Recht voor deskundigen
E03Z8A
,Inhoudsopgave
College 01: Rechtelijke organisatie ................................................................................................... 6
Hoofdstuk 01: Inleiding tot het recht .............................................................................................. 6
1.1 Wat is recht? ....................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 02: Indeling van de rechtbanken ................................................................................... 7
2.1 Nationaal ............................................................................................................................ 7
2.2 Resort ................................................................................................................................. 7
2.3 Arrondissementen ............................................................................................................... 8
2.4 Kantons .............................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 03: Indeling van de rechtbanken volgens hun materiële bevoegdheid ............................. 8
3.1 Algemene, bijzondere, uitsluitende en bestuurlijke bevoegdheid ........................................... 8
3.2 Vredegerecht....................................................................................................................... 9
3.3 Politierechtbank .................................................................................................................. 9
3.4 Rechtbank van eerste aanleg ............................................................................................... 9
3.5 Ondernemingsrechtbank ................................................................................................... 10
3.6 Arbeidsrechtbank .............................................................................................................. 10
3.7 Hof van beroep .................................................................................................................. 10
3.8 Arbeidshof ........................................................................................................................ 10
3.9 Hof van Cassatie ............................................................................................................... 10
3.10 Hof van Assisen ............................................................................................................... 11
Hoofdstuk 03: Algemene beginselen ........................................................................................... 11
3.1 Enige inleidende noties ...................................................................................................... 11
3.2 De fundamenten van de behoorlijke rechtsbedeling of het eerlijk proces ............................. 12
Hoofdstuk 04: De procedure in burgerlijke zaken - algemeen ........................................................ 13
4.1 Het beschikkingsbeginsel .................................................................................................. 13
4.2 De accusatoire procedure ................................................................................................. 13
Hoofdstuk 05: De procedure in burgerlijke zaken – algemene kennismaking inhet belang van een
gerechtelijk deskundigenonderzoek. ........................................................................................... 13
5.1 Het instellen van de vordering ............................................................................................ 14
5.2 De organisatie van de procedure ........................................................................................ 14
College 02: Algemene principes van het bewijsrecht ....................................................................... 16
Hoofdstuk 01: Algemeen............................................................................................................. 16
1.1 Wat is het bewijsrecht? ...................................................................................................... 16
1.2 Bewijswaarde en bewijskracht ........................................................................................... 18
Hoofdstuk 02: Bewijslast ............................................................................................................ 18
2.1 Objectieve bewijslast (“wat”)/het voorwerp ........................................................................ 18
2.2 Subjectieve bewijslast (“wie”) ............................................................................................ 18
1
,Bewijsmiddelen in burgerlijke zaken ............................................................................................... 19
Hoofdstuk 01: Bewijs door ondertekend geschrift, getuigenbewijs, vermoedens, bekentenis, eed . 19
Bewijsprocedure ............................................................................................................................ 20
College 03: Verschillende tussenkomsten van deskundigen buiten de gerechtelijke procedure. ........ 21
Hoofdstuk 01: Eenzijdig deskundigenonderzoek .......................................................................... 21
1.1 Een contract tussen opdrachtgever en deskundige ......................................................... 21
1.2 Bewijswaarde. ................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 02: Minnelijk deskundigenonderzoek .......................................................................... 22
2.1 De overeenkomst tot aanstelling en de keuze van de deskundige. ........................................ 22
2.2 De opdracht en de modaliteiten van het onderzoek ............................................................. 23
2.3 Bindend karakter van het verslag ........................................................................................ 23
Hoofdstuk 03: Arbitrage .............................................................................................................. 24
3.1 Arbitrageovereenkomst...................................................................................................... 24
3.2 Arbiter............................................................................................................................... 25
Hoofdstuk 04: Bemiddeling ......................................................................................................... 25
Aanstelling van de deskundige, verloop van het onderzoek en verslag in burgerlijke zaken, tussenkomst
van de rechter, erelonen en kosten in burgerlijke zaken .................................................................... 26
Hoofdstuk 01: Aanstelling deskundige ......................................................................................... 26
1.1 Verantwoording. ................................................................................................................ 26
1.2 Identiteit van de deskundige. ............................................................................................. 26
1.3 Opdracht van de deskundige. ............................................................................................. 27
Hoofdstuk 02: Wraking / vervanging............................................................................................. 29
2.1 Wraking. ........................................................................................................................... 29
2.2 Vervanging. ....................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 03: Installatievergadering ........................................................................................... 29
Hoofdstuk 04: Verloop deskundigenonderzoek ............................................................................ 29
Hoofdstuk 05: Verzoeking en beperkte tussenkomst .................................................................... 31
Hoofdstuk 06: Eindverslag .......................................................................................................... 32
6.1 Tussentijds verslag. ........................................................................................................... 32
6.2 Voorverslag ....................................................................................................................... 33
6.3 Eindverslag. ...................................................................................................................... 34
6.4 Wat als er iets mis is met het eindverslag? .......................................................................... 35
Hoofdstuk 07: Kosten en erelonen ............................................................................................... 38
7.1 Voorschot. ........................................................................................................................ 38
7.2 Begroting. ......................................................................................................................... 40
7.3 Definitieve toewijzing ......................................................................................................... 41
College 04: Deel III – Beginselen van het strafrecht en het strafprocesrecht ...................................... 42
2
, Algemeen ................................................................................................................................... 42
1.1 Strafrecht en strafprocesrecht: begrippen .......................................................................... 42
1.2 Bronnen strafrecht: wetten en wetboeken .......................................................................... 42
1.3 Actualisering strafrecht en strafprocesrecht ....................................................................... 43
Het strafrecht ............................................................................................................................. 44
2.1 Strafrecht: het legaliteitsbeginsel ....................................................................................... 44
2.2 Strafrecht: gevolgen van het legaliteitsbeginsel voor de interpretatie van strafwetten (1 e
gevolg).................................................................................................................................... 44
2.3 Strafrecht: gevolgen van het legaliteitsbeginsel voor de werking van de strafwet in de tijd (2 e
gevolg).................................................................................................................................... 45
2.4 Strafrecht: het legaliteitsbeginsel omvat ook het EVRM ....................................................... 46
2.4 Strafrecht: het beginsel van gelijkheid en non-discriminatie ................................................ 46
2.5 Strafrecht: strafrechtelijke verantwoordelijkheid ................................................................. 46
2.6 Misdrijf: begrip .................................................................................................................. 47
2.7 Misdrijven: wettelijke indeling ............................................................................................ 47
2.8 Misdrijven: toekomstige indeling volgens het nieuwe Strafwetboek...................................... 47
2.9 Misdrijf: constitutieve bestanddelen .................................................................................. 48
2.10 Misdrijf: voltooid en onvoltooid misdrijf ............................................................................ 48
2.11 De strafbare deelneming .................................................................................................. 49
2.12 Straf: begrip..................................................................................................................... 50
2.13 Straf: soorten .................................................................................................................. 50
2.14 Straftoemeting: basisbeginselen ...................................................................................... 50
Het strafprocesrecht: basisbeginselen en actoren ....................................................................... 51
3.1 Strafproces: basiskenmerken ............................................................................................ 51
3.2 Strafproces: fase 01 – het strafonderzoek ........................................................................... 52
3.03 Strafproces: fase 02 – onderzoek ter zitting ....................................................................... 53
3.04 Strafproces: actoren bij het strafproces ............................................................................ 53
College 05: Deel IV – De deskundigen en het deskundige onderzoek in strafzaken............................. 59
De figuur van de deskundige: begrip, aanstelling en beroepsvoorwaarden .................................... 59
1.1 De deskundige: begrip ....................................................................................................... 59
1.2 De gerechtsdeskundige: begrip .......................................................................................... 59
1.3 De gerechtsdeskundige in strafzaken ................................................................................. 59
1.4 De gerechtsdeskundige in burgerlijke zaken ........................................................................ 60
1.5 De gerechtsdeskundige: op weg naar wettelijke toelatingsvoorwaarden en beroepscriteria .. 60
1.6 De gerechtsdeskundige: (eindelijk) wettelijke toelatingsvoorwaarden en beroepscriteria ..... 61
1.7 Werking nationaal register: deskundigen in de praktijk ........................................................ 62
1.8 Domeinen waarop het deskundigen onderzoek in strafzaken kan betrekking hebben. ........... 64
3
E03Z8A
,Inhoudsopgave
College 01: Rechtelijke organisatie ................................................................................................... 6
Hoofdstuk 01: Inleiding tot het recht .............................................................................................. 6
1.1 Wat is recht? ....................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 02: Indeling van de rechtbanken ................................................................................... 7
2.1 Nationaal ............................................................................................................................ 7
2.2 Resort ................................................................................................................................. 7
2.3 Arrondissementen ............................................................................................................... 8
2.4 Kantons .............................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 03: Indeling van de rechtbanken volgens hun materiële bevoegdheid ............................. 8
3.1 Algemene, bijzondere, uitsluitende en bestuurlijke bevoegdheid ........................................... 8
3.2 Vredegerecht....................................................................................................................... 9
3.3 Politierechtbank .................................................................................................................. 9
3.4 Rechtbank van eerste aanleg ............................................................................................... 9
3.5 Ondernemingsrechtbank ................................................................................................... 10
3.6 Arbeidsrechtbank .............................................................................................................. 10
3.7 Hof van beroep .................................................................................................................. 10
3.8 Arbeidshof ........................................................................................................................ 10
3.9 Hof van Cassatie ............................................................................................................... 10
3.10 Hof van Assisen ............................................................................................................... 11
Hoofdstuk 03: Algemene beginselen ........................................................................................... 11
3.1 Enige inleidende noties ...................................................................................................... 11
3.2 De fundamenten van de behoorlijke rechtsbedeling of het eerlijk proces ............................. 12
Hoofdstuk 04: De procedure in burgerlijke zaken - algemeen ........................................................ 13
4.1 Het beschikkingsbeginsel .................................................................................................. 13
4.2 De accusatoire procedure ................................................................................................. 13
Hoofdstuk 05: De procedure in burgerlijke zaken – algemene kennismaking inhet belang van een
gerechtelijk deskundigenonderzoek. ........................................................................................... 13
5.1 Het instellen van de vordering ............................................................................................ 14
5.2 De organisatie van de procedure ........................................................................................ 14
College 02: Algemene principes van het bewijsrecht ....................................................................... 16
Hoofdstuk 01: Algemeen............................................................................................................. 16
1.1 Wat is het bewijsrecht? ...................................................................................................... 16
1.2 Bewijswaarde en bewijskracht ........................................................................................... 18
Hoofdstuk 02: Bewijslast ............................................................................................................ 18
2.1 Objectieve bewijslast (“wat”)/het voorwerp ........................................................................ 18
2.2 Subjectieve bewijslast (“wie”) ............................................................................................ 18
1
,Bewijsmiddelen in burgerlijke zaken ............................................................................................... 19
Hoofdstuk 01: Bewijs door ondertekend geschrift, getuigenbewijs, vermoedens, bekentenis, eed . 19
Bewijsprocedure ............................................................................................................................ 20
College 03: Verschillende tussenkomsten van deskundigen buiten de gerechtelijke procedure. ........ 21
Hoofdstuk 01: Eenzijdig deskundigenonderzoek .......................................................................... 21
1.1 Een contract tussen opdrachtgever en deskundige ......................................................... 21
1.2 Bewijswaarde. ................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 02: Minnelijk deskundigenonderzoek .......................................................................... 22
2.1 De overeenkomst tot aanstelling en de keuze van de deskundige. ........................................ 22
2.2 De opdracht en de modaliteiten van het onderzoek ............................................................. 23
2.3 Bindend karakter van het verslag ........................................................................................ 23
Hoofdstuk 03: Arbitrage .............................................................................................................. 24
3.1 Arbitrageovereenkomst...................................................................................................... 24
3.2 Arbiter............................................................................................................................... 25
Hoofdstuk 04: Bemiddeling ......................................................................................................... 25
Aanstelling van de deskundige, verloop van het onderzoek en verslag in burgerlijke zaken, tussenkomst
van de rechter, erelonen en kosten in burgerlijke zaken .................................................................... 26
Hoofdstuk 01: Aanstelling deskundige ......................................................................................... 26
1.1 Verantwoording. ................................................................................................................ 26
1.2 Identiteit van de deskundige. ............................................................................................. 26
1.3 Opdracht van de deskundige. ............................................................................................. 27
Hoofdstuk 02: Wraking / vervanging............................................................................................. 29
2.1 Wraking. ........................................................................................................................... 29
2.2 Vervanging. ....................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 03: Installatievergadering ........................................................................................... 29
Hoofdstuk 04: Verloop deskundigenonderzoek ............................................................................ 29
Hoofdstuk 05: Verzoeking en beperkte tussenkomst .................................................................... 31
Hoofdstuk 06: Eindverslag .......................................................................................................... 32
6.1 Tussentijds verslag. ........................................................................................................... 32
6.2 Voorverslag ....................................................................................................................... 33
6.3 Eindverslag. ...................................................................................................................... 34
6.4 Wat als er iets mis is met het eindverslag? .......................................................................... 35
Hoofdstuk 07: Kosten en erelonen ............................................................................................... 38
7.1 Voorschot. ........................................................................................................................ 38
7.2 Begroting. ......................................................................................................................... 40
7.3 Definitieve toewijzing ......................................................................................................... 41
College 04: Deel III – Beginselen van het strafrecht en het strafprocesrecht ...................................... 42
2
, Algemeen ................................................................................................................................... 42
1.1 Strafrecht en strafprocesrecht: begrippen .......................................................................... 42
1.2 Bronnen strafrecht: wetten en wetboeken .......................................................................... 42
1.3 Actualisering strafrecht en strafprocesrecht ....................................................................... 43
Het strafrecht ............................................................................................................................. 44
2.1 Strafrecht: het legaliteitsbeginsel ....................................................................................... 44
2.2 Strafrecht: gevolgen van het legaliteitsbeginsel voor de interpretatie van strafwetten (1 e
gevolg).................................................................................................................................... 44
2.3 Strafrecht: gevolgen van het legaliteitsbeginsel voor de werking van de strafwet in de tijd (2 e
gevolg).................................................................................................................................... 45
2.4 Strafrecht: het legaliteitsbeginsel omvat ook het EVRM ....................................................... 46
2.4 Strafrecht: het beginsel van gelijkheid en non-discriminatie ................................................ 46
2.5 Strafrecht: strafrechtelijke verantwoordelijkheid ................................................................. 46
2.6 Misdrijf: begrip .................................................................................................................. 47
2.7 Misdrijven: wettelijke indeling ............................................................................................ 47
2.8 Misdrijven: toekomstige indeling volgens het nieuwe Strafwetboek...................................... 47
2.9 Misdrijf: constitutieve bestanddelen .................................................................................. 48
2.10 Misdrijf: voltooid en onvoltooid misdrijf ............................................................................ 48
2.11 De strafbare deelneming .................................................................................................. 49
2.12 Straf: begrip..................................................................................................................... 50
2.13 Straf: soorten .................................................................................................................. 50
2.14 Straftoemeting: basisbeginselen ...................................................................................... 50
Het strafprocesrecht: basisbeginselen en actoren ....................................................................... 51
3.1 Strafproces: basiskenmerken ............................................................................................ 51
3.2 Strafproces: fase 01 – het strafonderzoek ........................................................................... 52
3.03 Strafproces: fase 02 – onderzoek ter zitting ....................................................................... 53
3.04 Strafproces: actoren bij het strafproces ............................................................................ 53
College 05: Deel IV – De deskundigen en het deskundige onderzoek in strafzaken............................. 59
De figuur van de deskundige: begrip, aanstelling en beroepsvoorwaarden .................................... 59
1.1 De deskundige: begrip ....................................................................................................... 59
1.2 De gerechtsdeskundige: begrip .......................................................................................... 59
1.3 De gerechtsdeskundige in strafzaken ................................................................................. 59
1.4 De gerechtsdeskundige in burgerlijke zaken ........................................................................ 60
1.5 De gerechtsdeskundige: op weg naar wettelijke toelatingsvoorwaarden en beroepscriteria .. 60
1.6 De gerechtsdeskundige: (eindelijk) wettelijke toelatingsvoorwaarden en beroepscriteria ..... 61
1.7 Werking nationaal register: deskundigen in de praktijk ........................................................ 62
1.8 Domeinen waarop het deskundigen onderzoek in strafzaken kan betrekking hebben. ........... 64
3
