Specialisatiemodule: gotiek in
hertogdom Brabant
Er werd een prijsvraag gesteld die ging als volgt: beschrijf de gotische architectuur in België.
Wat is Brabantse hooggotiek? Dit is architectuur dat men herkent in bekende schilderwerken van
bekende schilderaars.
Opus francigenum: Frankisch werk
De gotiek vanuit Frankrijk is beginnen reizen (13 de – 14de eeuw)
In alle steden met een redelijke omvang heeft een religieuze bouwwerf. Brabant is verdeeld onder
verschillende bisdommen. Onder andere: Kamerijk, Reims, Doornik, Luik, Utrecht, Keulen.
Villers-en-Brabant, Cisterciënzerabdij
Deze abdij wordt verplaatst van site en onder de Abt Konrad van Urach (1209-1214) wordt er een
revolutionair bouwwerk aan toegevoegd in de gotische stijl. Men is begonnen met een typisch
rechthoekig koor dat uit de eerste cisterciënzer generatie komt. Dit is afgebroken en heeft plaats
gemaakt voor een koor uit de 2de generatie cisterciënzerarchitectuur zonder kooromgang. De
cisterciënzers horen thuis in Bourgondië.
Er is een doorboorde steunbeer te zien die typisch lokale gotiek is. Dit is ook terug te vinden in de
Notre-Dame van Dijon.
De ronde ramen in de zijbeuken zijn typisch aan de abdij in Villers.
Gotiek kent vele vormen van migratie.
Brussel, St. Goedele Kapittelkerk (omstreeks 1225)
Een kapittelkerk heeft een hogere rang door haar kapittelheren. De straalkapellen zijn vervangen
door grotere zijkapellen. Het bouwen van de kerk ging zeer langzaam doordat delen van de
voorganger uit de romaanse tijd moest worden afgebroken. In de kooromgang zijn bepaalde
elementen die anders zijn. Er was hier waarschijnlijk een lokale bouwmeester aan het werk die toch
gekeken heeft naar toonaangevende voorbeelden zoals Reims. In de uitwerking van de wand tussen
de zijwaartse kapellen en de kapellen op de as zie je een detail dat wijst op de richting van Reims.
Ook een andere uitwerking van de ramen. Dit is een typisch raam dat we terug vinden in Chartres en
Reims. Het raam is in twee verticale delen verdeeld met in het bovenste deel een roos. Een ander
detail zijn de lage vensters met een breed genoegen vensterbank zodat er mensen over kunnen
wandelen. Door sleutelvormige gaten kan er door de wandpijlers gewandeld worden. Dit detail is een
teken dat de werf van Reims een direct inspiratiebron was. De bouwwerf van Reims was in volle
opbouw toen er aan het koor van de St. Goedele kerk werd begonnen. Ook op economisch vlak was
Reims een belangrijke stad aangezien hier jaarmarkt georganiseerd werd, waar vee, granen en
andere goederen werden verkocht.
Dit voorbeeld is zeker nog geen avant-garde gotiek.
hertogdom Brabant
Er werd een prijsvraag gesteld die ging als volgt: beschrijf de gotische architectuur in België.
Wat is Brabantse hooggotiek? Dit is architectuur dat men herkent in bekende schilderwerken van
bekende schilderaars.
Opus francigenum: Frankisch werk
De gotiek vanuit Frankrijk is beginnen reizen (13 de – 14de eeuw)
In alle steden met een redelijke omvang heeft een religieuze bouwwerf. Brabant is verdeeld onder
verschillende bisdommen. Onder andere: Kamerijk, Reims, Doornik, Luik, Utrecht, Keulen.
Villers-en-Brabant, Cisterciënzerabdij
Deze abdij wordt verplaatst van site en onder de Abt Konrad van Urach (1209-1214) wordt er een
revolutionair bouwwerk aan toegevoegd in de gotische stijl. Men is begonnen met een typisch
rechthoekig koor dat uit de eerste cisterciënzer generatie komt. Dit is afgebroken en heeft plaats
gemaakt voor een koor uit de 2de generatie cisterciënzerarchitectuur zonder kooromgang. De
cisterciënzers horen thuis in Bourgondië.
Er is een doorboorde steunbeer te zien die typisch lokale gotiek is. Dit is ook terug te vinden in de
Notre-Dame van Dijon.
De ronde ramen in de zijbeuken zijn typisch aan de abdij in Villers.
Gotiek kent vele vormen van migratie.
Brussel, St. Goedele Kapittelkerk (omstreeks 1225)
Een kapittelkerk heeft een hogere rang door haar kapittelheren. De straalkapellen zijn vervangen
door grotere zijkapellen. Het bouwen van de kerk ging zeer langzaam doordat delen van de
voorganger uit de romaanse tijd moest worden afgebroken. In de kooromgang zijn bepaalde
elementen die anders zijn. Er was hier waarschijnlijk een lokale bouwmeester aan het werk die toch
gekeken heeft naar toonaangevende voorbeelden zoals Reims. In de uitwerking van de wand tussen
de zijwaartse kapellen en de kapellen op de as zie je een detail dat wijst op de richting van Reims.
Ook een andere uitwerking van de ramen. Dit is een typisch raam dat we terug vinden in Chartres en
Reims. Het raam is in twee verticale delen verdeeld met in het bovenste deel een roos. Een ander
detail zijn de lage vensters met een breed genoegen vensterbank zodat er mensen over kunnen
wandelen. Door sleutelvormige gaten kan er door de wandpijlers gewandeld worden. Dit detail is een
teken dat de werf van Reims een direct inspiratiebron was. De bouwwerf van Reims was in volle
opbouw toen er aan het koor van de St. Goedele kerk werd begonnen. Ook op economisch vlak was
Reims een belangrijke stad aangezien hier jaarmarkt georganiseerd werd, waar vee, granen en
andere goederen werden verkocht.
Dit voorbeeld is zeker nog geen avant-garde gotiek.
