VERBINTENISSENRECHT DEEL 2
DEEL II. De algemene leer van de verbintenis.................................................3
Hoofdstuk 1. De modaliteiten van de verbintenis..................................5
Afdeling 1. De voorwaardelijke verbintenis......................................................................5
§1. De voorwaardelijke verbintenis in het algemeen (5.139 – 5.148 BW).....................5
§2. De ontbindende voorwaarde (5.149 – 5.155 BW).................................................10
Afdeling 2. De verbintenis met tijdsbepaling..................................................................17
Afdeling 3. De verbintenis met meerdere voorwerpen (5.156-5.158 BW)......................20
Afdeling 4. De verbintenis met meerdere subjecten (art 5.159-5.173 BW)....................22
§1. Deelbaarheid als regel bij pluraliteit van subjecten.............................................22
§2. EERSTE UITZONDERING: ondeelbare verbintenissen (5.166-5.167 BW)...............24
§3. TWEEDE UITZONDERING: hoofdelijke verbintenissen (5.160 BW).........................26
§4. DERDE UITZONDERING: de verbintenis in solidum (art. 5.168-5.169 BW)............33
Hoofdstuk 2. De overdracht van verbintenissen en van contracten.......34
Afdeling 1. Begripsbepaling...........................................................................................34
§1. Het begrip “overdracht” van een verbintenis.......................................................34
§2. Overdracht ten algemene titel..............................................................................35
§3. Overdracht ten bijzondere titel.............................................................................36
Afdeling 2. De overdracht van schuldvordering of cessie...............................................36
§1. De overdracht van schuldvordering in het algemeen...........................................36
§2. De totstandkoming en de tegenwerpelijkheid van de cessie................................38
§3. De gevolgen......................................................................................................... 41
Afdeling 3. De schuldoverdracht....................................................................................43
§1. De uitgangspunten............................................................................................... 43
§2. De voltooide schuldoverdracht.............................................................................44
§3. De onvoltooide schuldoverdracht.........................................................................44
§3a. Herhaling totstandkoming en gevolgen..............................................................45
§4. Delegatie.............................................................................................................. 46
Afdeling 4. De contractoverdracht.................................................................................47
§1. Begrip en probleemstelling...................................................................................47
§2. Totstandkoming.................................................................................................... 49
§3. Rechtsgevolgen.................................................................................................... 49
Hoofdstuk 3. De gewone grond van tenietgaan van de verbintenis:
betaling............................................................................................50
Afdeling 1. Inleidende begrippen...................................................................................50
§1. De betaling........................................................................................................... 50
§2. De vrijwillige en de gedwongen uitvoering van de verbintenis.............................52
Afdeling 2. De eenvoudige betaling...............................................................................55
§1. Voorwaarden voor een geldige betaling...............................................................55
A. Solvens............................................................................................................... 55
B. De accipiens....................................................................................................... 57
C. Het voorwerp van de betaling............................................................................59
D. Plaats en tijdstip van de betaling.......................................................................60
§2. Enkele knelpunten van de betaling.......................................................................61
1
, Afdeling 3. De betaling met subrogatie..........................................................................63
§1. Begripsafbakening................................................................................................ 63
A. De zakelijke en de persoonlijke subrogatie.........................................................63
B. De betaling met subrogatie................................................................................66
C. Onderscheid met de cessie................................................................................66
§ 2. Gemeenschappelijke toepassingsvoorwaarden...................................................67
§ 3. Quasi-subrogatie.................................................................................................67
§ 4. Conventionele subrogatie....................................................................................68
A. Subrogatie verleend op initiatief van de SE (1250, 1° BW).................................68
B. Subrogatie verleend op initiatief van de SA (1250, 2° BW)................................69
§ 5. Wettelijke subrogatie...........................................................................................69
§ 6. Tegenwerpelijkheid..............................................................................................70
§ 7. Gevolgen van betaling met subrogatie................................................................71
Hoofdstuk 4. De ONgewone gronden van uitdoving van de verbintenis. 73
Afdeling 1. Schuldvernieuwing (= novatio)....................................................................73
§1. Begrip................................................................................................................... 73
§ 2. Voorwaarden........................................................................................................ 74
§ 3. Gevolgen............................................................................................................. 74
Afdeling 2. Schuldvergelijking (of compensatie)............................................................75
§1. Begrip en soorten................................................................................................. 75
§ 2. Wettelijke schuldvergelijking...............................................................................75
§ 3. Gerechtelijke schuldvergelijking..........................................................................77
Afdeling 3. Schuldvermenging.......................................................................................79
Afdeling 4. Kwijtschelding van schuld............................................................................79
§1. Voorwaarden en gevolgen....................................................................................79
§ 2. Bewijs van de bevrijding van de schuldenaar......................................................80
Afdeling 5. Bevrijdende verjaring...................................................................................80
Afdeling 6. Afstand van recht en rechtsverwerking........................................................83
Afdeling 7. Verval........................................................................................................... 83
Hoofdstuk 5. Het bewijs van de verbintenis.........................................84
Afdeling 1. Inleidende begrippen...................................................................................84
§ 1. Vrij en gereglementeerd bewijsrecht...................................................................84
§ 2. Burgerlijk bewijsrecht: Vrij of gereglementeerd?.................................................85
§3. Wettelijke definities.............................................................................................. 86
§4. Aanvullend karakter............................................................................................. 87
Afdeling 2. Basisbeginselen in de processuele context..................................................87
Afdeling 3. Het voorwerp van het bewijs........................................................................89
§ 1. Algemeen............................................................................................................ 89
§ 2. Rechtsregels........................................................................................................ 90
§ 3. Feiten.................................................................................................................. 90
A. Algemeen bekende feiten......................................................................................90
B. Relevante en betwiste feiten..................................................................................90
Afdeling 4. Bewijslast..................................................................................................... 91
§ 1. Regel en rol van de partijen en de rechter...........................................................91
§ 2. Uitzonderingen.................................................................................................... 91
Afdeling 5. Bewijsstandaard...........................................................................................93
2
, Afdeling 6. Bewijsmiddelen............................................................................................ 94
§ 1. Bewijs door ondertekend geschrift......................................................................94
§2. Getuigenis............................................................................................................ 97
§3. Vermoedens.......................................................................................................... 98
§4. Bekentenis (la reine des preuves).........................................................................99
§5. Eed..................................................................................................................... 100
Afdeling 7. Bewijswaarde.............................................................................................100
Afdeling 8. Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen.....................................................101
§1. Artikel 8.9 BW: voorrang van het ondertekend geschrift.....................................101
§2. De wettelijke uitzondering op artikel 8.9 BW......................................................102
DEEL II. De algemene leer van de verbintenis
INLEIDING:
3
, Het algemeen regime van de erbintenis buigt zich over de regels die,
gemeen zijn aan alle verbintenissen, ongeacht hun bron.
Het gaat om de modaliteiten van de verbintenis, haar overdracht, haar
(vrijwillige en gedwongen) betaling, haar uitdoving en haar bewijs
Art. 5.138. Toepassingsgebied
Deze titel bevat de algemene regels die van toepassing zijn op elke
verbintenis ongeacht de bron ervan, tenzij de wet zich daartegen verzet.
Leerboek 1: rechtsregels per bron van verbintenissen
Leerboek 2: ‘algemeen regime’ van de verbintenis
= Boek 5 BW, titel 3
rechtsregels die gemeenschappelijk zijn aan alle verbintenissen,
ongeacht hun bron
tenzij de wet anders bepaalt
Verbintenis zonder modaliteit Verbintenis onder modaliteit
- Zuivere verbintenis - Verbintenis onderworpen aan
voorwaarde of tijdsbepaling
Onmiddellijk opeisbaar en definitief (niet
precair)
Let op:
! Rechtshandeling zelf waaruit verbintenis voortvloeit bestaat geldig, met al
haar constitutieve bestanddelen.
! Louter instrument tot aanpassing van de rechtsgevolgen van de
overeenkomst in de tijd met een voorwaarde of een termijn
! Partijen willen zich dus wel al verbinden
Art. 1.6. Tijdsbepaling en voorwaarde
4
DEEL II. De algemene leer van de verbintenis.................................................3
Hoofdstuk 1. De modaliteiten van de verbintenis..................................5
Afdeling 1. De voorwaardelijke verbintenis......................................................................5
§1. De voorwaardelijke verbintenis in het algemeen (5.139 – 5.148 BW).....................5
§2. De ontbindende voorwaarde (5.149 – 5.155 BW).................................................10
Afdeling 2. De verbintenis met tijdsbepaling..................................................................17
Afdeling 3. De verbintenis met meerdere voorwerpen (5.156-5.158 BW)......................20
Afdeling 4. De verbintenis met meerdere subjecten (art 5.159-5.173 BW)....................22
§1. Deelbaarheid als regel bij pluraliteit van subjecten.............................................22
§2. EERSTE UITZONDERING: ondeelbare verbintenissen (5.166-5.167 BW)...............24
§3. TWEEDE UITZONDERING: hoofdelijke verbintenissen (5.160 BW).........................26
§4. DERDE UITZONDERING: de verbintenis in solidum (art. 5.168-5.169 BW)............33
Hoofdstuk 2. De overdracht van verbintenissen en van contracten.......34
Afdeling 1. Begripsbepaling...........................................................................................34
§1. Het begrip “overdracht” van een verbintenis.......................................................34
§2. Overdracht ten algemene titel..............................................................................35
§3. Overdracht ten bijzondere titel.............................................................................36
Afdeling 2. De overdracht van schuldvordering of cessie...............................................36
§1. De overdracht van schuldvordering in het algemeen...........................................36
§2. De totstandkoming en de tegenwerpelijkheid van de cessie................................38
§3. De gevolgen......................................................................................................... 41
Afdeling 3. De schuldoverdracht....................................................................................43
§1. De uitgangspunten............................................................................................... 43
§2. De voltooide schuldoverdracht.............................................................................44
§3. De onvoltooide schuldoverdracht.........................................................................44
§3a. Herhaling totstandkoming en gevolgen..............................................................45
§4. Delegatie.............................................................................................................. 46
Afdeling 4. De contractoverdracht.................................................................................47
§1. Begrip en probleemstelling...................................................................................47
§2. Totstandkoming.................................................................................................... 49
§3. Rechtsgevolgen.................................................................................................... 49
Hoofdstuk 3. De gewone grond van tenietgaan van de verbintenis:
betaling............................................................................................50
Afdeling 1. Inleidende begrippen...................................................................................50
§1. De betaling........................................................................................................... 50
§2. De vrijwillige en de gedwongen uitvoering van de verbintenis.............................52
Afdeling 2. De eenvoudige betaling...............................................................................55
§1. Voorwaarden voor een geldige betaling...............................................................55
A. Solvens............................................................................................................... 55
B. De accipiens....................................................................................................... 57
C. Het voorwerp van de betaling............................................................................59
D. Plaats en tijdstip van de betaling.......................................................................60
§2. Enkele knelpunten van de betaling.......................................................................61
1
, Afdeling 3. De betaling met subrogatie..........................................................................63
§1. Begripsafbakening................................................................................................ 63
A. De zakelijke en de persoonlijke subrogatie.........................................................63
B. De betaling met subrogatie................................................................................66
C. Onderscheid met de cessie................................................................................66
§ 2. Gemeenschappelijke toepassingsvoorwaarden...................................................67
§ 3. Quasi-subrogatie.................................................................................................67
§ 4. Conventionele subrogatie....................................................................................68
A. Subrogatie verleend op initiatief van de SE (1250, 1° BW).................................68
B. Subrogatie verleend op initiatief van de SA (1250, 2° BW)................................69
§ 5. Wettelijke subrogatie...........................................................................................69
§ 6. Tegenwerpelijkheid..............................................................................................70
§ 7. Gevolgen van betaling met subrogatie................................................................71
Hoofdstuk 4. De ONgewone gronden van uitdoving van de verbintenis. 73
Afdeling 1. Schuldvernieuwing (= novatio)....................................................................73
§1. Begrip................................................................................................................... 73
§ 2. Voorwaarden........................................................................................................ 74
§ 3. Gevolgen............................................................................................................. 74
Afdeling 2. Schuldvergelijking (of compensatie)............................................................75
§1. Begrip en soorten................................................................................................. 75
§ 2. Wettelijke schuldvergelijking...............................................................................75
§ 3. Gerechtelijke schuldvergelijking..........................................................................77
Afdeling 3. Schuldvermenging.......................................................................................79
Afdeling 4. Kwijtschelding van schuld............................................................................79
§1. Voorwaarden en gevolgen....................................................................................79
§ 2. Bewijs van de bevrijding van de schuldenaar......................................................80
Afdeling 5. Bevrijdende verjaring...................................................................................80
Afdeling 6. Afstand van recht en rechtsverwerking........................................................83
Afdeling 7. Verval........................................................................................................... 83
Hoofdstuk 5. Het bewijs van de verbintenis.........................................84
Afdeling 1. Inleidende begrippen...................................................................................84
§ 1. Vrij en gereglementeerd bewijsrecht...................................................................84
§ 2. Burgerlijk bewijsrecht: Vrij of gereglementeerd?.................................................85
§3. Wettelijke definities.............................................................................................. 86
§4. Aanvullend karakter............................................................................................. 87
Afdeling 2. Basisbeginselen in de processuele context..................................................87
Afdeling 3. Het voorwerp van het bewijs........................................................................89
§ 1. Algemeen............................................................................................................ 89
§ 2. Rechtsregels........................................................................................................ 90
§ 3. Feiten.................................................................................................................. 90
A. Algemeen bekende feiten......................................................................................90
B. Relevante en betwiste feiten..................................................................................90
Afdeling 4. Bewijslast..................................................................................................... 91
§ 1. Regel en rol van de partijen en de rechter...........................................................91
§ 2. Uitzonderingen.................................................................................................... 91
Afdeling 5. Bewijsstandaard...........................................................................................93
2
, Afdeling 6. Bewijsmiddelen............................................................................................ 94
§ 1. Bewijs door ondertekend geschrift......................................................................94
§2. Getuigenis............................................................................................................ 97
§3. Vermoedens.......................................................................................................... 98
§4. Bekentenis (la reine des preuves).........................................................................99
§5. Eed..................................................................................................................... 100
Afdeling 7. Bewijswaarde.............................................................................................100
Afdeling 8. Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen.....................................................101
§1. Artikel 8.9 BW: voorrang van het ondertekend geschrift.....................................101
§2. De wettelijke uitzondering op artikel 8.9 BW......................................................102
DEEL II. De algemene leer van de verbintenis
INLEIDING:
3
, Het algemeen regime van de erbintenis buigt zich over de regels die,
gemeen zijn aan alle verbintenissen, ongeacht hun bron.
Het gaat om de modaliteiten van de verbintenis, haar overdracht, haar
(vrijwillige en gedwongen) betaling, haar uitdoving en haar bewijs
Art. 5.138. Toepassingsgebied
Deze titel bevat de algemene regels die van toepassing zijn op elke
verbintenis ongeacht de bron ervan, tenzij de wet zich daartegen verzet.
Leerboek 1: rechtsregels per bron van verbintenissen
Leerboek 2: ‘algemeen regime’ van de verbintenis
= Boek 5 BW, titel 3
rechtsregels die gemeenschappelijk zijn aan alle verbintenissen,
ongeacht hun bron
tenzij de wet anders bepaalt
Verbintenis zonder modaliteit Verbintenis onder modaliteit
- Zuivere verbintenis - Verbintenis onderworpen aan
voorwaarde of tijdsbepaling
Onmiddellijk opeisbaar en definitief (niet
precair)
Let op:
! Rechtshandeling zelf waaruit verbintenis voortvloeit bestaat geldig, met al
haar constitutieve bestanddelen.
! Louter instrument tot aanpassing van de rechtsgevolgen van de
overeenkomst in de tijd met een voorwaarde of een termijn
! Partijen willen zich dus wel al verbinden
Art. 1.6. Tijdsbepaling en voorwaarde
4
