Nieuws- en factchecking: radio en televisie
NIEUWSRADIO/RADIONIEUWS
De voordelen van radio:
Radio bereikt iedereen (digitaal of via FM).
Radio bereikt makkelijker een specifieke doelgroep (via podcasts).
Radio kan heel lokaal gemaakt worden.
Radio is cost-effective (goedkoop).
Radio is interactief.
Radio is vertrouwd.
Radio is snel.
Radio is snel aanpasbaar.
Radio is de makkelijkste manier om kennis te verspreiden.
1. NIEUWS MAKEN OP MAAT VAN DE ZENDER EN DOELGROEP
= dit noemen ze ook wel differentiatie per zender.
De reden daarvoor is dat de VRT een tiental jaren geleden merkte dat de aandacht van de luisteraar
verslapte tijdens nieuwsuitzendingen. Daarom is het nu meer op maat gemaakt, afgestemd op de
doelgroep.
!!! EXAMEN. Leg het begrip differentiatie uit.
1.1 DIFFERENTIATIE OP DE VRT
1. Radio 1.
Radio 1 is een actualiteitenzender die genuanceerde inzichten, maatschappelijk debat, sport en
cultuur brengt voor de hogere sociale doelgroepen. Dit voor luisteraars die geïnteresseerd zijn in
nieuws en extra duiding. De leeftijd ligt gemiddeld boven de 35 jaar.
Baseline = alles begint bij luisteren.
2. Radio 2.
Radio2 is een optimistisch ontspanningsnet dat de wereld veraf en dichtbij helpt te begrijpen en
houvast biedt. Het merk helpt de luisteraars doorheen de dag met praktische informatie,
ontspannende content, verhalen van dichtbij en een breed scala aan muziek. De zender biedt een
genuanceerde kijk op de wereld waarbij aanstekelijk optimisme en een positieve ingesteldheid
horen. Het is de familiezender bij uitstek en er is een ouder publiek. 69 procent van de luisteraars is
ouder dan 55 jaar.
Baseline = elke dag telt voor twee.
3. Studio Brussel.
Studio Brussel heeft vooral een sterke connectie met de doelgroep van 18- tot 44-jarigen. Voor hen
is de smartphone het media-apparaat bij uitstek. Studio Brussel beseft dat maar al te goed en
speelt daar handig op in: de app is de centrale hub voor het verspreiden van het audio- en
videoaanbod. Voornamelijk hoger opgeleiden en mensen die houden van alternatievere genres
luisteren naar de zender.
Baseline = life is music.
4. MNM.
1
,Nieuws- en factchecking: radio en televisie
MNM is dé radiozender voor jongeren van de VRT. Het is een ontspannende hitpartner die de jonge
mediagebruikers en hun leefwereld centraal stelt en van daaruit een relevant informatief aanbod
brengt. MNM betrekt jongeren en moeilijker te bereiken doelgroepen bij de Vlaamse samenleving.
MNM volgt het nieuws niet op de voet. De luisteraars zijn vaker iets lager opgeleid. Meer dan 50
van hen is jonger dan 35 jaar.
Baseline = music and more.
5. Klara.
Klara is de zender bij uitstek voor de kunst- en cultuurliefhebber en stimuleert de ontdekking van
klassieke, jazz- en wereldmuziek bij de hogere sociale doelgroepen. Luisteraars zijn voornamelijk
hoger opgeleiden en ouder dan 55 jaar.
Baseline = blijf verwonderd.
1.1.1 JINGLE PER ZENDER
Vroeger startte de nieuwsjingle voor elke zender aan het begin van een programma, dus telkens op exact
hetzelfde moment. Nu start de jingle aan het einde van elk programma. De inleesstem begint exact op het
uur. Dat geeft elke zender meer vrijheid om de lengte van elke jingle te bepalen.
1.1.2 NIEUWS PER ZENDER
Naargelang de zender is er ander nieuws:
Radio 1 en Klara Radio 2
Hebben beide dezelfde nieuwsstem. Het Heeft een aparte nieuwslezer.
nieuws duurt ook langer. Om 20.00 u. Kiest vaker voor regionaal nieuws.
duurt het zelfs tien minuten. Ze berichten vaker uit een bepaalde stad of
Klara heeft wel andere, rustigere jingles. provincie (bijvoorbeeld: Radio 2 Oost-
Dit past allemaal bij de doelgroep. Vlaanderen).
Dan zijn er nog de twee jongerenzenders:
MNM Studio Brussel
MNM heeft het jongste publiek dat het Hier mag het nieuws wat dieper gaan.
nieuws niet op de voet volgt. De De luisteraars zijn eerder wel
nieuwslezer moet alles dus zo goed geïnteresseerd in het nieuws.
Ze zijn meestal hoger opgeleid.
mogelijk uitleggen.
Ze willen meer buitenlandse en politieke
De berichten worden herschreven zodat ze berichten horen dan de luisteraars van
helder zijn en ze moeten extra MNM.
aantrekkelijk gemaakt worden zodat de
luisteraars niet afhaken.
Hoe? Originele onderwerpen kiezen
(showbizz, flitsende jingles…).
In het weekend zijn er minder nieuwslezers. Er is één nieuwsstem voor de langere bulletins op Radio 1,
Radio 2 en Klara. Er is ook één nieuwsstem voor de kortere uitzendingen op MNM en Studio Brussel.
2
, Nieuws- en factchecking: radio en televisie
2. VERSCHILLENDE SOORTEN NIEUWS
Er zijn vier verschillende soorten nieuws:
Agendanieuws.
Dit is te verwachten nieuws. Het staat op de redactiekalender. Bijvoorbeeld: evenementen,
prijsuitreikingen, persconferenties, veroordelingen…
Rol redactie = plannen, contacten leggen, info opvragen, afspraken maken, berichten schrijven…
Nieuws uit andere media.
Dit is nieuws uit de krant of uit televisieprogramma’s.
Rol redactie = checken, verwerken, reporter sturen, bericht maken, eigen invalshoek bedenken…
Pas binnengekomen nieuws.
Dit nieuws komt letterlijk nú binnen en de redactie is hier niet op voorbereid.
Rol redactie = checken, zo snel mogelijk verwerken, reporter sturen, uitzenden…
Eigen nieuws of verhalen.
Dit nieuws is door de journalist of redactie zelf uitgezocht en op de kaart gezet.
Rol redactie = uitzoeken, creatieve voorstellen doen…
Houd je radio-oren altijd aan! Haal tips bij familie of vrienden voor eigen verhalen of follow-ups.
3. WERKING RADIONIEUWSREDACTIE (BIJ VRT)
Bij VRT zijn er zeven themaredacties (algemeen, buitenland, justitie, politiek, sport, cultuur, socio-econ,
maatschappij en wetenschap). Ook zijn er vijf regioredacties. De eindredacteur plaatst bestellingen. De
journalist krijgt een item toegewezen, een programma en deadline.
De eindredacteur en nieuwsmanager selecteren het nieuws en de inhoud. Dit doen ze op basis van harde
feiten en meerdere bronnen. Ze hebben al veel ervaring en een neus voor nieuws.
De vormgeving is vrij simpel. Het is een droog bericht dat aangevuld wordt met interviews en/of quotes.
Een expert kan aan het woord komen en de evolutie van de situatie wordt uitgelegd.
De redacteurs en journalisten werken steeds vaker voor verschillende bulletins en verschillende media
(radio, online en beeld). Ze moeten echt mediaspecifiek denken.
4. NIEUWSPROGRAMMA’S, NIEUWSPODCASTS EN NIEUWSREPORTAGES
4.1 NIEUWSPROGRAMMA’S
Een nieuwsprogramma of duidingsprogramma is een programma waarop men dieper ingaat op een aantal
items uit de actualiteit. Bij zender Radio 1 zijn er verschillende duidingsprogramma’s:
De Ochtend: 06.00 u. – 09.00 u.
Afwisselend met: Leen Dewitte, Ruth Joos en Benedikte Coussement.
- Hierbij staat de harde actualiteit centraal.
- Er komen verschillende thema’s aan bod: politiek, economie, buitenland en fel besproken
thema’s.
- Vaak zijn er studiogasten zoals experts of politici.
- Ze geven ook vaak krantenkoppen en gaan daar dan verder op in.
3
NIEUWSRADIO/RADIONIEUWS
De voordelen van radio:
Radio bereikt iedereen (digitaal of via FM).
Radio bereikt makkelijker een specifieke doelgroep (via podcasts).
Radio kan heel lokaal gemaakt worden.
Radio is cost-effective (goedkoop).
Radio is interactief.
Radio is vertrouwd.
Radio is snel.
Radio is snel aanpasbaar.
Radio is de makkelijkste manier om kennis te verspreiden.
1. NIEUWS MAKEN OP MAAT VAN DE ZENDER EN DOELGROEP
= dit noemen ze ook wel differentiatie per zender.
De reden daarvoor is dat de VRT een tiental jaren geleden merkte dat de aandacht van de luisteraar
verslapte tijdens nieuwsuitzendingen. Daarom is het nu meer op maat gemaakt, afgestemd op de
doelgroep.
!!! EXAMEN. Leg het begrip differentiatie uit.
1.1 DIFFERENTIATIE OP DE VRT
1. Radio 1.
Radio 1 is een actualiteitenzender die genuanceerde inzichten, maatschappelijk debat, sport en
cultuur brengt voor de hogere sociale doelgroepen. Dit voor luisteraars die geïnteresseerd zijn in
nieuws en extra duiding. De leeftijd ligt gemiddeld boven de 35 jaar.
Baseline = alles begint bij luisteren.
2. Radio 2.
Radio2 is een optimistisch ontspanningsnet dat de wereld veraf en dichtbij helpt te begrijpen en
houvast biedt. Het merk helpt de luisteraars doorheen de dag met praktische informatie,
ontspannende content, verhalen van dichtbij en een breed scala aan muziek. De zender biedt een
genuanceerde kijk op de wereld waarbij aanstekelijk optimisme en een positieve ingesteldheid
horen. Het is de familiezender bij uitstek en er is een ouder publiek. 69 procent van de luisteraars is
ouder dan 55 jaar.
Baseline = elke dag telt voor twee.
3. Studio Brussel.
Studio Brussel heeft vooral een sterke connectie met de doelgroep van 18- tot 44-jarigen. Voor hen
is de smartphone het media-apparaat bij uitstek. Studio Brussel beseft dat maar al te goed en
speelt daar handig op in: de app is de centrale hub voor het verspreiden van het audio- en
videoaanbod. Voornamelijk hoger opgeleiden en mensen die houden van alternatievere genres
luisteren naar de zender.
Baseline = life is music.
4. MNM.
1
,Nieuws- en factchecking: radio en televisie
MNM is dé radiozender voor jongeren van de VRT. Het is een ontspannende hitpartner die de jonge
mediagebruikers en hun leefwereld centraal stelt en van daaruit een relevant informatief aanbod
brengt. MNM betrekt jongeren en moeilijker te bereiken doelgroepen bij de Vlaamse samenleving.
MNM volgt het nieuws niet op de voet. De luisteraars zijn vaker iets lager opgeleid. Meer dan 50
van hen is jonger dan 35 jaar.
Baseline = music and more.
5. Klara.
Klara is de zender bij uitstek voor de kunst- en cultuurliefhebber en stimuleert de ontdekking van
klassieke, jazz- en wereldmuziek bij de hogere sociale doelgroepen. Luisteraars zijn voornamelijk
hoger opgeleiden en ouder dan 55 jaar.
Baseline = blijf verwonderd.
1.1.1 JINGLE PER ZENDER
Vroeger startte de nieuwsjingle voor elke zender aan het begin van een programma, dus telkens op exact
hetzelfde moment. Nu start de jingle aan het einde van elk programma. De inleesstem begint exact op het
uur. Dat geeft elke zender meer vrijheid om de lengte van elke jingle te bepalen.
1.1.2 NIEUWS PER ZENDER
Naargelang de zender is er ander nieuws:
Radio 1 en Klara Radio 2
Hebben beide dezelfde nieuwsstem. Het Heeft een aparte nieuwslezer.
nieuws duurt ook langer. Om 20.00 u. Kiest vaker voor regionaal nieuws.
duurt het zelfs tien minuten. Ze berichten vaker uit een bepaalde stad of
Klara heeft wel andere, rustigere jingles. provincie (bijvoorbeeld: Radio 2 Oost-
Dit past allemaal bij de doelgroep. Vlaanderen).
Dan zijn er nog de twee jongerenzenders:
MNM Studio Brussel
MNM heeft het jongste publiek dat het Hier mag het nieuws wat dieper gaan.
nieuws niet op de voet volgt. De De luisteraars zijn eerder wel
nieuwslezer moet alles dus zo goed geïnteresseerd in het nieuws.
Ze zijn meestal hoger opgeleid.
mogelijk uitleggen.
Ze willen meer buitenlandse en politieke
De berichten worden herschreven zodat ze berichten horen dan de luisteraars van
helder zijn en ze moeten extra MNM.
aantrekkelijk gemaakt worden zodat de
luisteraars niet afhaken.
Hoe? Originele onderwerpen kiezen
(showbizz, flitsende jingles…).
In het weekend zijn er minder nieuwslezers. Er is één nieuwsstem voor de langere bulletins op Radio 1,
Radio 2 en Klara. Er is ook één nieuwsstem voor de kortere uitzendingen op MNM en Studio Brussel.
2
, Nieuws- en factchecking: radio en televisie
2. VERSCHILLENDE SOORTEN NIEUWS
Er zijn vier verschillende soorten nieuws:
Agendanieuws.
Dit is te verwachten nieuws. Het staat op de redactiekalender. Bijvoorbeeld: evenementen,
prijsuitreikingen, persconferenties, veroordelingen…
Rol redactie = plannen, contacten leggen, info opvragen, afspraken maken, berichten schrijven…
Nieuws uit andere media.
Dit is nieuws uit de krant of uit televisieprogramma’s.
Rol redactie = checken, verwerken, reporter sturen, bericht maken, eigen invalshoek bedenken…
Pas binnengekomen nieuws.
Dit nieuws komt letterlijk nú binnen en de redactie is hier niet op voorbereid.
Rol redactie = checken, zo snel mogelijk verwerken, reporter sturen, uitzenden…
Eigen nieuws of verhalen.
Dit nieuws is door de journalist of redactie zelf uitgezocht en op de kaart gezet.
Rol redactie = uitzoeken, creatieve voorstellen doen…
Houd je radio-oren altijd aan! Haal tips bij familie of vrienden voor eigen verhalen of follow-ups.
3. WERKING RADIONIEUWSREDACTIE (BIJ VRT)
Bij VRT zijn er zeven themaredacties (algemeen, buitenland, justitie, politiek, sport, cultuur, socio-econ,
maatschappij en wetenschap). Ook zijn er vijf regioredacties. De eindredacteur plaatst bestellingen. De
journalist krijgt een item toegewezen, een programma en deadline.
De eindredacteur en nieuwsmanager selecteren het nieuws en de inhoud. Dit doen ze op basis van harde
feiten en meerdere bronnen. Ze hebben al veel ervaring en een neus voor nieuws.
De vormgeving is vrij simpel. Het is een droog bericht dat aangevuld wordt met interviews en/of quotes.
Een expert kan aan het woord komen en de evolutie van de situatie wordt uitgelegd.
De redacteurs en journalisten werken steeds vaker voor verschillende bulletins en verschillende media
(radio, online en beeld). Ze moeten echt mediaspecifiek denken.
4. NIEUWSPROGRAMMA’S, NIEUWSPODCASTS EN NIEUWSREPORTAGES
4.1 NIEUWSPROGRAMMA’S
Een nieuwsprogramma of duidingsprogramma is een programma waarop men dieper ingaat op een aantal
items uit de actualiteit. Bij zender Radio 1 zijn er verschillende duidingsprogramma’s:
De Ochtend: 06.00 u. – 09.00 u.
Afwisselend met: Leen Dewitte, Ruth Joos en Benedikte Coussement.
- Hierbij staat de harde actualiteit centraal.
- Er komen verschillende thema’s aan bod: politiek, economie, buitenland en fel besproken
thema’s.
- Vaak zijn er studiogasten zoals experts of politici.
- Ze geven ook vaak krantenkoppen en gaan daar dan verder op in.
3
