Begrippenlijst familiesociologie:
Wat is een familie?
Consanguinity Bloedverwantschap
Conjugality Wettelijke band
Inclusie Grenzen die je kiest om je familie af te bakenen (wie tel je wel of niet
bij je familie)
Dichtheid Met betrekking tot afstand tussen familieleden
Exclusie Voorbeeld: man heeft 3 broers en neemt er 1 niet van op in zijn
familie → exclusie van die ene broer
Weglating Voorbeeld: man heeft 3 broers en neemt er geen enkele op in zijn
familie → weglating van de broers
Gezin Uit een studie in Zweden blijkt dat het nucleaire gezin, namelijk een
getrouwd/samenwonend koppel met een kind, het meest wordt
erkend als gezin
Doing family Morgan (1966): de uitvoering van familierollen door middel van
alledaagse praktijken
- Iets dat actief gedaan wordt en uitgevoerd en gepraktiseerd in
het dagelijks leven
- Familierollen niet biologisch bepaald maar gevormd door
interacties, gedragingen en verwachtingen binnenin het gezin
- Gezinsleden gebruiken symbolen en gedeelde betekenissen
om hun rollen te definiëren
Sociaal interactionisme Hoe de sociale werkelijkheid wordt geconstrueerd door interacties en
de betekenis die individuen hieraan geven
- Kernconcepten: symbool, interactie en betekenisgeving
- Grondleggers: Mead en Blumer
Thomas theorema “if men define situations as real, they are real in their consequences”
- Als mensen geloven dat vrouwen gemaakt zijn om te zorgen,
en mannen gemaakt zijn om te werken, dan zullen ze zich ook
volgens die overtuigingen gedragen, wat dat geloof tot een
realiteit maakt.
Familiepraktijk Een vorm van symbolische interactie waarin alledaagse handelingen –
zoals zorg geven, emotionele steun bieden en kinderen disciplineren –
helpen definiëren wat het betekent om deel uit te maken van het
gezin
- Voorbeeld: elke avond samen eten
Doing gender West & Zimmerman (1987): gender is niet iets wat we zijn maar iets
wat we doen
, Historisch perspectief op familie- verandering in Europa:
Grand narratives Klassieke sociologische theorieën die grote verschuivingen in de
maatschappij porberen te verklaren → veralgemenen en geen
aandacht voor details/nuances die op dat moment in de maatschappij
aanwezig zijn
Parons structural- Maatschappij is zoals een lichaam en de onderdelen van de
functionalmodel of maatschappij werken als organen en hebben elks een eigen functie
society voor het functioneren van de hele maatschappij → verschillende
systemen:
- Politiek
- Familie
- Religie
- Economie
- Educatie
➔ Familie = hoeksteen
Functionele fit Familievorm evolueert mee met veranderingen van de maatschappij
Ascription & nepotism
Uitgebreide familie Familie als economische productie-eenheid en multifunctioneel
Geïsoleerd gezin Gezinnen raken steeds meer geïsoleerd van hun uitgebreide
familienetwerken
Structurele differentiatie Groot deel van de taken van de uitgebreide familie wordt
overgenomen door de overheid en de markt
Primaire socialisatie Kinderen normen en warden aanleren → vorming van persoonlijkheid,
internaliseren van kernwaarden van de maatschappij
Waardenconsensus Personalities are made, not born
Stabilisatie van volwassen Gezin zorgt voor stabiliteit/ondersteuning en emotionele zekerheid →
persoonlijkheden veilige haven
Verworven status Je krijgt je status door de familie waartoe je behoort
Toegeschreven status Je status kan verworven worden buiten je familie, kan leiden tot
conflicten
Expressieve rol Is volgens Parsons voor de vrouw → zorg, affectie, veiligheid,
emotionele steun, huishoudelijke arbeid
Instrumentele rol Is volgens Parsons de rol van de man → kostwinner, zou de meest
stresserende rol zijn
Geografische mobiliteit Door opening van een nieuwe fabriek of door ergens scholing te
moeten gaan volgen → verhuizen, dit is makkelijker met het nucleaire
gezin
Sociale mobiliteit Het ontstaan van nieuwe arbeidscategorieën zorgt ervoor dat
gezinnen niet meer zelf voor de noodzakelijke opleidingen kunnen
zorgen
Conjugal family 5 kenmerken:
- Nucleair huishouden
- Bilaterale erfenissen
- Vrije partnerkeuze
- Afname economische transfers bij huwelijk
- Egalitaire interacties
Bilaterale erfenissen Familiebezit wordt gelijk verdeeld over familieleden
Nucleaire huishouden Ouders met kinderen
Extended huishouden Nucleair huishouden + 1 of meer familieleden
Wat is een familie?
Consanguinity Bloedverwantschap
Conjugality Wettelijke band
Inclusie Grenzen die je kiest om je familie af te bakenen (wie tel je wel of niet
bij je familie)
Dichtheid Met betrekking tot afstand tussen familieleden
Exclusie Voorbeeld: man heeft 3 broers en neemt er 1 niet van op in zijn
familie → exclusie van die ene broer
Weglating Voorbeeld: man heeft 3 broers en neemt er geen enkele op in zijn
familie → weglating van de broers
Gezin Uit een studie in Zweden blijkt dat het nucleaire gezin, namelijk een
getrouwd/samenwonend koppel met een kind, het meest wordt
erkend als gezin
Doing family Morgan (1966): de uitvoering van familierollen door middel van
alledaagse praktijken
- Iets dat actief gedaan wordt en uitgevoerd en gepraktiseerd in
het dagelijks leven
- Familierollen niet biologisch bepaald maar gevormd door
interacties, gedragingen en verwachtingen binnenin het gezin
- Gezinsleden gebruiken symbolen en gedeelde betekenissen
om hun rollen te definiëren
Sociaal interactionisme Hoe de sociale werkelijkheid wordt geconstrueerd door interacties en
de betekenis die individuen hieraan geven
- Kernconcepten: symbool, interactie en betekenisgeving
- Grondleggers: Mead en Blumer
Thomas theorema “if men define situations as real, they are real in their consequences”
- Als mensen geloven dat vrouwen gemaakt zijn om te zorgen,
en mannen gemaakt zijn om te werken, dan zullen ze zich ook
volgens die overtuigingen gedragen, wat dat geloof tot een
realiteit maakt.
Familiepraktijk Een vorm van symbolische interactie waarin alledaagse handelingen –
zoals zorg geven, emotionele steun bieden en kinderen disciplineren –
helpen definiëren wat het betekent om deel uit te maken van het
gezin
- Voorbeeld: elke avond samen eten
Doing gender West & Zimmerman (1987): gender is niet iets wat we zijn maar iets
wat we doen
, Historisch perspectief op familie- verandering in Europa:
Grand narratives Klassieke sociologische theorieën die grote verschuivingen in de
maatschappij porberen te verklaren → veralgemenen en geen
aandacht voor details/nuances die op dat moment in de maatschappij
aanwezig zijn
Parons structural- Maatschappij is zoals een lichaam en de onderdelen van de
functionalmodel of maatschappij werken als organen en hebben elks een eigen functie
society voor het functioneren van de hele maatschappij → verschillende
systemen:
- Politiek
- Familie
- Religie
- Economie
- Educatie
➔ Familie = hoeksteen
Functionele fit Familievorm evolueert mee met veranderingen van de maatschappij
Ascription & nepotism
Uitgebreide familie Familie als economische productie-eenheid en multifunctioneel
Geïsoleerd gezin Gezinnen raken steeds meer geïsoleerd van hun uitgebreide
familienetwerken
Structurele differentiatie Groot deel van de taken van de uitgebreide familie wordt
overgenomen door de overheid en de markt
Primaire socialisatie Kinderen normen en warden aanleren → vorming van persoonlijkheid,
internaliseren van kernwaarden van de maatschappij
Waardenconsensus Personalities are made, not born
Stabilisatie van volwassen Gezin zorgt voor stabiliteit/ondersteuning en emotionele zekerheid →
persoonlijkheden veilige haven
Verworven status Je krijgt je status door de familie waartoe je behoort
Toegeschreven status Je status kan verworven worden buiten je familie, kan leiden tot
conflicten
Expressieve rol Is volgens Parsons voor de vrouw → zorg, affectie, veiligheid,
emotionele steun, huishoudelijke arbeid
Instrumentele rol Is volgens Parsons de rol van de man → kostwinner, zou de meest
stresserende rol zijn
Geografische mobiliteit Door opening van een nieuwe fabriek of door ergens scholing te
moeten gaan volgen → verhuizen, dit is makkelijker met het nucleaire
gezin
Sociale mobiliteit Het ontstaan van nieuwe arbeidscategorieën zorgt ervoor dat
gezinnen niet meer zelf voor de noodzakelijke opleidingen kunnen
zorgen
Conjugal family 5 kenmerken:
- Nucleair huishouden
- Bilaterale erfenissen
- Vrije partnerkeuze
- Afname economische transfers bij huwelijk
- Egalitaire interacties
Bilaterale erfenissen Familiebezit wordt gelijk verdeeld over familieleden
Nucleaire huishouden Ouders met kinderen
Extended huishouden Nucleair huishouden + 1 of meer familieleden
