van het federale België
Somt fundamentele rechten en vrijheden van de burger op
,3. De verschillende bestuursniveaus
Gemeentelijk niveau Provinciaal niveau Gemeenschapsniveau Gewestelijk niveau Federaal niveau
Leiding Burgemeester Gouverneur / / Eerste Minister
(door koning aangesteld)
Taken Zorg voor gemeentelijk Nadruk op het bestuur Persoonsgebonden Economische aard Bestuur volledig land
belang: van hele streek: Cultuur Ruimtelijke ordening Gerecht
Bibliotheek hebben Bibliotheek steunen Onderwijs Stedenbouw Politie
Bouwvergunning geven Toerisme Audiovisuele media Waterbeleid Leger
Wegenwerken Monumentenzorg Gebruik van talen … Openbare werken … Sociale zekerheid …
Verkiezingen 6 jaar 6 jaar 5 jaar 5 jaar 5 jaar
Onrechtstreeks
verkozen
Instelling Gemeenteraad Provincieraad Vlaams Parlement Vlaams Parlement Federaal parlement
Vlaamse Regering Vlaamse Regering Senaat
Wetgevend College van Bestendige deputatie Kamer
orgaan burgemeester en Parlement van Waals Parlement
schepenen Franstalige Gem. Waals Federale regering
Uitvoerend Regering van Gewestregering
orgaan Franstalige Gem.
Brussels
Parlement van Hoofdstedelijk
Duitstalige Gem. Parlement
Regering van Brussels
Duitstalige Gem. Hoofdstedelijk
Gewestregering
Voorbeeld(en) Lede West-Vlaanderen, Oost- Vlaamse Gem. Vlaams Gewest België
Vlaanderen, Antwerpen,
Vlaams-Brabant, Franstalige Gem.` Brussel
Limburg, Henegouwen, Hoofdstedelijk
Waals-Brabant, Namen Duitstalige Gem. Gewest
Luik, Luxemburg
Waals Gewest
, 3.1 Stad / Gemeente
België telt 581 gemeenten
300 Vlaamse steden en gemeenten
De titel van stad werd toegekend door de koning
Onderscheid tussen steden en gemeenten is eerder symbolisch geworden
3.2 Provincies
3.3 Gemeenschappen
Vlamingen eisten culturele autonomie, Walen waren voorstander van economische
onafhankelijkheid
eerste herziening van Belgische Grondwet in 1970
Na 1970 zijn er nog enkele staatshervormingen geweest (1980, 1988, 1993, 2001 en
2011)
budgetten verschuiven van federaal niveau naar deelstaat
Vlaamse Gemeenschap
Franstalige Gemeenschap
Duitstalige Gemeenschap
1. De Belgische maatschappij na 1945
1.1 Levensbeschouwelijke breuklijn
Na WO2 wensten steeds meer mensen hun kinderen naar middelbaar onderwijs te
sturen
Vrij onderwijs werd maar in beperkte mate ondersteund hoog schoolgeld
Komst Schoolpact in 1958
vrijheid voor schoolkeuze
kosteloos onderwijs voor iedereen
1.2 Sociaaleconomische breuklijn
Sinds de onafhankelijk van België werd al snel duidelijk dat het een leidende natie
werd op het gebied van industrialisatie
Reacties
komst Belgische Werkliedenpartij (BWP) in 1885
stichten Christelijke Volkspartij door Daens rond 1890
komst Enkelvoudig stemrecht in 1919
1.3 Communautaire breuklijn
Duidelijke verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië
koningskwestie (1945)
vastlegging taalgrens (1960)
splitsing nationale partijen
Brussel-Halle-Vilvoorde
België evolueerde van unitaire staat naar federale staat
1.4 Nieuwe breuklijnen
Milieu
Bewaken van vrede
Migratie
Vergrijzing
,2. Enkele politieke begrippen
2.1 Politieke stelsels
Democratie volledige volk mag deelnemen aan besluitvorming van het land
Autoritarisme politiek systeem dat niet gebaseerd is op instemming van het
volk, belangen van 1 persoon domineren en regime beheerst
politieke activiteiten
2.2 Staatsvormen
Unitair alle politieke beslissingen worden door de nationale of centrale
overheid genomen (nationale regering en parlement)
Federaal staat die samengesteld is uit verschillende deelstaten, met
eigen bevoegdheden en eigen regeringen, maar ook een
federale regering met bevoegdheden die voor de gehele staat
gelden
Confederatie verbinding van onafhankelijke staten die hun eigen
soevereiniteit behouden, maar overeenkomen om bepaalde
aangelegenheden gemeenschappelijk te regelen.
2.3 Scheiding der machten
Macht Instelling Bevoegdheid
Wetgevende macht Parlement Maken van wetten
Raad Controleren uitvoerende macht
Goedkeuren internationale verdragen
Parlementaire onderzoekscommissies
Uitvoerende macht Regering Land besturen
Indienen wetsontwerpen
Wetten uitvoeren
Rechterlijke macht Rechtbanken Uitspraak doen over geschillen
Hoven
2.4 Grondwet
Geheel van fundamentele rechtsregels:
Bepaalt een aantal basisprincipes waarop een staatsbestel staat
Bepaalt de indeling en de samenstelling van het federale België
Somt fundamentele rechten en vrijheden van de burger op
,3. De verschillende bestuursniveaus
Gemeentelijk niveau Provinciaal niveau Gemeenschapsniveau Gewestelijk niveau Federaal niveau
Leiding Burgemeester Gouverneur / / Eerste Minister
(door koning aangesteld)
Taken Zorg voor gemeentelijk Nadruk op het bestuur Persoonsgebonden Economische aard Bestuur volledig land
belang: van hele streek: Cultuur Ruimtelijke ordening Gerecht
Bibliotheek hebben Bibliotheek steunen Onderwijs Stedenbouw Politie
Bouwvergunning geven Toerisme Audiovisuele media Waterbeleid Leger
Wegenwerken Monumentenzorg Gebruik van talen … Openbare werken … Sociale zekerheid …
Verkiezingen 6 jaar 6 jaar 5 jaar 5 jaar 5 jaar
Onrechtstreeks
verkozen
Instelling Gemeenteraad Provincieraad Vlaams Parlement Vlaams Parlement Federaal parlement
Vlaamse Regering Vlaamse Regering Senaat
Wetgevend College van Bestendige deputatie Kamer
orgaan burgemeester en Parlement van Waals Parlement
schepenen Franstalige Gem. Waals Federale regering
Uitvoerend Regering van Gewestregering
orgaan Franstalige Gem.
Brussels
Parlement van Hoofdstedelijk
Duitstalige Gem. Parlement
Regering van Brussels
Duitstalige Gem. Hoofdstedelijk
Gewestregering
Voorbeeld(en) Lede West-Vlaanderen, Oost- Vlaamse Gem. Vlaams Gewest België
Vlaanderen, Antwerpen,
Vlaams-Brabant, Franstalige Gem.` Brussel
Limburg, Henegouwen, Hoofdstedelijk
Waals-Brabant, Namen Duitstalige Gem. Gewest
Luik, Luxemburg
Waals Gewest
, 3.1 Stad / Gemeente
België telt 581 gemeenten
300 Vlaamse steden en gemeenten
De titel van stad werd toegekend door de koning
Onderscheid tussen steden en gemeenten is eerder symbolisch geworden
3.2 Provincies
3.3 Gemeenschappen
Vlamingen eisten culturele autonomie, Walen waren voorstander van economische
onafhankelijkheid
eerste herziening van Belgische Grondwet in 1970
Na 1970 zijn er nog enkele staatshervormingen geweest (1980, 1988, 1993, 2001 en
2011)
budgetten verschuiven van federaal niveau naar deelstaat
Vlaamse Gemeenschap
Franstalige Gemeenschap
Duitstalige Gemeenschap
