WAT IS WETENSCHAP? (document 1: boek)
De algemeen aanvaarde visie op wetenschap:
- Objecten in de natuurlijke wereld worden als objectief en echt beschouwd
à onafhankelijk van mensen
à het menselijk handelen is fundamenteel ondergeschikt aan de objectieve buitenwereld
- Wetenschappelijke kennis à bepaald door het feitelijke karakter van de fysieke wereld
- Wereld bestaat uit een uniform geheel van methoden en procedures
- Wetenschap = individualistische en mentalistische/cognitieve activiteit
Het alternatieve argument i dat de wetenschap sociaal geconstrueerd is door mensen …
- Die de ‘echte’ wereld nooit rechtstreeks kunnen waarnemen
- Die door middel van de wetenschap een visie op de aard van de wereld oplegt
- Die relatief weinig consensus toont over de geschikte methoden en procedures
- Die collectief en sociaal handelen als onderdeel vd wetenschappelijk onderneming beschouwen
Relatie tssn de oorsprong v kwalitatieve dataverzamelingsmethoden / kwalitatieve data-analysemethoden
Kwalitatieve gegevensverzameling (vb participerende observatie)
Kwalitatieve gegevens, analyse en methoden (vb grounded theory)
Kwalitatieve data-analysemethoden (vb discours analyse)
à zowel kwalitatieve methoden voor gegevensverzameling (vb focusgroepen) als kwalitatieve methoden
voor gegevensanalyse (vb grounded theory)
= belangrijk onderscheid tussen de twee (dataverzameling en data-analyse)
ð Kwalitatieve dataverzamelingsmethoden niet noodzakelijkerwijs gevolgd door een kwalitatieve
data-analyse
, SOCIAAL CONSTRUCTIVISME (document 2: boek)
De verschillen tussen de sociaal-constructionistische benaderingen vd psychologie en de kwantitatieve
benaderingen die het vakgebied domineren zijn duidelijk groot
à niet helemaal onverenigbaar maar op een groot continuüm = tegenpolen
à verwante, maar niet identieke, dimensies vd verschillen tussen sociaal-constructionistische en
kwantitatieve benaderingen omvatten het volgende =
n Realisme – relativisme
= verschil tussen de kwantitatieve aanname dat er een fysieke realiteit is die door onderzoek
beoordeeld kan worden en de sociaal-constructionistische opvatting dat er een veelheid aan
verschillende perspecteiven of visies op de realiteit bestaan, waarvan er geen enkele met de
realiteit overeenkomt
n Agency – determinisme
= verschil tussen de kwantitatieve aanname dat menselijk gfedrag wordt bepaald door externe
krachten en de sociaal-constructionisitische visie dat mensen hun eigen acties bepalen
, KWANTITATIEVE OPLOSSINGEN BIJ ZELFRAPPORTAGE (document 3: les)
- Geen retrospectieve bevraging
o Hoe langer geleden, hoe moeilijker om ‘objectief’ te zijn, want
§ mensen kunnen een slecht geheugen hebben
§ socio-culturele ‘scripts’ van hoe iets zou-moeten zijn, vullen ontbrekende info
aan
à tijdspanne beperken
à dagboekstudies
- voorkomen van sociale wenselijkheid
o mensen willen zich op een sociaal acceptabele manier voorstellen, vooral
§ wanneer het gaat over gevoelige thema’s
§ wanneer de anonimiteit niet gegarandeerd is
§ wanneer formuleringen gebruikt worden zoals:
= zou telefoneren tijdens het rijden verboden moeten worden?
= moet telefoneren tijdens het rijden aan banden worden gelegd?
(let op formulering vd vragen!)
- controleren vppr ja-knikken/nee-knikken
o deelnemers hebben tendens om in te stemmen (of juist niet- met de items uit de
vragenlijst ongeacht de inhoud ervan
o veel ja of nee (extremen vd schaal)
§ DUS reverse items + reverse scoren
= ‘ik sorteer altijd mijn afval’
à reversed item van: ‘ik gooi mijn blikjes bij het groene afval
= score moet tegengesteld zijn
, VRAGEN MET VERWIJZING NAAR PAGINA’S (document 4: boek)
n Wat is een kwalitatief interview? Wanneer kies je ervoor als dataverzamelingsmethode?
= conversatie waarin vragen gesteld worden door een interviewer en antwoorden worden gegeven door de
geïnterviewde
à bij interesse in zelfrapportage, openvragen en interesse in de diepte
n Welke verschillende vormen van kwalitatieve interviews zijn er?
= volledig gestructureerd – ongestructureerd – semigestructureerd
n Wat is de link tussen bepaalde interviews en kennistheorieën?
= ideale omstandigheden waarin kwalitatief interview gebruikt kan worden
à wanneer de ervaringen, gedachten, levensgeschiedenissen en gevoelens van een individu (in
tegenstellig tot individuen die tot een groep behoren) de primaire focus vormen
è de gekozen methode hangt deels af van de:
- De schijnbare subjectiviteit van kwalitatief interview is niet zozeer een probleem maar wel vaak
een voordeel
- Het kwalitatieve interview heeft voordelen tov de focusgroepen, omdat het de onderzoeker
aanzienlijke controle geeft over de verzamelde gegevens
- Kwalitatieve interviews kunnen worden gecombineerd met andere methoden voor
gegevensverzameling
- Er zijn verschillende rollen voor kwalitatieve interviews in onderzoek
- Het is een vergissing om kwalitatieve interviews enkel te beschouwen als technieken om ideeën
te genereren
- Het is onvermijdelijk dat kwalitatief interviewen veel middelen kost
= willen weten hoe kwalitatieve interviews (als methode) passen bij of beïnvloed worden door
kennistheorieën (= opvattingen over hoe kennis wordt gegenereerd, begrepen en geïnterpreteerd)
n Hoe maak je een interview?
= vertrekpunt: theoretische vraag (insteek: wat wil je weten?)
= outline à wat zijn de onderwerpen die je aan bod wilt laten komen?
ð Adhv verschillende type vragen
o Essentiële vragen
o Extra/parallele vragen
o Weggooivragen
o Probes
= volgorde vragen + manier waarop men vragen formuleert = belangrijk
n Hoe doe je een interview?
= let op lichaamsstaal, interviewtechniek à vb open houding, actief luisteren, interactie, probes, …
De algemeen aanvaarde visie op wetenschap:
- Objecten in de natuurlijke wereld worden als objectief en echt beschouwd
à onafhankelijk van mensen
à het menselijk handelen is fundamenteel ondergeschikt aan de objectieve buitenwereld
- Wetenschappelijke kennis à bepaald door het feitelijke karakter van de fysieke wereld
- Wereld bestaat uit een uniform geheel van methoden en procedures
- Wetenschap = individualistische en mentalistische/cognitieve activiteit
Het alternatieve argument i dat de wetenschap sociaal geconstrueerd is door mensen …
- Die de ‘echte’ wereld nooit rechtstreeks kunnen waarnemen
- Die door middel van de wetenschap een visie op de aard van de wereld oplegt
- Die relatief weinig consensus toont over de geschikte methoden en procedures
- Die collectief en sociaal handelen als onderdeel vd wetenschappelijk onderneming beschouwen
Relatie tssn de oorsprong v kwalitatieve dataverzamelingsmethoden / kwalitatieve data-analysemethoden
Kwalitatieve gegevensverzameling (vb participerende observatie)
Kwalitatieve gegevens, analyse en methoden (vb grounded theory)
Kwalitatieve data-analysemethoden (vb discours analyse)
à zowel kwalitatieve methoden voor gegevensverzameling (vb focusgroepen) als kwalitatieve methoden
voor gegevensanalyse (vb grounded theory)
= belangrijk onderscheid tussen de twee (dataverzameling en data-analyse)
ð Kwalitatieve dataverzamelingsmethoden niet noodzakelijkerwijs gevolgd door een kwalitatieve
data-analyse
, SOCIAAL CONSTRUCTIVISME (document 2: boek)
De verschillen tussen de sociaal-constructionistische benaderingen vd psychologie en de kwantitatieve
benaderingen die het vakgebied domineren zijn duidelijk groot
à niet helemaal onverenigbaar maar op een groot continuüm = tegenpolen
à verwante, maar niet identieke, dimensies vd verschillen tussen sociaal-constructionistische en
kwantitatieve benaderingen omvatten het volgende =
n Realisme – relativisme
= verschil tussen de kwantitatieve aanname dat er een fysieke realiteit is die door onderzoek
beoordeeld kan worden en de sociaal-constructionistische opvatting dat er een veelheid aan
verschillende perspecteiven of visies op de realiteit bestaan, waarvan er geen enkele met de
realiteit overeenkomt
n Agency – determinisme
= verschil tussen de kwantitatieve aanname dat menselijk gfedrag wordt bepaald door externe
krachten en de sociaal-constructionisitische visie dat mensen hun eigen acties bepalen
, KWANTITATIEVE OPLOSSINGEN BIJ ZELFRAPPORTAGE (document 3: les)
- Geen retrospectieve bevraging
o Hoe langer geleden, hoe moeilijker om ‘objectief’ te zijn, want
§ mensen kunnen een slecht geheugen hebben
§ socio-culturele ‘scripts’ van hoe iets zou-moeten zijn, vullen ontbrekende info
aan
à tijdspanne beperken
à dagboekstudies
- voorkomen van sociale wenselijkheid
o mensen willen zich op een sociaal acceptabele manier voorstellen, vooral
§ wanneer het gaat over gevoelige thema’s
§ wanneer de anonimiteit niet gegarandeerd is
§ wanneer formuleringen gebruikt worden zoals:
= zou telefoneren tijdens het rijden verboden moeten worden?
= moet telefoneren tijdens het rijden aan banden worden gelegd?
(let op formulering vd vragen!)
- controleren vppr ja-knikken/nee-knikken
o deelnemers hebben tendens om in te stemmen (of juist niet- met de items uit de
vragenlijst ongeacht de inhoud ervan
o veel ja of nee (extremen vd schaal)
§ DUS reverse items + reverse scoren
= ‘ik sorteer altijd mijn afval’
à reversed item van: ‘ik gooi mijn blikjes bij het groene afval
= score moet tegengesteld zijn
, VRAGEN MET VERWIJZING NAAR PAGINA’S (document 4: boek)
n Wat is een kwalitatief interview? Wanneer kies je ervoor als dataverzamelingsmethode?
= conversatie waarin vragen gesteld worden door een interviewer en antwoorden worden gegeven door de
geïnterviewde
à bij interesse in zelfrapportage, openvragen en interesse in de diepte
n Welke verschillende vormen van kwalitatieve interviews zijn er?
= volledig gestructureerd – ongestructureerd – semigestructureerd
n Wat is de link tussen bepaalde interviews en kennistheorieën?
= ideale omstandigheden waarin kwalitatief interview gebruikt kan worden
à wanneer de ervaringen, gedachten, levensgeschiedenissen en gevoelens van een individu (in
tegenstellig tot individuen die tot een groep behoren) de primaire focus vormen
è de gekozen methode hangt deels af van de:
- De schijnbare subjectiviteit van kwalitatief interview is niet zozeer een probleem maar wel vaak
een voordeel
- Het kwalitatieve interview heeft voordelen tov de focusgroepen, omdat het de onderzoeker
aanzienlijke controle geeft over de verzamelde gegevens
- Kwalitatieve interviews kunnen worden gecombineerd met andere methoden voor
gegevensverzameling
- Er zijn verschillende rollen voor kwalitatieve interviews in onderzoek
- Het is een vergissing om kwalitatieve interviews enkel te beschouwen als technieken om ideeën
te genereren
- Het is onvermijdelijk dat kwalitatief interviewen veel middelen kost
= willen weten hoe kwalitatieve interviews (als methode) passen bij of beïnvloed worden door
kennistheorieën (= opvattingen over hoe kennis wordt gegenereerd, begrepen en geïnterpreteerd)
n Hoe maak je een interview?
= vertrekpunt: theoretische vraag (insteek: wat wil je weten?)
= outline à wat zijn de onderwerpen die je aan bod wilt laten komen?
ð Adhv verschillende type vragen
o Essentiële vragen
o Extra/parallele vragen
o Weggooivragen
o Probes
= volgorde vragen + manier waarop men vragen formuleert = belangrijk
n Hoe doe je een interview?
= let op lichaamsstaal, interviewtechniek à vb open houding, actief luisteren, interactie, probes, …
