Les 1: geneesmiddelen
Zie PowerPoint
Les 2: cardiovasculaire risicofactoren
Onder cardiovasculair lijden (CVD) verstaat men aandoeningen van hart- en bloedvaten waartoe
- Hoge bloeddruk
- Coronair lijden
- Hartaandoeningen
- Hartinfarct en hersenbloeding behoren
Cardiovasculair lijden = belangrijkste doodsoorzaak wereldwijd + 2 e belangrijkste in België (omdat we
zo goed op de risicofactoren werken
- 50% ischemisch hartlijden
- 35% herseninfarct/ bloeding
- Vrouwen minder kans tt menopauze vanaf dan gaan ze evenveel kans hebben als mannen
o Er sterven meer vrouwen aan dan mannen
Invloed van cardiovasculaire risicofactoren en preventie
- Leetfijd-gestandaardizeerde incidentie van CVD neemt af sinds de vroege jaren 1980 er
krijgen minder mensen CVD
o Dit is door de preventie maatregelen
- De prevalentie CVD neemt nog steeds toe dit is doordat ze langer blijven leven (prognose
is beter)
Risicofactoren
- Roken, hoge bloeddruk, hoge cholesterol, diabetes, overgewicht, familiale belasting,
ouderdom, mannelijk geslcacht, snurken, chronisch nierlijden of ontstekingsziekte (croon)…
Bloeddruk
- Ideaal: 120 mmHg/ 80 mmHg
- Hypertensie: vanaf 140/ 90mmHg
Cholesterol
= Hoe lager hoe beter (er is nog geen ondergrens gesteld dat het vanaf daar slecht is)
- Primaire preventie in normale, gezonde populatie : LDL-cholesterol ≤ 100 mg/dL
- Primaire preventie in patiënten met diabetes en hoog risico : LDL-cholesterol ≤ 70 mg/dL
- Secundaire preventie (patiënten met atherosclerotisch CVD) of diabeten met zeer hoog CV
risico (ze hebben al een hartinfarct gehad) (eindorgaanschade) : LDL-cholesterol ≤ 55 mg/dL
= niet haalbaar zonder medicatie
Globale cardiovasculaire risicoscore
Tabel die we hebben om te bepalen hoeveel risico iemand heeft om een al dan
niet fataal infarct op te lopen
We kijken naar geslacht, leeftijd, roken of niet, bloeddruk, land wonen,
cholesterolwaarden (en dan gaat het over alle vetten die GEEN HDL zijn)
1
,Suikerziekte staat niet in de steekkaart van hierboven omdat we hier aparte kaarten voor hebben
omdat het het risico heel erg omhoog doet
Diabetes
= suikerziekte = diabetes mellitus type 1 en type 2
- Prevalentie: 10,5%
- Mensen met diabetes type 2 hebben 2 tot 4 keer meer kans op het ontwikkelen van
cardiovasculaire aandoening
= belangrijkste risico op het ontwikkelen want het gaat onderliggend mechanisme van atheromatose
gaan beïnvloeden
Definitie
- Het is gekenmerkt door hyperglycemie (te hoge bloedsuikerspiegel). Het is een syndroom met
stoornissen in het glucose-, eiwit- en vetmetabolisme, veroorzaakt door een relatief of
absoluut tekort aan insuline(actie)
- Insuline = een hormoon, dat in betacellen van de eilandjes van langerhans wordt
geproduceerd. Deze eilandjes liggen in de alvleesklier
Uitleg bij de foto
Hogere suikerwaarde en insuline resistentie lijden tot een hoop
afwijkingen
- Stolling verstoord
- Ontsteking in de bloedvaten
- Hoge bloeddruk
- Verhoogd atheromatose risico verhoogd risico op
hartinfarcten
Glycemie is het resultaat van
- De toevoer van glucose in het bloed: voeding en
aanmaak
- De verdwijning van glucose uit bloed: opname in spier-
en vetweefsel en opslaan in de lever
Hoe verdwijnt glucose uit je bloed; normaal enkel door gebruik (spieren die het als brandstof
gebruiken, of omzetten in vet als energiestockage), dus nooit in de urine en als dit wel zo is dan is dat
een teken dat er iets mis is
Hersenen zijn afhankelijk van glucose want ze kunnen enkel dit gebruiken als energieleveranciers
Hyperglycemie
= het definiërende kenmerk van diabetes mellitus
We hebben een hoge waarde aan glucose in ons bloed doordat we een te hoge aanvoer (=excessieve
glucose productie) en een te lage afvoer (= gestoorde glucoseklaring) gaan hebben
2
,Diagnose
- Normaal: glycemie = 70-145 mg/dl (ook na maaltijden)
- Diagnose MD gaan we stellen door bloedafname liefst op nuchtere maag
o Wanneer >126 mg/dl is het diagnostisch voor DM
Dit is eigenlijk al heel hoog als het nuchter al boven de 100 mg/dl ook al
o NIET nuchter >200 mg/dl
- Diagnose MD kan ook door het meten van geglycoleerde hemoglobine HbA1c
o Kijken hoeveel glucose aan je hemoglobine plakt want dit is in verhouding met suiker
in je bloed
o Hierbij weet je de gemiddelde waarde van de afgelopen 3w (want om de 3w worden
je RBC vervangen)
o Normaal: HbA1c <5 %
o DM: HbA1c > 6,5%
o Nuttige tool voor diagnose + voor opvolging van glycemiecontrole
Normale suikerregeling
Pancreas gaat insuline vrijzetten afhankelijk van de hoeveelheid glucose er in het bloed is.
Insuline gaat ervoor zorgen dat glucose in de bloedbaan circuleert, kan worden opgenomen door
organen zoals skeletspieren, lever of vetweefsel
Type 1 diabetes
= autoimmuunziekte, waarbij de betacellen van de eilandjes van Langerhans worden kapot gemaakt
en er een ABSOLUUT tekort aan insuline ontstaat = levensbedreigend
Geen insuline meer maar wel nog
glucose die dus niet meer kan
worden opgenomen bepaalde
reacties kunnen niet meer
gebeuren.
Glucose gaat zo hoog zijn dat het
water met zich mee gaat trekken
en we het gaan uitplassen
Alle organen gaan aangeven wij
hebben geen glucose lever
gaat meer glucose vrijzetten
glycemie stijgt nog
3
, Hier kan diabetische ketoacidose ontstaan, wat tot coma kan leiden, en zelfs tot de dood
Dit is doordat de hersenen en organen wel voedingsstoffen nodig hebben dus ze gaan triglyceriden
gaan gebruiken die ze splitsen in 3 vetzuren en glycerol vetzuren worden omgezet in ketonzuren
en dit wordt gebruikt als noodenergiestof voor de hersenen
Symptomen
- Polyurie, polidipsie, nycturie (tengevolge glucosurie)
- Asthenie, vermagering (tengevolge glucosurie, vet- en eiwitafbraak)
- Verhoogde vatbaarheid voor infecties (tengevolge hyperglycemie)
- Coma (tengevolge ketoacidose), dood
Dit is AKUUT LEVENSBEDREIGEND want de ketonen gaan pH in het lichaam gaan veranderen: ze gaan
bloed gaan verzuren
Behandeling
- INSULINE TOEDIENEN !!
- Educatie en zelfcontrole (zodat ze geen hypo doen)
- Dieet en zeker aan lichaamsbeweging blijven doen
Diabetes type 2
= ouderdomsdiabetes er sprake van weerstandigheid van de organen aan insuline, waardoor er meer
insuline wordt geproduceerd dan normaal, maar er desondanks een probleem is met opname van
glucose door de organen (=insulineresistentie).
De hoeveelheid insuline die vrijgezet wordt na het eten gaat niet genoeg gaan zijn en organen
hebben opnieuw moeite met het gebruik van glucose
4
Zie PowerPoint
Les 2: cardiovasculaire risicofactoren
Onder cardiovasculair lijden (CVD) verstaat men aandoeningen van hart- en bloedvaten waartoe
- Hoge bloeddruk
- Coronair lijden
- Hartaandoeningen
- Hartinfarct en hersenbloeding behoren
Cardiovasculair lijden = belangrijkste doodsoorzaak wereldwijd + 2 e belangrijkste in België (omdat we
zo goed op de risicofactoren werken
- 50% ischemisch hartlijden
- 35% herseninfarct/ bloeding
- Vrouwen minder kans tt menopauze vanaf dan gaan ze evenveel kans hebben als mannen
o Er sterven meer vrouwen aan dan mannen
Invloed van cardiovasculaire risicofactoren en preventie
- Leetfijd-gestandaardizeerde incidentie van CVD neemt af sinds de vroege jaren 1980 er
krijgen minder mensen CVD
o Dit is door de preventie maatregelen
- De prevalentie CVD neemt nog steeds toe dit is doordat ze langer blijven leven (prognose
is beter)
Risicofactoren
- Roken, hoge bloeddruk, hoge cholesterol, diabetes, overgewicht, familiale belasting,
ouderdom, mannelijk geslcacht, snurken, chronisch nierlijden of ontstekingsziekte (croon)…
Bloeddruk
- Ideaal: 120 mmHg/ 80 mmHg
- Hypertensie: vanaf 140/ 90mmHg
Cholesterol
= Hoe lager hoe beter (er is nog geen ondergrens gesteld dat het vanaf daar slecht is)
- Primaire preventie in normale, gezonde populatie : LDL-cholesterol ≤ 100 mg/dL
- Primaire preventie in patiënten met diabetes en hoog risico : LDL-cholesterol ≤ 70 mg/dL
- Secundaire preventie (patiënten met atherosclerotisch CVD) of diabeten met zeer hoog CV
risico (ze hebben al een hartinfarct gehad) (eindorgaanschade) : LDL-cholesterol ≤ 55 mg/dL
= niet haalbaar zonder medicatie
Globale cardiovasculaire risicoscore
Tabel die we hebben om te bepalen hoeveel risico iemand heeft om een al dan
niet fataal infarct op te lopen
We kijken naar geslacht, leeftijd, roken of niet, bloeddruk, land wonen,
cholesterolwaarden (en dan gaat het over alle vetten die GEEN HDL zijn)
1
,Suikerziekte staat niet in de steekkaart van hierboven omdat we hier aparte kaarten voor hebben
omdat het het risico heel erg omhoog doet
Diabetes
= suikerziekte = diabetes mellitus type 1 en type 2
- Prevalentie: 10,5%
- Mensen met diabetes type 2 hebben 2 tot 4 keer meer kans op het ontwikkelen van
cardiovasculaire aandoening
= belangrijkste risico op het ontwikkelen want het gaat onderliggend mechanisme van atheromatose
gaan beïnvloeden
Definitie
- Het is gekenmerkt door hyperglycemie (te hoge bloedsuikerspiegel). Het is een syndroom met
stoornissen in het glucose-, eiwit- en vetmetabolisme, veroorzaakt door een relatief of
absoluut tekort aan insuline(actie)
- Insuline = een hormoon, dat in betacellen van de eilandjes van langerhans wordt
geproduceerd. Deze eilandjes liggen in de alvleesklier
Uitleg bij de foto
Hogere suikerwaarde en insuline resistentie lijden tot een hoop
afwijkingen
- Stolling verstoord
- Ontsteking in de bloedvaten
- Hoge bloeddruk
- Verhoogd atheromatose risico verhoogd risico op
hartinfarcten
Glycemie is het resultaat van
- De toevoer van glucose in het bloed: voeding en
aanmaak
- De verdwijning van glucose uit bloed: opname in spier-
en vetweefsel en opslaan in de lever
Hoe verdwijnt glucose uit je bloed; normaal enkel door gebruik (spieren die het als brandstof
gebruiken, of omzetten in vet als energiestockage), dus nooit in de urine en als dit wel zo is dan is dat
een teken dat er iets mis is
Hersenen zijn afhankelijk van glucose want ze kunnen enkel dit gebruiken als energieleveranciers
Hyperglycemie
= het definiërende kenmerk van diabetes mellitus
We hebben een hoge waarde aan glucose in ons bloed doordat we een te hoge aanvoer (=excessieve
glucose productie) en een te lage afvoer (= gestoorde glucoseklaring) gaan hebben
2
,Diagnose
- Normaal: glycemie = 70-145 mg/dl (ook na maaltijden)
- Diagnose MD gaan we stellen door bloedafname liefst op nuchtere maag
o Wanneer >126 mg/dl is het diagnostisch voor DM
Dit is eigenlijk al heel hoog als het nuchter al boven de 100 mg/dl ook al
o NIET nuchter >200 mg/dl
- Diagnose MD kan ook door het meten van geglycoleerde hemoglobine HbA1c
o Kijken hoeveel glucose aan je hemoglobine plakt want dit is in verhouding met suiker
in je bloed
o Hierbij weet je de gemiddelde waarde van de afgelopen 3w (want om de 3w worden
je RBC vervangen)
o Normaal: HbA1c <5 %
o DM: HbA1c > 6,5%
o Nuttige tool voor diagnose + voor opvolging van glycemiecontrole
Normale suikerregeling
Pancreas gaat insuline vrijzetten afhankelijk van de hoeveelheid glucose er in het bloed is.
Insuline gaat ervoor zorgen dat glucose in de bloedbaan circuleert, kan worden opgenomen door
organen zoals skeletspieren, lever of vetweefsel
Type 1 diabetes
= autoimmuunziekte, waarbij de betacellen van de eilandjes van Langerhans worden kapot gemaakt
en er een ABSOLUUT tekort aan insuline ontstaat = levensbedreigend
Geen insuline meer maar wel nog
glucose die dus niet meer kan
worden opgenomen bepaalde
reacties kunnen niet meer
gebeuren.
Glucose gaat zo hoog zijn dat het
water met zich mee gaat trekken
en we het gaan uitplassen
Alle organen gaan aangeven wij
hebben geen glucose lever
gaat meer glucose vrijzetten
glycemie stijgt nog
3
, Hier kan diabetische ketoacidose ontstaan, wat tot coma kan leiden, en zelfs tot de dood
Dit is doordat de hersenen en organen wel voedingsstoffen nodig hebben dus ze gaan triglyceriden
gaan gebruiken die ze splitsen in 3 vetzuren en glycerol vetzuren worden omgezet in ketonzuren
en dit wordt gebruikt als noodenergiestof voor de hersenen
Symptomen
- Polyurie, polidipsie, nycturie (tengevolge glucosurie)
- Asthenie, vermagering (tengevolge glucosurie, vet- en eiwitafbraak)
- Verhoogde vatbaarheid voor infecties (tengevolge hyperglycemie)
- Coma (tengevolge ketoacidose), dood
Dit is AKUUT LEVENSBEDREIGEND want de ketonen gaan pH in het lichaam gaan veranderen: ze gaan
bloed gaan verzuren
Behandeling
- INSULINE TOEDIENEN !!
- Educatie en zelfcontrole (zodat ze geen hypo doen)
- Dieet en zeker aan lichaamsbeweging blijven doen
Diabetes type 2
= ouderdomsdiabetes er sprake van weerstandigheid van de organen aan insuline, waardoor er meer
insuline wordt geproduceerd dan normaal, maar er desondanks een probleem is met opname van
glucose door de organen (=insulineresistentie).
De hoeveelheid insuline die vrijgezet wordt na het eten gaat niet genoeg gaan zijn en organen
hebben opnieuw moeite met het gebruik van glucose
4
