EUROPEES RECHT – RECHTSBESCHERMING
1 Algemeen
1.1 Bevoegdheid Europese rechters
= Interpretatie en toepassing van de Verdragen:
Controle wettigheid van handelingen van de instellingen van de Unie
Naleving door LS van de verplichtingen die voortvloeien uit de Verdragen
Recht van de Unie interpreteren op verzoek van de nationale rechters
toepassing en uniforme interpretatie van het Europees recht
Rechtstreekse en onrechtstreekse procedures
1.2 Overzicht belangrijke procedures
Beroep wegens niet-nakoming (art. 258-260 VWEU)
Beroep tot nietigverklaring (art. 263 VWEU)
Beroep wegens nalaten (art. 265 VWEU)
Prejudiciële zaken/vragen (art. 267 VWEU)
Beroep tot schadevergoeding (art. 268-340, lid 2 VWEU)
Hogere voorziening (artikel 256 VWEU)
Opgelet: Verdragsbepalingen steeds samen te lezen met ‘Statuut van het Hof van Justitie’
1.3 Bevoegdheidsverdeling
Gerecht:
Beroep tot nietigverklaring: particulier t. instelling en LS t. COM
Beroep wegens nalaten: particulier t. instelling en LS t. COM
Procedures LS <> Raad (staatssteun, dumping en uitvoeringsbevoegdheden)
Procedures tot schadevergoeding
Procedures inzake communautair merkenrecht
Geschillen tss Europese ambtenaren en instellingen (2016)
Aantal specifieke onderwerpen in onrechtstreekse procedures (sinds sept. 2024; illustratie)
H.v.J.:
Alle andere rechtstreekse procedures:
Nietigverklaring: instelling t. instelling en LS t. EP/RAAD
Nalaten: instelling t. instelling en LS t. EP/RAAD
Beroep wegens niet-nakoming: LS t. LS en COM t. LS
Meeste onrechtstreekse procedures
Hogere voorziening
Lacune op vlak v rechtsbescherming in EU-verdragen?
‘Effet utile’ leer, arrest Les Verts. Parlement
, 2 Procedures tegen EU-lidstaten
2.1 Informele procedures
SOLVIT
EU-Pilot
2.2 Directe procedure: beroep wegens niet-nakoming
COMMISSIE LIDSTAAT
↑
Klacht/eigen onderzoek
Of: andere LS (via EC! 3mnd)
Lidstaat een Verdragsverplichting niet nagekomen? => COM kan procedure starten
Etappes:
o Informele fase
o Administratieve fase = inbreukprocedure:
1) ingebrekestelling (aanmaningsschrijven)
2) met redenen omkleed advies
o II. Contentieuze fase = via verzoekschrift naar het Hof
Stel: lidstaat wordt veroordeeld → arrest moet worden uitgevoerd
→ gebeurt dit niet? Artikel 260, lid 2 VWEU:
COM start nieuwe administratieve procedure zonder ‘met redenen omkleed advies’
+ vraagt financiële sanctie:
o forfaitaire som en/of dwangsom vb. Commissie t. België
Bedrag:
voorstel EC gebaseerd op:
o ernst inbreuk
o duur inbreuk
o afschrikkende werking
Hof beslist autonoom
Stel: lidstaat weigert te betalen beperking EU-subsidies
Reeds bij eerste arrest financiële sancties mogelijk wanneer LS aan COM niet de nationale maatregelen
heeft meegedeeld die genomen werden om een wetgevende richtlijn om te zetten
Vb. illustratie: eerste toepassing Artikel 260, lid 3 VWEU
Voorlopige maatregelen (art. 279 VWEU)
2.3 Indirecte procedure: prejudiciële interpretatievraag
Via verwijzingsbeslissing nationale rechter
Grenzen:
o Moet bijdragen aan oplossing geschil
o Hof niet bevoegd om nationaal recht te interpreteren (maar, herformulering)
1 Algemeen
1.1 Bevoegdheid Europese rechters
= Interpretatie en toepassing van de Verdragen:
Controle wettigheid van handelingen van de instellingen van de Unie
Naleving door LS van de verplichtingen die voortvloeien uit de Verdragen
Recht van de Unie interpreteren op verzoek van de nationale rechters
toepassing en uniforme interpretatie van het Europees recht
Rechtstreekse en onrechtstreekse procedures
1.2 Overzicht belangrijke procedures
Beroep wegens niet-nakoming (art. 258-260 VWEU)
Beroep tot nietigverklaring (art. 263 VWEU)
Beroep wegens nalaten (art. 265 VWEU)
Prejudiciële zaken/vragen (art. 267 VWEU)
Beroep tot schadevergoeding (art. 268-340, lid 2 VWEU)
Hogere voorziening (artikel 256 VWEU)
Opgelet: Verdragsbepalingen steeds samen te lezen met ‘Statuut van het Hof van Justitie’
1.3 Bevoegdheidsverdeling
Gerecht:
Beroep tot nietigverklaring: particulier t. instelling en LS t. COM
Beroep wegens nalaten: particulier t. instelling en LS t. COM
Procedures LS <> Raad (staatssteun, dumping en uitvoeringsbevoegdheden)
Procedures tot schadevergoeding
Procedures inzake communautair merkenrecht
Geschillen tss Europese ambtenaren en instellingen (2016)
Aantal specifieke onderwerpen in onrechtstreekse procedures (sinds sept. 2024; illustratie)
H.v.J.:
Alle andere rechtstreekse procedures:
Nietigverklaring: instelling t. instelling en LS t. EP/RAAD
Nalaten: instelling t. instelling en LS t. EP/RAAD
Beroep wegens niet-nakoming: LS t. LS en COM t. LS
Meeste onrechtstreekse procedures
Hogere voorziening
Lacune op vlak v rechtsbescherming in EU-verdragen?
‘Effet utile’ leer, arrest Les Verts. Parlement
, 2 Procedures tegen EU-lidstaten
2.1 Informele procedures
SOLVIT
EU-Pilot
2.2 Directe procedure: beroep wegens niet-nakoming
COMMISSIE LIDSTAAT
↑
Klacht/eigen onderzoek
Of: andere LS (via EC! 3mnd)
Lidstaat een Verdragsverplichting niet nagekomen? => COM kan procedure starten
Etappes:
o Informele fase
o Administratieve fase = inbreukprocedure:
1) ingebrekestelling (aanmaningsschrijven)
2) met redenen omkleed advies
o II. Contentieuze fase = via verzoekschrift naar het Hof
Stel: lidstaat wordt veroordeeld → arrest moet worden uitgevoerd
→ gebeurt dit niet? Artikel 260, lid 2 VWEU:
COM start nieuwe administratieve procedure zonder ‘met redenen omkleed advies’
+ vraagt financiële sanctie:
o forfaitaire som en/of dwangsom vb. Commissie t. België
Bedrag:
voorstel EC gebaseerd op:
o ernst inbreuk
o duur inbreuk
o afschrikkende werking
Hof beslist autonoom
Stel: lidstaat weigert te betalen beperking EU-subsidies
Reeds bij eerste arrest financiële sancties mogelijk wanneer LS aan COM niet de nationale maatregelen
heeft meegedeeld die genomen werden om een wetgevende richtlijn om te zetten
Vb. illustratie: eerste toepassing Artikel 260, lid 3 VWEU
Voorlopige maatregelen (art. 279 VWEU)
2.3 Indirecte procedure: prejudiciële interpretatievraag
Via verwijzingsbeslissing nationale rechter
Grenzen:
o Moet bijdragen aan oplossing geschil
o Hof niet bevoegd om nationaal recht te interpreteren (maar, herformulering)
